Osmanlıca terimi olarak Âdet-i Ağnam: Koyun ve keçiden alınan vergiye verilen isimdi. Her sene, ağnam müdürü olan kişi tarafından "sayıcılar" ve memurlar belirlenen bölgelere gönderilirlerdi. Bunlara görevleriyle ilgili buyruldular da verilirdi. Bu sayıcılara daha sonraları "kabzımal" denmişti. Bunlar görevli oldukları bölgelerdeki koyun ve keçiyi sayarlar ve bunu göre âdet-i ağnam alırlardı. Alınan ağnamın bir kısmı, masraflarına karşılık olmak üzere, "başkalık" adıyla, nazırlarla kabzımallara kalırdı.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Âdet-i ağnam vergisi, koyun ve keçi için birer akçeden ibaretti. Bu vergi önceleri tayin edilene memurlar aracılığıyla sayılıp toplanırken, sonraları "âşar" gibi bu da iltizam olunmaya başlanmış ve açık arttırma (müzayede) ile bu görevi alan mültezimlerin adamları vasıtasıyla sayılarak toplanmıştır.
Tanzimat'tan sonra, iltizam usulü bırakılmış ve bu verginin tekrar sayım memurları vasıtasıyla toplanması şekline dönülmüştür.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Türbedar
Türbede hizmet gören ve türbeyi bekleyen kimsedir.
- Çiftbozan
Toprağını üst üste ekmeyen çiftçiden alınan ceza vergisi.
- Âmm
Genel, umumi, herkese ait.
- Tabaklar Ahibabası
Deri imalatçılarının esnaf loncası başkanı.
- Arâzi-i selîha
Çıplak arazi
- Sahib-i Arz
Tımar ve zeamet sahipleri.
- Kaime
Resmi kağıt, Kağıt para.
- Meşveret
Herhangi bir konuda danışma, görüş alışverişinde bulunma.
- Akağa
Sarayın haremindeki zenci olmayan hadım harem ağası.(Darüssaade ağası)
- Acemi Oğlanı Kethûdası
Acemi oğlanları işine bakan Anadolu ve Rumeli Ağaları'nın hizmetindeki
