Tarih terimi olarak Ayan: Osmanlı Devleti'nde XVIII. Yüzyıl'dan itibaren güç kazanmaya başlayan yerel egemenlerin yarı resmi adıdır. Dirlik sisteminin bozulmasından sonra devletin, asker ve vergi toplama işlerini üstlenen bu kişiler zamanla güç kazandılar.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Tarih terimi olarak Âyan: Bir şehrin ileri gelenleri. Osmanlılarda çoğu eşraf ailelerinden oluşan sınıf.
Osmanlıca terimi olarak Ayan: Osmanlı Devletinde bir bölgenin ileri gelenleri, eşraf, toprak ağası.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Arâzi-i mahlûle
Tasarruf sahibinin intikal sahibi bırakmaksızın ölümü ile hazineye dön
- Acemi Ağa
Sarayın harem dairesi hizmetinde kullanılan zenci (genellikle Arap) ha
- Enderun
Saray teşkilatıdır.
- Alaya Binmek
Resmi sıfatı olan şahısların, bayramlarla resmi günlerde yapılan alayl
- Şahi
Büyük top.
- Açık Gemiler ve Açıklar Ağası
Tuna'da işleyen gemilere verilen isimdi. Bu gemilerin işlerine bakan m
- Aslah (eslah)
En uygun (Vakfiyelerde en uygun oğul diye geçer)
- Ahitname
İki hükümet arasında sulh ve asayişe, siyasi, ticari vs. işlere dair i
- Tophane nazırı
Topların imal edildiği ve topçu askerlerin eğitiminin yapıldığı yerin
- Berberbaşı
Saray berberlerinin başı, yöneticisi.
