ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İlkel bitkilerde ve hayvan hücrelerinin büyük bir kısmında bulunur. Sayısı genellikle iki tanedir. Daha fazla sayıda da olabilir. Hücre bölünmesinde görev alırlar. Bu aşamada hücrenin merkezinde bulun...

Padişah, hükümdar, özellikle de Afgan ve İran hükümdarlarına verilen ad. Bu unvan tarihte ilk kez İran'da Akamanış adlı hükümdar ailesi tarafından kullanılmıştır. Hükmetmek anlamına gelen "hşay" ya da...

Kadınlarda yumurtlamanın ve âdet hâlinin tümüyle sona ermesi ve bu döneme verilen ad. Genellikle 45-50 yaş arasında meydana gelir. Menopoz döneminde yumurtlamayı sağlayan ve hipofiz bezi tarafından sa...

Bir galaksinin Dünya'dan uzaklaşma hızının Dünya'ya olan uzaklığına oranı. Evrenin genişlediği yolundaki kurama göre uzaktaki galaksilerde bulunan yıldızların tayflarında gözüken kırmızıya kaymalar, b...

Manyetik geçirgenliği boşluğundakinden daha az olan maddelerin, içinde bulundukları manyetik alanın ters yönünde mıknatıslanmaları. Buna, çekirdek çevresindeki elektronların hareketi neden olur. Orbit...

Kanın vücutta hareketini sağlayan sistem. Görevi dokulara gerekli maddeleri götürmek ve artık maddeleri dokulardan uzaklaştırmaktır. Bu görevi kalp, akciğer ve damarların ortaklaşa çalışmasıyla yerine...

Anguilliformes grubunun Angulliadae ailesini oluşturan bir düzineyi geçen balık türünün ortak adı. Amerika'nın Büyük Okyanus kıyılarıyla Atlas Okyanusu'nun güney kıyıları dışında yaygın olarak bulunur...

İslâm ülkelerinde, ev, konak ve saraylarda genellikle iç avluya bakacak bir şekilde plânlanan, kadınların yabancı erkeklerle karşılaşmadan günlük hayatlarını sürdürdükleri bölüm. Burada yaşayan kadınl...

Tezkere, pusula. Terim olarak eskiden belli bir meslekte yetişmiş kişilerin yaşamöykülerinin toplandığı yapıtlara tezkire genel adı verilmiştir. "Zikr"den türetilen sözcüğün çoğulu "tezakir"dir. Tezki...

Türkiye'nin Ege kıyıları yakınında, Ege Denizinin güney-doğusundaki adaları topluluğu. Türkiye'ye iki kilometre mesâfedeki Sisam ile Rodos adaları arasında yay şeklinde dizilmiş olup, Sporatlar'ın g...

Orta Asya'da Türk-Moğol kabile topluluğu. Moğolistan'ın batı kesiminde yaşayan Naymanlar, XIII. yüzyılda Cengiz Han'ın en güçlü düşmanı olarak ortaya çıktılar. Ama Cengiz Han karşısında tutunamadılar ...

Modern kuvantum teorisinin, dalga mekaniğinin temeli olan Schrödinger denkleminin çözümüyle elde ettiği, her biri uzayda bir olasılık dağılımına karşılık düşen ve elektronların atom çekirdeğinden uzak...

Hidrojen dışında, tüm elementlerden daha hafif soygaz element. Güneş ve yıldızların ana bileşenlerindendir. Başlıca helyum kaynağı doğal gazdır. Alfa parçacıkları gerçekte helyum çekirdekleridir. Hava...

Yerden belirli bir yükseklikten bırakılan bir cismin hareketi. İlk hızı olmadan, belirli bir yükseklikten bırakılan ve ivmelenerek yere düşen taş buna bir örnektir. Aristoteles, düşen cisimlerin düş...

Genellikle bir ölçülü, içeriği ve biçimi müzik dışı bir fikirle belirlenen orkestra parçası. Senfonik şiirlerin esin kaynağı çoğu kez edebiyattır. Liszt'in "Mazeppa" (1851) ve Çaykovski'nin "Romeo ve ...

Sicilya Adasında Avrupa'nın en yüksek, dünyânın ise büyük volkanlarından biri. Faal bir volkandır. Catania'nın 29 km kuzeyindedir. Eski Yunanca ismi Aitne, Roma dilinde Aetna idi. Sicilyalılar bugün M...

Sedefotugiller familyasından, çok yıllık, otsu bir Akdeniz bitkisi (Ruta montana). 50-90 cm. boyunda olup parçalı almaşık yapraklı, keskin kokulu ve yeşilimsi sarı çiçeklidir. Hekimlikte sürgüne karşı...

Kırım'ın kuzeydoğusunda, kuzeyde Ukrayna, doğuda Rostov ve Krasnodar bölgeleri arasında kalan iç deniz. Kerç Boğazı ile Karadeniz'e bağlanır. Kuzeydoğusunda Taganrog Körfezi'ne Don Irmağı karışır. Alç...

Federal Almanya'da, Nordrhein-Westfalen bölgesinin merkezi olan büyük sanayi kenti. Nüfusu 650.000 (1991). Ren kıyısında ve Düssel kolu kavşağında bulunan kent, Ren-Ruhr sanayi yöresinin de yönetim ve...

Bir akarsuyun denize kavuştuğu yerde iki kola ayrılmasıyla oluşan, üçgeni andıran alüvyon birikintisi adacık. Delta da denilen çatalağız, akarsuların deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hızla...

16. yüzyıl sonlarında Batı Afganistan'da Kandehar dolaylarında yaşayan bir Türk oymağı. Müslümanlığın bu yörelere yayılması sonucu Araplarla savaştılar ve Afganistan'ın güneybatısındaki dağlara çekild...

(1897 İstanbul-1973 İstanbul), Türk tuluat sanatçısı. Sanat yaşamına, Üsküdar'da tuluatçı Kel Hasan'ın yanında başladı (1918). Daha sonra kendi topluluğunu kurdu. Geleneksel tuluat dağarcığına yeni oy...

Orta Asya'da, Moğolistan Cumhûriyetinin güneyi ve Çin'e bağlı Sin-Kiang ve Kansu eyâletlerinin yakınlarındaki bölgeleri de içine alan geniş çöl. Etrâfını kayalık sıradağlar çevirmiştir. Güneyde Altun ...

Hatay iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan kent. İl merkezi Antakya'nın güneybatısında, Akdeniz kıyısı yakınındadır. Önemli bir tarım ürünleri pazarıdır. Seracılık çok gelişmiştir. Yüzölçümü 38...

Dülgerbalığıgillerden, yassı vücutlu, geniş ağızlı, sık dişli bir balık türü (Zeus faber). Eti çok lezzetlidir, boyu yarım metreyi bulur. Gövdesinin alt ve üst kenarlarında dikenler vardır. Avrupa den...