ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İran ve Türk edebiyatında, Sasani hükümdarı Hüsrev ile Şirin'in aşklarını konu edinen birçok mesnevinin ortak adı. Ünlü halk hikâyesi Ferhat ile Şirin'in konusu da bu mesneviden gelir. Hüsrev, Sasani ...

(?-260, ?), Roma imparatoru. Bir senatör ailesindendi. Trebonianus Gallus'un ölümünden sonra 253'te imparator seçildi. Oğlu Gallianus'u imparatorluğa ortak etti ve Batı'nın savunmasını oğluna bıraktı....

İki şey arasında tutarsızlık, birbirine karşıt olma durumu. ...

1877-1878 Osmanlı-Rus savaşları sırasında (Doksanüç Harbi) Plevne kenti merkez olmak üzere Osmanlı kuvvetleriyle Çarlık Rusyası kuvvetleri arasında meydana gelen savaşlar (8 Temmuz 1877-10 Aralık 1877...

İslâm toplumunda örfî ve şerî hukuku uygulayan mahkemenin başkanı. Osmanlı İmparatorluğu'nda kadılar, medreselerden yetişirdi. Yalnız yargı işleriyle değil, bulundukları bölgelerden zahire toplanması,...

Dramaturgiyle uğraşan tiyatro uzmanı. Dramaturg, genellikle repertuarın hazırlanması, oyun seçimi ve oyun metninin edebî denetlenmesinde çalışır; yönetmene ve tiyatro yönetimine danışmanlık eder. Düny...

Elektrik enerjisi ya da elektrik sinyali iletmekte kullanılan, yalıtılmış iletken. En basit kablo, bakır bir telin plastikle kaplanmasıyla elde edilir. Doğru akım ileten kablolarda genellikle tek bir ...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Anlamca birbirleriyle ilgili sözcük ya da kavramların dize ya da beyitlerde bir arada kullanılması sanatı. Arapçada sözlük anlamı "uyma, yakışma"dır. Müraat-ı nazir de denir. Sözcükler arasındaki anla...

Söğütgillerden bir kavak türü (Populus alba). Yapraklarının alt yüzü beyaz tüycüklü; kabuğu düz ve beyazdır. Akçakavak, tellikavak, hollandakavağı da denir. ...

Orta oyununda hareketli, parasız, entrikacı, sırdaş, sorunlara çare bulan arsız bir tip. Aynı zamanda, Kavuklu gibi beceriksiz, ama saf değil, bilgisiz, çocuksu ve sempatik bir karakterdir. Kavuklu'nu...

Yaklaşık olarak eşit sayıda artı ve eksi iyonlar içeren, yoğunluğu düşük bütünüyle iyonlaşmış gaz. Elektrik iletkenliği vardır ve manyetik alandan etkilenir. Plâzma fiziği adı verilen plâzmayla ilgili...

Genellikle Afrika'da yaşayan siyah bir ırk. Afrika kelimesinin anlamı da siyah demektir. Nuh aleyhisselâmın üç oğlundan biri olan Ham'dan Hindistan, Habeş ve Afrika halkı meydana geldi. Zengibar ahâli...

Dimitriy Mendeleyev tarafından keşfedilen ve daha sonra Henry G. J. Moseley tarafından gözden geçirilerek yenilenen düzenlemeye göre elementlerin sıralandığı tablo. Periyodik cetvel gruplara ve periyo...

Halife Ali ile Şam Valisi Muaviye'nin kuvvetleri arasında yapılan savaş (26 Temmuz 657). Halife Osman'ın öldürülmesinden sonra Ali halife seçildi. Ancak Şam Valisi Muaviye kendisi halife olmak istediğ...

Kuzeybatı Afrika'da genç ve yüksek dağ sıralarına verilen genel ad. Güneybatı Fas'ta başlar ve Kuzeydoğu Tunus'ta Bon Burnu'na kadar uzanır (yaklaşık 2.400 km.). En yüksek doruğu batı Fas'ta Tubkal'dı...

yaşlılık devresi ve bu devrede meydana gelen değişiklikler, yaşlılığa bağlı problem ve hastalıkların tedâvisi ile ilgili tıp dalı. Yaşlanmanın gecikmesini sağlamak amacıyla başvurulan çârelerin bütünü...

Okyanusların bazı kesimlerinde görülen, alanı küçük, ancak derinliği 10.000 metre dolaylarında bulunan derin dip. Güneş ışığının erişemediği kısım olarak bilinen abislerin taranması, birçok araştırmac...

Yeraltındaki suyun, doğal olarak toprak tabakası üstüne çıktığı su ağzı. Menbalar genellikle engebeli sâhalarda, yamaçlarda çıkar. Yağışlarla toprağa sızan su, killi tabakalara rastlayınca toprak altı...

Canlı hücrelerin ana maddesini oluşturan, genellikle sülfür, oksijen ve karbon ögelerinden oluşan karmaşık yapılı doğal madde. Proteinler, canlı vücudunun en önemli yapı maddeleridir. Vücudun büyüyüp ...

Hindistan'ın güneyinde 100.000.000'dan fazla kişinin konuştuğu diller topluluğu. Genellikle Dravit ve Andhra adı altında iki grupta toplanan bu dillerde gramer yapısı, ses özellikleri ve sözcük hazine...

Mağaraların tavanında oluşan ve genel olarak koni biçiminde olan kalker yumru, istalaktik. Sarkıtlar, kalkerli bölgelerde erimiş hâlde fazla kalker kapsayan yeraltı sularının geçtiği boşluklarda, mağa...

Hareket hâlindeki sıvıların hareketinin, enerjisinin ve basıncının matematiksel incelenmesi....

Kafadan ayaklılar (Cephalopoda) sınıfının Nautilus cinsine ait omurgasızların ortak adı. Kabuğunun çapı yaklaşık 25 cm'dir. Çok ağır hareket eder ve gözlerinde mercek yoktur. Kabuklarının içindeki hav...

Yakını iyi görememe şeklinde beliren göz kusuru. Nedeni, göz merceğinin görüntüyü retinanın (ağtabaka) arkasına düşürmesidir. Atropin türünden bir ilâçla göz uyumu geçici olarak yok edilip merceğin kı...