Osmanlıca terimi olarak Âdet-i Ağnam: Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Kavasbaşı
Vezirleri korumakla görevli kavasların başı.
- Tophane nazırı
Topların imal edildiği ve topçu askerlerin eğitiminin yapıldığı yerin
- Alay Arabası
Alaylarda padişahların bindikleri arabaya verilen addı. Buna "saltanat
- Orta
Yeniçeri ocağında bölük.
- Kölemen
(Memluk) Eskiden kölelerden oluşan bir asker sınıfı.
- Ahilik
Anadolu'da sosyal dayanışmayı amaçlayan esnaf, zanaat gibi çalışma kol
- Bedesten
İçinde değerli eşya alınıp satılan kapılan çarşı.
- Hazine-i Hassa
Padişahın şahsi gelir ve malları.
- Harem
Sarayda kadınların yaşadığı bölüme denirdi. Saraya alınan kızlar tıpkı
- Türbedar
Türbede hizmet gören ve türbeyi bekleyen kimsedir.
