Edebiyat terimi olarak Makta: Gazel ya da kasidenin son beyti.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Makta: Mikta veya kalem yastığı da denir. Bir karış uzunluğunda, kalınca bir parmak eninde ve yassıdır. Kalemi yonttuktan sonra üzerine koyarak ucunu çıtlatmak için, yani dikine keserek yazı yazacak bir hâle getirmek için kullanılmıştır. Kalemin oturduğu yuvaya hane-i kalem denir. Makta genellikle fildişinden yapılmıştır. Altın kakmalı olanları da vardır. Ama bunlarda da kalemin ucunun geleceği yere ufak ve konik bir fildişi parça yapıştırılmıştır.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Hattat
Hat yazan kişi. Güzel yazı yazan sanatçı. Son Abbasi halifesi Musta'sı
- Hatt-ı İcâzet
İslâm yazılarından birinin adı. "Kırma" da denilir. Sülüsle nesih aras
- Baş
Ayın (ع), mim (ﻡ) gibi eski harflerin satırın üstünde kal
- Deste
Tezhip terimi olarak, on yaprak altın varaktan ibaret pakete denir.
- Çift Aharlı (Çiftali)
Üzerine iki veya daha çok ahar sürülmüş kâğıda çift âharlı denir. Buna
- Çanak
Kullanılacak boyaların hazır hale gelmesi için kullanılan küçük kaplar
- Teker
Ciltçilikte, kapların üzerine yekşah yapmak için kullanılan âletin adı
- Teberrüken
Başlanılan işin hayırlı ve bereketli olması için.
- Böcek Mühre
Kağıt mühresi türüdür. Deniz böceklerinin kabuğundan yapılmıştır.
- Sitte (Aklam-ı Sitte)
Hat sanatında 6 çeşit yazıya verilen isimdir. Bunlar; Sülüs, Nesih, Te
