Tarih terimi olarak Ayan: Osmanlı Devleti'nde XVIII. Yüzyıl'dan itibaren güç kazanmaya başlayan yerel egemenlerin yarı resmi adıdır. Dirlik sisteminin bozulmasından sonra devletin, asker ve vergi toplama işlerini üstlenen bu kişiler zamanla güç kazandılar.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Kazanılan bu güç, bir süre sonra ailelere ve soylara da yansımaya başladı. Padişah II. Mahmut zamanında, 1808 yılında devlet ayanların varlığını imzalanan Sened-i İttifak ile onayladı. Daha sonra güçleri kırılarak padişahın en güvenilir unsurları haline geldiler. Ayan ailelerinin en önemlileri Tepedelenli Ali Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Çapanoğlu, Kara Osmanoğlu, Aynacıoğlu ve Sepetçioğlu'dur.
Tarih terimi olarak Âyan: Bir şehrin ileri gelenleri. Osmanlılarda çoğu eşraf ailelerinden oluşan sınıf.
Osmanlıca terimi olarak Ayan: Osmanlı Devletinde bir bölgenin ileri gelenleri, eşraf, toprak ağası.
Benzer Osmanlıca Terimleri:
- Gedik
Boşluk, eksiklik, güçlük. Esnafa dükkan açma izninin verilmesi.

- Cariye
Düşman ülkelerine yapılan akınlarda ele geçirilerek veya yabancı ülkel

- Babüssaade Ağası
(Kapuağası/Saray ağası) Saraydaki hadım Darüssaade ağaları ile Akağala

- Teşrifat
Protokol.

- Halife
Hz. Muhammed'in vekili olarak Müslümanların lideri ve şeriatın koruyuc

- Baklava Alayı
Her Ramazanın 15. günü saray mutfağından yeniçerilere baklava verilirk

- Alay Meydanı
Topkapı Sarayı'nda, "orta kapı" ile "babü's-saade" arasındaki sahaya a

- Tekke
Genellikle yerleşim merkezlerine veya bu merkezlerin yanında yer alan

- Veraset
Kalıtım, irsiyet, mirasta hak sahibi olmak.

- Resm
Bazı iş ve eşyadan alınan vergi ve ya harç.


