Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık terimi olarak Diyalektik: 1. Genel olarak değişimi simgeler. Akıl, mantık olarak da kullanılır.
2. Bir kavramdan öteki kavrama çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleme yolu. Düşünce ortadan kaldırılarak ilerleme yolu. Düşüncenin ve varlığın çelişmelerle değişip ilerleyerek gelişmesi ve yeni gerçeklerin ortaya çıkması. Hegel'e göre düşüncenin tez - antitez - sentez aşamalarından geçerek gelişmesi.
a. Sokrates'te doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, bunları tanımlayabilmek için karşıtlıklar içinde ilerleyen karşılıklı konuşma yöntemi.
b. Platon'da kesin bilgiye ulaşmak için izlenen yol.
c. Aristoteles'te bir kıyas çeşidi.
d. Kant'ta aklın mutlak olana ulaşmak isterken zorunlu olarak içine düştüğü çelişmeler.
3. Bir kavramdan diğerine, çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleyen düşünme yolu. (Sokrates ve Platon'da, bir kavramı belirlemek için karşılıklı konuşularak verilen tanımlar arasındaki çelişkileri kaldırıp kavramın özüne varmak, felsefe yapmaktır. Aristoteles'te, olası ve genel öncüllerden kalkarak yapılan kıyas çeşidi olup zihin jimnastiği yapmaya yarar. Bilimsel sonuçlara ulaştırmaz.)
2. Bir kavramdan öteki kavrama çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleme yolu. Düşünce ortadan kaldırılarak ilerleme yolu. Düşüncenin ve varlığın çelişmelerle değişip ilerleyerek gelişmesi ve yeni gerçeklerin ortaya çıkması. Hegel'e göre düşüncenin tez - antitez - sentez aşamalarından geçerek gelişmesi.
a. Sokrates'te doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, bunları tanımlayabilmek için karşıtlıklar içinde ilerleyen karşılıklı konuşma yöntemi.
b. Platon'da kesin bilgiye ulaşmak için izlenen yol.
c. Aristoteles'te bir kıyas çeşidi.
d. Kant'ta aklın mutlak olana ulaşmak isterken zorunlu olarak içine düştüğü çelişmeler.
3. Bir kavramdan diğerine, çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleyen düşünme yolu. (Sokrates ve Platon'da, bir kavramı belirlemek için karşılıklı konuşularak verilen tanımlar arasındaki çelişkileri kaldırıp kavramın özüne varmak, felsefe yapmaktır. Aristoteles'te, olası ve genel öncüllerden kalkarak yapılan kıyas çeşidi olup zihin jimnastiği yapmaya yarar. Bilimsel sonuçlara ulaştırmaz.)
Benzer Felsefe, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık Terimleri:
- Tinselcilik (Spiritüalizm)
Var olan her şeyin tinsel olduğunu savunan görüş.

- Nitelik
Özellik, bir şeyin nasıl olduğunu belirten durum. Bir önermenin olumlu

- Göreli
Bir başka şeye bağlı olan, durumdan duruma değişen; ancak belli koşull

- Çokçuluk(Pluralizm)
Varlıkların, olayların gerçekliğin, hakikatin açıklamasında birden faz

- Fenomen
1- En genel anlamı içinde, bizi çevreleyen dünyada duyular aracılığıyl

- Metropol
Sanayileşme sonucu bazı kentlerin tek merkezli olmaktan çıkıp çok merk

- Bilgi Kuramı (teorisi)
Sübje (bilen) ile obje (bilinen) arasındaki ilişkiyi inceleyen bilgi f

- Nüfus Baskısı
Geçim kaynaklarının insanca yaşatacağı nüfusun üzerinde nüfus sayısına

- Malikâne
Geniş bir alana kurulmuş, büyük ve gösterişli ev, yurtluk.

- Kötü
Toplumca yapılması istenilmeyen, arzu edilmeyen şeydir.


