ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Evreni, diyalektik süreçler boyunca gelişmekte olan devingen maddenin oluşturduğu bir bütün olarak gören ve bu bütünün sürekli yükselen bir evrim içinde niceliksel süreçler sonunda niteliksel süreçler...

Batı Türkeli ile Kuzey Afganistan'da, Hunlar'ın bir bölümü tarafından kurulan Türk devleti (V.-VI. yüzyıl). Akhunlar'a Eftalit adı da verilmiştir. Bunlar, Büyük Hun İmparatorluğu'nun dağılmasından son...

Almanya'da kent (birleşmeden önce Demokratik Almanya'nın kentiydi). Beyaz Elster Irmağı kıyısındadır. 1409'da kurulan üniversiteleriyle Avrupa'nın kültür merkezlerinden biri durumuna geldi. II. Dünya ...

İnsanların kullanımı için, gerekli ve yararlı bitkileri yetiştirmek amacıyla toprak üzerinde yapılan çalışmalar bütünü. Ziraat de denilir. Tarımın geçmişinin 10 000 yıl öncesine dayandığı düşünülme...

Yarı geçirgen bir zar arasından, çözünmüş küçük molekül ve iyonların çözücü içine yayılmasıyla kolloidal çözeltilerin arıtılması. Normal süzgeç kâğıtları (delik çapı 10-3-10-4 cm) kendilerinden 100 ka...

Osmanlı Devleti'nin, Bulgaristan'da bulunan Varna yakınlarında Haçlı ordusunu bozguna uğrattığı savaş (10 Kasım 1444). Bu savaş, Osmanlıların Balkanlar'daki durumunu güçlendirmiştir. Ayrıca, Avrupalıl...

Çıngıraklı yılangillerden, kuyruk ucundaki sert pulları kımıldatarak kuru yaprak hışırtısına benzer bir ses çıkartan zehirli bir yılan. Çıngıraklı yılanlar ısıya duyarlı özel gözleriyle zifiri karan...

Bir akışkan içinde giderek artan bir hızla hareket etmekte olan bir cismin düzgün doğrusal hareket yapmasına yol açan hız sınırı. Akışkan, cismin hareketine belli bir direnç gösterdiğinden cismin hızı...

(? Van-1592 Medine), bilgin. Vanlı olduğu için Naima tarafından Mehmedül Vani olarak adlandırılmıştır. Medreselerde okudu, müderrislik ve müftülük yaptı; Rodos, Manisa, Selânik, Kütahya ve Medine kadı...

Bir elementin verilen herhangi bir örneğindeki atomlarının, atomik kütle birimi cinsinden belirtilen ortalama ağırlığı. Atom tartısı ya da atom kütlesi de denir. Bir elementin, bir başkasıyla oluşturd...

Yassı solucanlardan tatlı ve tuzlu sularda yaşayan, yüzebilen 0,2-40 mm boyunda ilkel bir solucan grubu. Plânaryaların gövdesi uzuncadır, ağzı gövdenin alt bölümündedir. Avını yutağı dışarı doğru çıka...

Eskiden İndigofera cinsi bitkilerden elde edilen mavi renkli boyarmadde. Çivit doğulularca çok eski çağlardan beri bilinirdi. Bitki, su ile mayalanmaya bırakıldığında, bileşiminde indoksil bulunan sıv...

Sinir dokusu, nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Embriyonik dönemde bölünerek çoğalabilen bu hücreler doğumdan sonra bölünemezler. Bu nedenle kazara öldükleri ya da zarar gördükleri tak...

Bitkilerin kendi türünden yeni bitkiler meydana getirmek için üreme yoluyla meydana getirdiği oluşumlardan biri de tohumdur. Tohumlar, tohum taslaklarının çiçek tozlarıyla döllenmesinden sonra, çiçeği...

Bacakta uyluk ve baldır kemiklerinin birleştiği kısım. Tek eksenli bir eklemdir. Dizkapağı, damar ve sinirlerin geçtiği diz ardı ve diz eklemi olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bağları çok güçlü olan di...

"Central Treaty Organization" sözcüklerinin kısaltılmışı. 1959'da Irak'ın ayrılmasından sonra Bağdat Paktı'na bu ad verildi. Bağdat Paktı 1955 yılında Türkiye, Irak, İngiltere, İran ve Pakistan arasın...

Küçük bir demiryolu taşıtı. Yol onarımında malzeme ve işçi taşımak için kullanılır. Motor ya da insan gücüyle çalışır. Bazıları insan gücüyle kaldırılabilecek kadar hafiftir. Bir kısmına taşıma gücünü...

Domuzdan küçük memeli hayvan. Amerika'da yaşar. Yalnız Dicotyles tajacu (yakalı pekari) ve Tayassu pecari olmak üzere iki türü vardır. Pekari domuza benzer. Yakalı pekari kalın gövdeli, ince bacaklı, ...

Omurgalıların böbrek üstü bezlerindeki adrenal bezlerinden salgılanan bir hormon. Bu hormonu bazı omurgasızlar da salgılar. Adrenalin, kalp atış hızını yükseltir, kas, beyin ve kalpteki kan damarların...

Tömbeki adı verilen bir tütünün yakılıp dumanının marpuç yardımıyla sudan geçirilerek içilmesine yarayan bir alet. Bir nargile lüle, gövde, marpuç ve imame kısımlarının birleşmesinden oluşur. İlk n...

Exoetidae familyasındaki 40 kadar balığın ortak adı. Sıcak denizlerde, yüzeye yakın yerlerde yaşayan bu balıklar uçma yetenekleriyle tanınır. Akdeniz'de birkaç türüne rastlanır. Yüzgeçleri gelişerek k...

Müzikte bir parçanın coşkulu, tutkulu biçimde çalınması gerektiğini belirtir. Beethoven'in op. 57 Appassionata Sonatı bu terimin en güzel ifadesidir. İlk kez bu sonata başlık olarak kullanılmış ve son...

Çoban ve kır yaşamını, doğa güzelliklerini konu edinen yapıt. Bu yolda yazılmış şiirlere bukolik de denilmiştir. Pastoral şiirin ilk büyük temsilcileri Yunan edebiyatında Thekritos (İ.Ö. 3. yüzyıl), L...

Osmanlı devlet örgütünde, hükümdarın dışarıyla ilişkisini sağlamak, haberciliğini yapmakla görevli memur. Mabeyincilik kurumu, saltanatın tarihiyle yakın ilgilidir. İlk kez Emevîlerde ve daha sonra da...

Kalbin pompa hareketleriyle vücuda gönderilen kanın damar duvarlarında yaptığı basınç. Damarın içinde kanın akabilmesi için belirli bir basıncının olması gerekir. Bu basıncı, kalbin kasılmasıyla kanı ...