Edebiyat terimi olarak Hilye: Hz. Muhammed'in iç ve dış vasıflarını anlatan yazılar. Kelime, "Süs, ziynet, cevher, güzel yüz, güzellikler" anlamında. Hilyelerde Hz. Muhammed'in göz ve saç rengi, şekli, boyunun uzunluğu, konuşması, sesinin tonu, belli başlı tavrı, bedeni ve diğer maddi özellikleri tanımlanır. Mevlid ve mirâciyeler gibi İslamiyet'in gelişme döneminde ortaya çıktı. Osmanlı döneminde yaygınlaşarak orijinal eserler yazıldı. Hilye ismi de bu dönemde verildi.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Hilye: Peygamberin vasıflarını ve Allah'ın adlarını ihtiva eden yazılar. Kâğıda yazılarak mukavvaya yapıştırılırdı. Levhanın ortasına bir daire yapılır, sülüsle oklu besmele, yuvarlak olarak ve besmelenin sağından başlayarak Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali isimleri ile göbek adı verilen dairenin orta kısmına nesihle Peygamberin vasıfları yazılır. Etek adındaki alt kısımda ise âyet ye hilye-i şerifenin devamı ile yazanın adı kaydedilir. Sağ ye solunda Peygamberin torunları Hasan ve Hüseyin'in adı yazılıdır.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Zercetvel
Yazma eserlerde sayfa kenarlarına altınla çekilen çizgilere verilen ad
- Zerender-zer Nokta
Altın zemin üzerine tekrar altınla, düzgün şekillerle yapılan nokta.
- Deri Kaplı
Üzerine deri veya ak deri kaplanmış kitaplar hakkında kullanılır.
- Cedvel
Yazma kitaplarda ve levhalarda yazıyla kenarı ayırmak üzere altınla çe
- Hint Kalemi
Hindistan'dan gelen bir kalemdir. İçinde çok az boşluk vardır ye üzeri
- Edirne Kırmızısı
Al renk yerine kullanılan bir deyimdir. Türk kırmızısı da denir.
- Eser-i Cedid (Eseri Cedid)
Eski kâğıtlardan birinin adıdır. Kâğıdın başında Arap harfleriyle ve s
- Bâbüssaâde
Arz kapısı, taht kapısı. Topkapı Sarayı'nın üçüncü kapısı olup Enderûn
- Somaki Ebrusu
Somaki damarları gibi desenli olan ebrulara verilen ad.
- Atlas Çiçeği
Yüz yaprak; birçok yaprağın oluşturduğu çiçek şeklinde süsleme motifi.
