Tarih terimi olarak Ketebe: Bir hattatın yazdığı yazıya koyduğu imza.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Ketebe: Bir hattatın yazdığı yazıya ismini koyması, demektir. Yazı meşkedenler, hocalarından ehliyetlerini gösteren icazetnameyi aldıktan sonra yazılarına ketebe koyarlardı. Aslı, "o yazdı" demek olan ketebehu'dur. Bazı hattatlar ketebeden sonra, "min telâmiz-i filan..." diyerek üstatlarının adını da yazarlardı.
Ketebe yerinde, Nemekahu, eğer yazan kendinden bir söz katıyorsa Harrerehu, harekeli yazılmış ise Rakamehu, tevazu için veya karalama olduğunu ifade için Sevvedehu, bir meşke bakarak yazmış ise veya meşk olduğunu ifade için Meşşakahu, istinsah suretiyle yazılmış ise Nesehahu veya Satarehu, aynen taklid edilmiş ise Kalledehu gibi tabirler kullanılmıştır.
Ayrıca murakka'at, kıt'a, kitap, ve levhalarda el-Fakîr, el-Hakir, el-Müznib, er-Râcî gibi takdim edilecek makama veya yazının konusuna uygun tevazu ifade eden cümleden sonra isim yazanlar da olmuştur, isimden sonra bazen "Güfire lehu, Gufire zünûbuhu" gibi dua cümlesi ilâve edenler de olmuştur.
Ketebe yerinde, Nemekahu, eğer yazan kendinden bir söz katıyorsa Harrerehu, harekeli yazılmış ise Rakamehu, tevazu için veya karalama olduğunu ifade için Sevvedehu, bir meşke bakarak yazmış ise veya meşk olduğunu ifade için Meşşakahu, istinsah suretiyle yazılmış ise Nesehahu veya Satarehu, aynen taklid edilmiş ise Kalledehu gibi tabirler kullanılmıştır.
Ayrıca murakka'at, kıt'a, kitap, ve levhalarda el-Fakîr, el-Hakir, el-Müznib, er-Râcî gibi takdim edilecek makama veya yazının konusuna uygun tevazu ifade eden cümleden sonra isim yazanlar da olmuştur, isimden sonra bazen "Güfire lehu, Gufire zünûbuhu" gibi dua cümlesi ilâve edenler de olmuştur.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Ak Deri
Eskiden kâğıt yerine kullanılan ve üzerine yazı yazılan derilere veril
- Mahat
Mücellit terimlerindendir. Kap ile dip (sırt) arasındaki açıklığa veri
- Yastık
1- Yaprak altının bıçakla üzerinde kesildiği âletin adı.
2- Tezhipt
- Divâni Kırması
Divanî île rik'anın birleşmesinden meydana gelen bir yazı çeşididir.
- Soğuk Şemse
Şemse kalıbı, yaldız kullanılmadan, doğrudan doğruya cildin üzerine ba
- Hariri Semerkandi
Semerkant'ta yapılan Hariri kâğıt. Boyutları Hindistan'da yapılandan d
- Sürme Altın
Bir kat sürülen altın. Yalınkat olduğu için çok makbul değildir. Kat k
- Mil'aka (Milaka)
Hattatların kullandıkları küçük kaşığın adıdır. Lal, sürh gibi sulu bo
- Üstübeç Mürekkebi
Üstübeç zahmetlice ezildikten sonra Arap zamkı mahlûlü ile karıştırıla
- Küttab-ı İ'câm (Küttabı İcâm)
Harfleri noktalayan, yazıya nokta koyan kâtipler.
