Edebiyat terimi olarak Tecâhül-i Arif: Anlamla ilgili sanatlardandır. Bilinen bir gerçeği, bilmez görünerek söylemek yöntemiyle yapılır. Bilinen şey, bilinmiyormuş gibi anlatılırken genellikle bir espriye dayandırılır. Bu yapılırken mübalağa ve istifham sanatından da yararlanılır. Örnek:
Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su
Fuzulî
(Bilmiyorum, dönen kubbe mi su rengindedir, yoksa gözyaşlarım mı gökyüzünü kaplamıştır.) Fuzuli, kubbenin, yani gökyüzünün mavi renkte olduğunu bilmiyor gibi görünüyor. Aslında gözyaşlarının gökyüzünü kaplayacak kadar çok ağladığını belirtmek için bu yola başvurmuştur.
Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su
Fuzulî
(Bilmiyorum, dönen kubbe mi su rengindedir, yoksa gözyaşlarım mı gökyüzünü kaplamıştır.) Fuzuli, kubbenin, yani gökyüzünün mavi renkte olduğunu bilmiyor gibi görünüyor. Aslında gözyaşlarının gökyüzünü kaplayacak kadar çok ağladığını belirtmek için bu yola başvurmuştur.
Benzer Edebiyat Terimleri:
- Sone
İlk iki bendi dörtlük, son iki bendi üçlük on dört mısradan oluşan naz
- Rekâket
Kelime veya cümlelerin düzensiz sıralanmasından ileri gelen okumayı zo
- Beyit
1. Aynı ölçü ile yazılan ve anlamca birbirine bağlı olan iki dizelik D
- Teşbih-i Beliğ
Benzetmenin, yalnızca temel ögeleriyle yapılan söz sanatı, yalın benze
- Mâni
1. Çoğunlukla 7'li hece kalıbıyla söylenen, anonim halk edebiyatının e
- Aruz Vezni
Hecelerin uzunluğu ve kısalığı esasına dayanan, özel ahengi olan çeşit
- Münşeât
Mensur yazı veya mektupların bir araya getirdiği dergiler. Divan edebi
- Murassa
Nesirde iki ibarenin, nazımda ise iki mısranın kelimelerinin sayıca de
- Varsağı
Bre, Hey gibi ifadeleri içeren, beste ile söylenen âşık edebiyatı nazı
- Tarihsel Roman
Romanların kişiler ve konularına göre yapılan ayrımlama açısında
