Edebiyat terimi olarak Satranç: Saz şairleri tarafından aruzun müfte'ilün müfte'ilün müfte'ilün kalıbıyla ve musammat gazel şeklinde yazılan şiirler. Musammat beyitlerden oluştuğu için, her mısra kafiyeli iki eşit parçaya bölünür. Bu parçalar alt alta yazıldıklarında dörtlüklerden meydana gelen yeni bir şekil ortaya çıkar. Bu şeklin kafiye şeması şöyledir: abab cccb dddb... Örnek:
Sevdi gönül bir püsteri / Sanatı terzi güzeli
Hüsnünü bir muhtasarı / Şerh ederek söylemeli
Matlanın fâikını / Sohbetinin lâyıkını
Ben gibi bir âşıkını / Eylemiş aşkıyle deli
Düştü gönül çâresine / Kaşlarının karesine
Çehre-i menâresine / Yandı derûnum göreli
Vardı ellerim eline / Tutuldu dilim diline
Kâkülünün bir teline / Bağladı bu cân ü dili
Emrahî
Sevdi gönül bir püsteri / Sanatı terzi güzeli
Hüsnünü bir muhtasarı / Şerh ederek söylemeli
Matlanın fâikını / Sohbetinin lâyıkını
Ben gibi bir âşıkını / Eylemiş aşkıyle deli
Düştü gönül çâresine / Kaşlarının karesine
Çehre-i menâresine / Yandı derûnum göreli
Vardı ellerim eline / Tutuldu dilim diline
Kâkülünün bir teline / Bağladı bu cân ü dili
Emrahî
Edebiyat terimi olarak Şatranç: 19. Yüzyıl saz şairlenin seyrek kullandıkları bir şiir biçimi.
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Biçim
Edebiyatta varolan ögelerin birbirine bağlanarak oluşturdukları düzen.
- Parodi
Ağırbaşlı, ciddi bir yapıtın tümünü ya da bir bölümünü, biçimsel özell
- Tiyatro
İnsan hayatına ilişkin bir konuyu, bir olayı kurmaca olarak sahnede gö
- İkmal
Bir cümledeki anlamı, ardından gelen cümleyle tamamlamak. Her iki cüml
- Anlatımcılık
Sanat ve edebiyatı sanatçının kişiliğini temel alarak açıklamaya çalış
- İtnab
Sözü, gerektiğinden fazla kelime veya cümle ile uzatma. İcaz'ın karşıt
- Müseddes
Divan şiirinde altı dizelik bentlerden oluşan nazım biçimi.
- Semai
1. Türk halk edebiyatında koşmadan sonra özellikle âşık edebiyatında e
- Bend
Bir manzumeyi oluşturan, ikiden çok dizeli parçalardan her birinin adı
- Hamse
Divan edebiyatında beş mesnevinin bir araya gelmesiyle oluşturulan yap
