Edebiyat terimi olarak Hüsn-i Ta'lil: Anlamla ilgili edebi sanat. Divan edebiyatında bir olayın meydana gelişini hayali ve güzel bir nedene bağlama yoluyla yapılır. Bu nedenin gerçekle ilgili olmaması ve kesin bir etkeninin bulunması gerekir. Hüsn-i tevcih diye de anlandırılır. Eğer neden, güya, sanki, acep, acaba, meğer gibi sözcüklerle olasılıklara dayandırılırsa şibh-i hüsn-i ta'lil (yani yarım hüsn-i ta'lil) yapılmış olur. Örnek:
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Aceb bi bağ kenârında dursa lâle hacil
Ki lâlezâr-ı cemâlinde hûr u zârındır
Ahmet Paşa
(Lale bağ kenarında utungaç dursa şaşılır mı? Çünkü o lale bahçesine benzeyen yüzünün güzelliği yanında senin bir düşkünündür. Yani şair, sevgiliye, "senin yanakların o kadar kırmızı ki, lale bile onun yanında utanır kızarır" diyor. Lalenin kırmızılığı güzel bir nedene bağlanıyor.)
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Meştür
Divan edebiyatında dört cüzlü (yani 4 mefâ'ilün 4 müstef'ilün) ile yaz
- Biçem
Sanatçının görüş, duyuş, anlayış ve anlatıştaki özelliği veya bir türü
- Terci-i Bent
Biçimsel yönden terkib-i bentle aynı olan, vasıta beytinin her bendin
- Yardımcı Düşünce
Özellikle öğretici nitelikli yazılarda ana düşünceyi açan, geliştiren,
- Otobiyografi
Bir kimsenin kendi hayatını yazdığı eser. Biçim ve içeriğiyle bir edeb
- Entonasyon
Cümlede heceler, kelimeler ve daha büyük anlamlı gruplar üzerindeki se
- Ortaoyunu
1. Sahne olarak kabul edilen ve etrafı seyircilerle kuşatılmış bir ala
- Gerçekçi
Gerçekçilik akımı içinde yer alan ya da o akımın ilkelerine bağlı kala
- Tema
Öğretici veya edebî bir eserin bütününde (özellikle şiirde) işlenen ko
- Kitabe
Yazıt.
