ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Tasavvuf etkisinde ve tarikatlar çevresinde gelişen edebiyat. Tasavvufî halk edebiyatı, tekke edebiyatı gibi adlarla da anılmıştır. Her iki ad da bu edebiyatın niteliğini belirtmede yetersizdir. Örneğ...

Türk alfabesinin yirmi ikinci harfi. Sesbilim bakımından ıslıklı, sert, sızıcı, süreksiz diş ünsüzü. Matematikte alanın, kimyada kükürdün, fizikte spin (dönü) kuvantum sayısının simgesi, ölçülerde saa...

Türkistan'daki Oğuz kabilelerini birleştirerek Horasan ve İran'da bir devlet kuran Müslüman-Türk hanedanı. Hanedanın kurucusu Dokak oğlu Selçuk Bey'dir. Selçuk Bey'in torunu Tuğrul Bey, İran ve Irak'ı...

Jeolojinin, yeryüzü şekillerini konu edinen dalı. Yeryüzü şekillerinin tanımlanması, sınıflandırılması, kökenlerinin ve kullanım alanlarının belirlenmesi jeomorfolojinin alanına girer. Yanardağlar, ku...

Simetri merkezi olmayan kimi kristallerde mekanik gerilmelerin elektriksel potansiyele yol açması. Bu etki, ısıtıldıklarında karşılıklı yüzleri zıt olarak yüklenen piroelektrik kristaller üzerine araş...

Eski Yunanistan'da aynı adı taşıyan şehirde, Tanrı Apollon adına yapılan tapınak. Apollon aynı zamanda bir kehanet tanrısı kabul edildiğinden, bu tapınak Yunanistan'da en büyük kehanet ocaklarından bi...

Okyanusları, denizleri, bunların sularını, diplerini, bitki ve hayvan organizmalarını inceleyen bilim, oşinografi. En dar anlamıyla okyanusların ve denizlerin fizikî incelenmesini ifade eder. En geniş...

Tuz, çemen, kırmızı biber karışımının et üzerine sürülerek, güneşte ya da iste kurutulması yoluyla yapılan yiyecek. Türkiye'de pek çok yerde pastırmacılık yapılır. Ancak asıl yeri olarak Kayseri kabul...

13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu'da, bugünkü Muğla dolaylarında kurulan bir Türk beyliği. Muğla, Milas ve Çine, bu beyliğin sınırları içinde kalmaktaydı. Menteşe Bey'den sonra beyliğin başına oğl...

Kokulu, yapışkan, koyu sıvı bir madde, terementi. Çamlardan ve sakız ağaçları gibi bazı ağaçlardan elde edilir. Eczacılık, boyacılık ve cilâda kullanılır. Fosfor zehirlenmesine karşı kullanılan panzeh...

Bizans İmparatorluğu'nda son hanedan (1261-1453). Soyun kurucusu VIII. Mikhail'dir. Bu soydan yedi imparator Bizans İmparatorluğu tahtına çıktı. Mikhail'in 1261 yılında İstanbul'u Lâtinlerden geri alm...

Akdeniz Bölgesi'nde ırmak. İki kolun birleşmesiyle oluşur: Uzunyayla yöresinden gelen Zamantı ve Binboğa Dağları'ndan inen Göksu. Seyhan, Çukurova'ya indikten sonra Adana'dan geçer ve güneybatı yönünü...

Kabakgillerden, sıcak ülkelerde yetişen bir bitki (Citrullus colocynthis). Kokusuz ve karpuzu andıran meyvesi acı ve iç sürdürücü niteliktedir. Eskiden bu niteliklerinden dolayı hekimlikte kullanılırd...

"South East Asia Treaty Organization"ın (Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü) kısaltılmış adı. 1954'te Manila'da kurulan örgüte üye devletler şunlardı: Avustralya, Fransa, Yeni Zelanda, Pakistan, Filipin...

Osmanlı-Mısır donanmaları ile İngiliz-Fransız-Rus donanmaları arasında yapılan deniz savaşı (20 Ekim 1827). 1821'de başlayan Mora Ayaklanması, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa tarafı...

Osmanlılarda ilköğretim kurumlarına verilen ad. Genellikle mahalle camilerinin ve mescitlerinin yanında ve bazı yerlerde özel olarak hayırsever kimseler tarafından yaptırılır ve yönetimleri de yaptıra...

Günah işleyenlerin öldükten sonra gideceklerine inanılan yer. İnsanın öldükten sonra dirileceği ve dünyada yaptığı kötülüklerin cezasını çekeceği inancı birçok dinde vardır. Ancak Müslümanlık'ta bu ce...

(? - 1375 Niş?), Osmanlı kumandanı ve devlet adamı. Müslüman olan ve Abdülmuin adını alan bir Hristiyan'ın oğludur. I. Murat şehzadeyken onun lalalığını yaptı ve bu yüzden "lala" unvanıyla tanındı. Or...

Bir tekerleğe geçirilerek sarsıntıyı önlemeye ve çekişi sağlamaya yarayan simit biçiminde kauçuk yastık. Motorlu taşıtlarda kullanılan lastiğin yanı sıra, genel olarak kauçuk ya da kauçuktan yapılmış ...

Divan şiirinde gazel uzunluğundaki bendlerle kurulmuş nazım biçimleri. Biçim özellikleri şunlardır: Terkibi bendde, her bend iki parçadan birleşiktir: Vasıta ve terkibhane. Vasıta, bendlerin son beyit...

Soda adıyla bilinen sodyum karbonatın 10 su molekülü ile kristallendirilmiş hali (Na2CO3.10- H2O). Piyasada "sud brüt" adıyla satılan çamaşır sodası % 41-45 sodyum karbonat, % 1,5 yemek tuzu, % 27-29 ...

Çiftparmaklıların domuzgiller familyasından, koyun büyüklüğünde, dünyanın her tarafına yayılmış, evcil türleri de olan memeli (Sus). Ağır ve hantal hayvanlardır. Ağız kısımları uzundur. Diş sayısının ...

Mehterhane takımında yer alan bir tür küçük davul. Birbirine bağlı, as biçiminde iki davulcuktan oluşan nakkare, dizde ve yere konularak elle ya da iki küçük değnekle çalınır. Batı'da aynı adla tan...

Yeryüzündeki teleskoplardan çok daha uzakları görebilen, uzayda belli bir yörüngede dolaşan güçlü teleskoplara verilen ad. Bilim adamları uzay teleskopları sayesinde, Güneş, gezegenler, kuyruklu yıl...

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Harizm Valisi Kutbettin Muhammet bin Anuş-Tigin tarafından kurulan Türk hanedanı ve bu hanedanın yönettiği Türk devleti. Gazneliler gibi, bu hanedanı da kuran, Türk kö...