Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Bezir İsi Mürekkep: Ketentohumu yağının yakılması suretiyle meydana gelen isten yapılan mürekkebin adıydı. İçi sırlı çanaktaki beziryağı, üzerine fitil konulmak suretiyle yakılır; üstüne de is toplamak için içi sırlı bir kapak asılırdı. Yağ bitene kadar yandıktan sonra kapakta biriken is, tavuk tüyü ile başka bir kaba alınır, daha sonra içine belirli ölçüde zamklı su doldurulmuş mermer büyük bir havana boşaltılırdı. Burada havaneliyle vurularak karıştırılır, bu iş iki üç ay sürerdi. İyi mürekkep ancak üç ayda imal edilebilirdi. Koyu siyah, akıcı, solmayan bir mürekkepti. Bu mürekkebe hattatlar biraz mazı atarlar, böylece solmaz ve rutubetten etkilenmezdi.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Tahrir
Sayfanın yazı kenarlarını çevirmek üzere dört tarafına çekilen çizgi;
- Kalemgir
Yazıya elverişli demektir. Yazı yazılırken kalemin kâğıda sürtünmeden
- Palmetus-Lotüs
Çoğunlukla beraber kullanılan bu iki motiften, Lotus, nilüfer çiçeğini
- Müşebbek Şemse
Deri ince ince oyularak cilt kapağının içyüzüne yapıştırılmak suretiyl
- Bitkisel Motifler
Tezhip sanatında kullanılan motiflerdir. Çeşitleri:
Çiçekler :
- Haşebi
Ağaç liflerinden yapılan eski yazı kâğıtlarına verilen ad.
- Ebru Tutmak
Ebru yapmak manasına gelir.
- Hatai (Hatayı)
Merkezinde lotusu andıran stilize edilmiş bir çiçek, motifi ve etrafın
- Kalemkeş
Eski yazma kitapların veya yazı levhalarının kenarına yaldız veya müre
- Mücellit
Kitap ciltleyen, ciltçi.
