ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Hava basıncını ölçer. Hava tahminlerinde ve yüksekliğin hesaplanmasında barometrelerden yararlanılır. En çok kadranlı barometre kullanılır. Bu tip barometrede içi boş, ince, silindir şeklinde ve y...

Ambalaj yapımında kullanılan, saydam ve geçirgen olmayan selüloz filmi. 1911'de J.E. Brandenburger tarafından geliştirilmiştir. Odun hamuru (palp) sodyum hidroksitle karıştırılır, dinlendirilerek karb...

Orta oyununda hareketli, parasız, entrikacı, sırdaş, sorunlara çare bulan arsız bir tip. Aynı zamanda, Kavuklu gibi beceriksiz, ama saf değil, bilgisiz, çocuksu ve sempatik bir karakterdir. Kavuklu'nu...

Osmanlı İmparatorluğu'nda sadrazamın dışındaki vezirlerden orduya komuta edene verilen ad. Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan (1826) sonra kurulan Asakiri Mansurei Muhammediye ordusunun komutanına da seras...

18. yüzyılda İngiltere ve Fransa'da gelişen, insanın akılcı düşünme yetisiyle kendisi için en yararlı olanı seçip tüm toplumu doğal bir denge durumuna getirebileceğini varsayarak; devletin ekonomik ya...

Yunan mitolojisinde hekimlik tanrısı. Romalıların Aesculapius adıyla benimseyip taptıkları Asklepios, Apollon'un oğludur. Efsaneye göre Apollon onu büyütmesi için yarı at, yarı insan Hiron'a teslim ed...

Ispanakgillerden, iki yıllık otsu bir bitki, yabanî ıspanak (Beta vulgaris var, cicla). Kendiliğinden kırlarda yetiştiği gibi, bahçelerde de yetiştirilir. Yaprakları iri ve çok, kökleri dallı ve az et...

Memelilerin dişsizler takımından bir hayvan; ay (Bradypus tridactylus). Orta ve Güney Amerika'nın sıcak bölgelerinde, ormanlarda yaşar. Boyu 50 cm. kadardır. Ağaç yapraklarıyla beslenir. Yerde çok zor...

Canlılarda var olan, kanın bileşimi, vücut sıcaklığı gibi değişmezleri sabit tutma ya da bozulan dengeyi yeniden sağlama eğilimi. Bu kavram, fizyolojiye 1926 yılında Cannot tarafından sokulmuştur. Dah...

Telli bir sistemle ya da radyo sistemi aracılığıyla hareketli resimlerin uzak mesafelere iletilmesi. Televizyon yayını genellikle merkezî bir istasyondan, çok sayıda alıcıya yönelik olarak yapılır. An...

Vücudu sert, kemiksi bir kabukla örtülü olan, dişsiz memeli hayvan (Dasypus). Güney ve Orta Amerika'da yaşar. Meyve ve böceklerle beslenen armadillonun bazı türleri saldırıya uğradıklarında yuvarlanar...

Doğuştan var olan ve dışarıdan gelen bir uyarı neticesinde husûle gelen, hareket, salgı gibi çeşitli tepkilerle karakterize irâde dışı çalışan mekanizmalar. Hayvanların birçok davranışlarının temelind...

Çoğunun temel besin kaynağı balık olan Coraciiformes takımını Alcedinidae familyasını oluşturan 90 kadar kuş türünün ortak adı. Yalnız yaşayan bu kuşlar çoğunlukla parlak ve geniş parçalı renklidir. E...

Gözkapağının kenarında çıkan, arpa tanesi büyüklüğünde küçük kan çıbanı. İtdirseği de denilir. Kapakta şişlik, kızartı ve ağrı ile başlar. Şişlik genellikle bir hafta içinde patlayarak dağılır. Tedavi...

Balarısı yetiştirme ve ürünlerinden yararlanma işi. Çok eski çağlardan beri bilinir. Boğazköy'de bulunan Hitit yazılarında arıcılıkla ilgili yasa maddelerine rastlanmıştır. Arıcılık doğal ya da yapay ...

Doğa ya da insanlar tarafından yamaçlara ya da kayalara açılmış kovuk. Doğada açılmış olan mağaralar, karbonatlı sular, lavlar, deniz suyu gibi aşındırıcıların kayalara etkimesiyle oluşmuştur. Karbona...

Optik olarak daha yoğun bir ortamda, sınır açısından daha büyük bir açıyla gelen ışının, daha az yoğun olan ortama geçmesi yerine, yoğun ortamda kalacak biçimde iç yansıma yapması (tam yansıma) ve böy...

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında, Osmanlı ordusunun Yunan ordusuna karşı kazandığı meydan savaşı. 16 Nisan 1897'de başlayan Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Yunan ordusu devamlı yenilmiş, son bir savunma h...

Bileşikgillerden, çok yıllık, zehirli, otsu bir bitki; mastıçiçeği; sığırgözü; arnika (Arnica montana). Çayır ve ormanlarda yetişir. Sarı renkli çiçekleri papatyayı andırır. Yaprakları, kökleri ve öze...

Bir binâ veya evde, etrafı duvarlarla çevrilmiş, oturmaya, yatmaya yarayan bir veya daha fazla çıkışı olan bölmelerden her biri. Serbest meslek adamlarını içinde toplayan resmî birlik (Ticaret Odası, ...

Platon'un diyaloğu (İ.Ö. 380 ?). Protagoras diyaloğunda olduğu gibi burada da, erdemin öğretilip öğretilemeyeceği konusu ele alınır. Platon'un olgunluk döneminin ilk diyaloglarından biridir. Bu yapıtt...

Günah işleyenlerin öldükten sonra gideceklerine inanılan yer. İnsanın öldükten sonra dirileceği ve dünyada yaptığı kötülüklerin cezasını çekeceği inancı birçok dinde vardır. Ancak Müslümanlık'ta bu ce...

Çeşitli sebeplere bağlı olarak, kişinin kilo kaybetmesi hâli. Zayıflamaya yol açan birçok hastalık vardır. Bunlar arasında çeşitli kanser türleri, zehirli guatr (hipertiroidim), tüberküloz gibi müzmin...

Kaşgarlı Mahmut'un Türk diliyle ilgili Türkçe-Arapça ansiklopedik sözlüğü. Türkçenin Arapça kadar zengin olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılan yapıtta, Türkçe sözcüklerin anlamı, bölümlenişleri, Türk d...

İran ve Türk edebiyatında, Sasani hükümdarı Hüsrev ile Şirin'in aşklarını konu edinen birçok mesnevinin ortak adı. Ünlü halk hikâyesi Ferhat ile Şirin'in konusu da bu mesneviden gelir. Hüsrev, Sasani ...