Edebiyat terimi olarak Hüsn-i Ta'lil: Anlamla ilgili edebi sanat. Divan edebiyatında bir olayın meydana gelişini hayali ve güzel bir nedene bağlama yoluyla yapılır. Bu nedenin gerçekle ilgili olmaması ve kesin bir etkeninin bulunması gerekir. Hüsn-i tevcih diye de anlandırılır. Eğer neden, güya, sanki, acep, acaba, meğer gibi sözcüklerle olasılıklara dayandırılırsa şibh-i hüsn-i ta'lil (yani yarım hüsn-i ta'lil) yapılmış olur. Örnek:
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Dörtleme
Halk edebiyatımızda dört dizelik kıtalardan meydana gelen nazım şekill
- İmgecilik
20. yüzyılın başlarında E.Pount öncülüğünde H. Doolittle ve T. E Hulme
- Aed
Eski Yunanlılarda şiirlerini lirle söyleyen saz şairlerine verilen ad.
- Yedekli Koşma
Doğu Anadolu ile Azeri alanına giren bölgelerde saz ozanlarının söyley
- Tesbi
Bir gazelin beyitleri önünü beş mısra eklenerek yapılan müsebba'dır. M
- Müsteşrik
Doğulu milletlerin tarih, din, dil, edebiyat ve kültürlerini araştırıp
- Tuluat
1- Yazılı metni olmayan, kararlaştırılmış taslağı; yerine, zamanına gö
- Semai
1. Türk halk edebiyatında koşmadan sonra özellikle âşık edebiyatında e
- Şişirme
Sözlü ve yazılı anlatımda ele alınan, üzerinde durulan bir sorun, duru
- Beğence
Bir yapıtın başına konan; yetkili bir kişinin yazdığı ve o yapıtı tanı
