ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Beş mesneviden oluşan takıma verilen ad. Sözcük Arapçada "beş" anlamındadır. Hamse terimi, 12. yüzyılda Genceli Nizamî'nin beş mesnevi yazıp kitabına "Penc Genç" (Beş Hazine) adını vermesinden sonra k...

Turpgillerden, bir yıllık otsu bitki (Capsalla bursa-pastoris). 10-13 cm boyunda, beyaz çiçeklidir. Tarlalarda, çayırlarda, yol kenarlarında yetişir. Türkiye'de de sık görülür ve hekimlikte kullanılır...

Çok hızlı yanarak ya da başka türden bir egzotermik tepkimeyle sıcak gazlar çıkaran ve bu gazların ani genleşmesiyle yayılan yüksek hızlı şok dalgalarının etkisiyle çevreyi tahrip eden maddeler. Mekan...

Osmanlı İmparatorluğu'nda Kapıkulu Ocakları'na bağlı bir asker ocağı. I. Murat zamanında padişahın av partilerine katılmak üzere kuruldu. Fatih (II. Mehmet) zamanında Yeniçeri Ocağı'na katıldı. Ancak ...

Birden fazla yapısal birimlerin birbirilerine kovalent bağ ile bağlandığı, molekül ağırlığı yüksek olan organik bileşik. Bir polimeri oluşturan yapısal birimlerin her birine "monomer" adı verilir. İki...

Kok ya da taşkömürünün bazen su buharı eşliğinde sınırlı bir hava akımında yakılmasından elde edilen ve yakıt olarak kullanılan gaz. Jeneratör gazında %25-30 karbon monoksit, %50-55 azot ve %10-15 hid...

Sekban-ı Cedid (29 Eylül 1808-18 Kasım 1808) II. Mahmut tarafından daha önceki Nizam-ı Cedid ordusu model alınarak kurulmuş kısa ömürlü bir Osmanlı ordusudur. II. Mahmut'un padişahlığında, Sadrazam Al...

Bazı spor dallarında yarışmacıların ağırlığıyla sınırlandırılan kategorilerden biri. Amatör boksta 81 kilonun üstü, profesyonel boksta ise 79 kilonun üstü ağırsıklettir. Bu belirlenmeyle halterde 90 k...

Seyâhatnâme'siyle meşhur bir Türk yazarı ve seyyahı. 1611'de İstanbul'un Unkapanı semtinde doğdu. Aslen Kütahyalı olan âilesi, fetihten sonra İstanbul'a yerleşmiştir. Babası Saray-ı Hümâyûn kuyumcubaş...

Ağızda, besinleri kesip koparmaya ve öğütmeye yarayan organ. Normal olarak, olgun bir insanda, her iki çenede 16'şardan 32 adet bulunur. Görev ve yapılarına göre adlandırılırlar. Önden ilk iki diş kes...

Bir doğru parçasına dik olan doğru. Dikme doğru parçasının orta noktasından geçiyor ise "orta dikme" adını alır. Dikmenin doğru parçasını kestiği noktaya "dikme ayağı" denir....

Kulak zarına bağlanarak ses dalgalarının iletimini sağlayan orta kulaktaki dört küçük kemikten biri....

Kalıtsal materyali bir zarla çevrili çekirdek içinde olmayan hücre. Mavi-yeşil algler ve bakteriler prokaryot hücreye sahip canlılardır. Prokaryot hücreye sahip canlılarda çekirdek zarı, belirgin kro...

Resim gibi olan, resimsi. Anlatımda, özellikle betimlemelerde resim etkisi uyandıran renklilik, canlılık için kullanılır....

Giysi, çanta gibi eşyalar üzerinde kullanılan açıp kapama düzeneği. Karşılıklı dişler ve bunların üzerinde yürüyen bir kapatıcıdan oluşur. Eski Mısır'da sürgü biçiminde yapılırdı. Eski Yunanlılar ve R...

Aynı nitelikte olaylar için, değişik veriler kullanılarak sonuç almaya yarayan ve matematiksel bir eşitlik biçiminde genelleştirilmiş simgesel yazılış. Örneğin uzunluğu 1 olan basit bir sarkacın, yerç...

İslâm dininin kurucusu Hz. Muhammet'in yönetiminde, Müslümanların Taif kentine karşı yaptıkları sefer (630). Taifliler uzun süre Mekke tüccarlarıyla zaman zaman işbirliği, zaman zaman rekabet içinde y...

Karbon, osmiyum, tantal ya da genellikle tungsten filamanının (telinin) ısı etkisiyle ışık yayan elektrikli lamba. Akkor lambalar yüksek sıcaklıkta (2600°C'ın üzerinde) filamanının çabuk bozunmaması i...

Hava basıncını ölçer. Hava tahminlerinde ve yüksekliğin hesaplanmasında barometrelerden yararlanılır. En çok kadranlı barometre kullanılır. Bu tip barometrede içi boş, ince, silindir şeklinde ve y...

Kafkasya kökenli Ermeni aydınları ve ihtilâlcilerince İsviçre'de kurulan (1889) ve bağımsız Ermenistan kurmayı amaçlayan siyasî örgüt. Asıl adı "Taşnaktsutyun"dur (birlik, federasyon). Taşnak Komitesi...

Parlak kırmızı renkte, billûrlaşmış, saydam, değerli bir taş....

Osmanlı Devleti'nde, kale komutanlarına verilen ad. Dizdar, sürekli olarak, korumakla görevli olduğu kalede kalmak zorundaydı. Kalelerin onarımı, askerî örgütün geliştirilmesi gibi görevlerin yanında ...

Kozalaklıların porsukgiller familyasından, Kuzey Amerika'da yetişen bir ağaç, mamutağacı (Sequoia). Yüksekliği 140 m.ye, gövdesinin çapı 12 m.ye ulaşabilen dev bir ağaçtır. 3.000 yıldan fazla yaşar. Ü...

Birkaç şeyi andıktan sonra onlarla ilgili nitelikleri, özellikleri sıralama sanatı. İki çeşittir. Birinci sözde anılanlarla, ikincide anılanlar aynı sıradaysa düzenli leffü neşir; karışık ya da çapraz...

İçinde yıkanmak için yapılan, özel düzenlerle ısıtılan sıcak, soğuk akarsuyu olan kapalı yapı. Hamamın çok eski bir tarihi vardır. Hamam, Romalılar zamanında da biliniyordu. Vezüv Yanardağı'nın küller...