Edebiyat terimi olarak Makta: Gazel ya da kasidenin son beyti.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Makta: Mikta veya kalem yastığı da denir. Bir karış uzunluğunda, kalınca bir parmak eninde ve yassıdır. Kalemi yonttuktan sonra üzerine koyarak ucunu çıtlatmak için, yani dikine keserek yazı yazacak bir hâle getirmek için kullanılmıştır. Kalemin oturduğu yuvaya hane-i kalem denir. Makta genellikle fildişinden yapılmıştır. Altın kakmalı olanları da vardır. Ama bunlarda da kalemin ucunun geleceği yere ufak ve konik bir fildişi parça yapıştırılmıştır.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Makta ustaları mülga Mevlevî tekkelerinden ve bazen Bektaşî'lerden çıkmıştır. Bu maktaların baş tarafında zarif bir Mevlevi sikkesi ve altında talik yazıyla «Ya Hazret-i Mevlânâ» yazısı vardır. Daha altta hendesî şekillerde çiçekler ve üstatların zarif ve girift imzaları görülür.
N. Rüştü Büngül'ün, Eski Eserler Ansiklopedisi'nde makta yapan üstatlar arasında Bursalı Fahrî, Edirneli Nakşî, Çevrî, Resmî, Fikrî, Rıza ve Eski Reşid adları geçmektedir.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Nakış
Eskiden boyalı resimlere, minyatürlere verilen ad. Yazma kitaplara ren
- Zemin Doldurma
Bir tezhibin şekli belli olup altınları sürülerek tahriri bitince aral
- Pençberg
Beş dilimli yaprak. Âyet aralarında görülen beş yapraklı tezhiplenmiş
- Çanak
Kullanılacak boyaların hazır hale gelmesi için kullanılan küçük kaplar
- Şebih Yazmak
İnsan resmi yapmak.
- Deşti
Eski bir yazı çeşidi.
- Midad
Yazı mürekkebi; yazı yazmaya mahsus siyah veya renkli sulu madde. Dude
- Mihatta
Hattatların, kalemin ucundaki kılları almada kullandıkları âlet. Mürek
- Ağaç
Tezhipte kullanılan süsleme motiflerindendir. Servi, hurma, hayat ağac
- Ser Bölük
Sanatta çalışan ayrı ayrı grupların başına denir. Bu tâbir cerrahlarda
