Edebiyat terimi olarak İham: Anlamla ilgili edebi sanat. İki ya da daha fazla anlamı olan sözcüğün en uzak anlamıyla kullanılması. Eğer sözcügün iki anlamının da konuyla ilisi olursa "ilham", sözcüğün özellikle gerçekten çok mecaz anlamı kastedilirse "kinaye" yapılmış olur. Örnek:
Sahn-ı çemende durma saalınsun sabâ ile
Azâdedir nihâl bugün berg ü bârdan
Bakî
("Fidan bugün yaprak ve bardan kurtulup serbet kaldı, artık bahçenin ortasında rüzgarla salınsın." Bâr sözcüğü hem meyve hem yük anlamındadır. Bâr'dan kurtulmakla ağaçlar hem meyveden hem de yükten kurtulurlar. Şair burada bâr'ın bu iki anlamını kastederek iham yapıyor.
Sahn-ı çemende durma saalınsun sabâ ile
Azâdedir nihâl bugün berg ü bârdan
Bakî
("Fidan bugün yaprak ve bardan kurtulup serbet kaldı, artık bahçenin ortasında rüzgarla salınsın." Bâr sözcüğü hem meyve hem yük anlamındadır. Bâr'dan kurtulmakla ağaçlar hem meyveden hem de yükten kurtulurlar. Şair burada bâr'ın bu iki anlamını kastederek iham yapıyor.
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Mukabele
Aralarında tezat ve karşıtlık bulunan kelime, tamlama ve sözleri birar
- Kelam-I Kibar
Ulu söz demektir. Velilerin, büyük kişilerin, ahlakçıların özlü sözler
- İzlenimcilik
19. yüzyıl sonlarında doğan; dış dünyanın bıraktığı etkileri, izleniml
- Bilimkurgu
Düş ya da kurgu yoluyla oluşturulan; çoğu kez gelecek zamanlarda yer a
- İntak
İnsan dışında, hayvanları ya da cansız varlıkları insan gibi konuşturm
- Absolutizm
Mutlakçılık. Herhangi bir eserde ya da ilkede bir edebînin varlığına v
- Sagu
İslamiyet öncesi Türk edebiyatında ölen kimselerin arkasından söylenen
- Divan
Divan edebiyatında şairlerin belli bir düzene göre şiirlerinin topland
- Sadr
Bir beyitte birinci mısranın ilk parçası ile nesirde cümlenin ilk parç
- Müşaare
Karşılıklı şiir söyleme. Edebiyat araştırmacıları müşaareyi üçe ayırır
