Tarih terimi olarak Ketebe: Bir hattatın yazdığı yazıya koyduğu imza.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Ketebe: Bir hattatın yazdığı yazıya ismini koyması, demektir. Yazı meşkedenler, hocalarından ehliyetlerini gösteren icazetnameyi aldıktan sonra yazılarına ketebe koyarlardı. Aslı, "o yazdı" demek olan ketebehu'dur. Bazı hattatlar ketebeden sonra, "min telâmiz-i filan..." diyerek üstatlarının adını da yazarlardı.
Ketebe yerinde, Nemekahu, eğer yazan kendinden bir söz katıyorsa Harrerehu, harekeli yazılmış ise Rakamehu, tevazu için veya karalama olduğunu ifade için Sevvedehu, bir meşke bakarak yazmış ise veya meşk olduğunu ifade için Meşşakahu, istinsah suretiyle yazılmış ise Nesehahu veya Satarehu, aynen taklid edilmiş ise Kalledehu gibi tabirler kullanılmıştır.
Ayrıca murakka'at, kıt'a, kitap, ve levhalarda el-Fakîr, el-Hakir, el-Müznib, er-Râcî gibi takdim edilecek makama veya yazının konusuna uygun tevazu ifade eden cümleden sonra isim yazanlar da olmuştur, isimden sonra bazen "Güfire lehu, Gufire zünûbuhu" gibi dua cümlesi ilâve edenler de olmuştur.
Ketebe yerinde, Nemekahu, eğer yazan kendinden bir söz katıyorsa Harrerehu, harekeli yazılmış ise Rakamehu, tevazu için veya karalama olduğunu ifade için Sevvedehu, bir meşke bakarak yazmış ise veya meşk olduğunu ifade için Meşşakahu, istinsah suretiyle yazılmış ise Nesehahu veya Satarehu, aynen taklid edilmiş ise Kalledehu gibi tabirler kullanılmıştır.
Ayrıca murakka'at, kıt'a, kitap, ve levhalarda el-Fakîr, el-Hakir, el-Müznib, er-Râcî gibi takdim edilecek makama veya yazının konusuna uygun tevazu ifade eden cümleden sonra isim yazanlar da olmuştur, isimden sonra bazen "Güfire lehu, Gufire zünûbuhu" gibi dua cümlesi ilâve edenler de olmuştur.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Evahir
Son dönem, ustalık dönemi.
- Kalemtıraş Tığı
Kalemtıraşın madenî bıçak kısmı.
- İbda
Kreasyon. Sanatın her devirde ve her yüzyıla ait bütün ayrıntılarını b
- Kabartma Şemse
Eski ciltlerde kapak süsleme motifi şemsenin kabartmalı olanlarına ver
- Saykal-Kâr
Yaldızcı.
- Mıskala
Kazınan (hâkkolunan) kâğıdın pürüzlerini düzeltip, eskisi gibi parlatm
- Gezlik
"Eğri kılıcın ağzı". Kalemtıraş yerine de kullanılırdı. Gez açmağa mah
- Serpme Altın
Serpme suretiyle yapılan ufak ufak aralıklı noktalardan ibaret yaldız
- Tezhib (Tezhip)
Yazma kitaplarla murakkalarda, boya ve altın tozu ile yapılan her türl
- Ebru Tutmak
Ebru yapmak manasına gelir.
