Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) terimi olarak Tirşe: Üzerine yazı yazılacak şekle konulmuş hayvan derisine verilen ad. İyisi genç dana derisinden, adileri koyun ve keçi derisinden yapılırdı. Eski yazılara göre tirşe şöyle yapılırd; Deri, kılları kesilip kireçlendikten sonra ağaçtan bir dayanak üstüne serilir, içi kazınarak, yapışık kalmış et ve yağ artıkları kaldırılır. Bol su ile yıkanır, temizlenir. Tahtaya gerilir, ete yapışık kısmına ince elekten geçirilmiş tebeşir tozu serpilir ve yüzeyi sünger taşı ile düzeltilir. Kıllı yüzeyi de sünger taşı ile düzeltilir. Bu işlem sırasında çok dikkat edip deriyi yıpratmamak gerekir. Böylece hazırlanan deri çerçeveye gerilerek özenle saçak ve kuru havada kurutulur.
Elde edilen tirşe (parşömen) ince ve beyazdır. Buna verilen diğer bir ad ise velin'dir. Tirşe beyaz, san ve kırmızı olmak üzere üç çeşittir. Yazı derinin bir yüzüne yazılır. Ak deri adı da verilir. Ayrıca altın inceltmekte kullanılan deriye de tirşe denilir.
Elde edilen tirşe (parşömen) ince ve beyazdır. Buna verilen diğer bir ad ise velin'dir. Tirşe beyaz, san ve kırmızı olmak üzere üç çeşittir. Yazı derinin bir yüzüne yazılır. Ak deri adı da verilir. Ayrıca altın inceltmekte kullanılan deriye de tirşe denilir.
Benzer Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri:
- Koltuk
1- Murakkaların ilk satırını teşkil eden sülüs yazıdan sonra, nesih ya
- Menakibi Hünervaran
Mustafa Âli Efendinin yazı ve resimde zamanına kadar ma'rûf olan san'a
- Nakış
Eskiden boyalı resimlere, minyatürlere verilen ad. Yazma kitaplara ren
- Hilbe
Boy tohumu (ebru sanatı)
- Remzi Motifler
İşaret ve sembol biçimli motifler.
- İ'rab (İrab )
Hareke. Harekeleme işlemi.
- Çiçekler (Hatai)
Gül, gül goncası ve benzer çiceklerin boyuna kesitinin anatomik hatlar
- Motif
Süs, sık sık yinelenen çizgi süsü, bir biçimin konusu. Osmanlı ciltler
- Satarehu
Ketebe ile ilgili bilgilere bakınız.
- Şakk-ı Kalem (Şakkı Kalem)
Eski kamış kalemlerin ucunu dikine olarak çatlatma.
