ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Güneydoğu Fransa'da tarihî bölge. Güneyde Pireneler, güneydoğuda Akdeniz, doğuda Aşağı Rhone Irmağı ve batıda Masif Santral arasında kalır. Yüzölçümü 27.668 km2, başlıca kentleri, Toulouse, Montpellie...

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Ordinat ekseni hızı, apsis ekseni de zamanı gösteren grafik. Hız diyagramı, hızın zamana göre değişimini gösterir. Hız diyagramının altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir. Hızı sabit olan bir ci...

Biri dikey, diğeri yatay konulmuş iki tahtadan kurulan haç biçiminde darağacı. Romalılar döneminde ölüm cezasına çarptırılan suçlular çarmıha gerilerek idam edilirlerdi. Suçlu, çarmıhın dik direğin...

Dişi üreme organı. Bitki ve hayvanlarda dişinin yumurtalarını meydana getirir. Fasulye şeklinde ve 2,5 cm boyunda bir bezdir. Hormon üretme görevi de vardır. İnsanlarda bele yakın her iki tarafta bi...

Yalnızca mikroskopla görülebilen tek hücreli canlılar. Tek hücreli olmalarına karşın, çok karmaşık yapıda olabilirler. Kural olarak eşeysiz ve bölünme yoluyla çoğalırlar; ancak tomurcuklanma ve seyrek...

1987 yılında doğa koruma alanı ilân edilen Çitdere ormanı, Zonguldak ili sınırları içinde 721 hektarlık bir alana yayılır. Bölgedeki en önemli bitki türü ıstranca meşesidir. Bu bölgede bulunan ıstranc...

Genel anlamıyla, düşünceleri anlatan göstergeler sistemi. Gösterge, insanlar arasındaki anlaşmayı sağlayan her türlü simgedir. Dilbilim kurucularından Ferdinand Saussure'a göre "dil" taşıdığı toplumsa...

Bir tarikata girerek, yaşayışını onun yasa ve törelerine uydurmuş kimse. Farsçada "kapı kapı dolaşan", "dilenci", "fakir", Arapçada "fakir, yoksul ve dilenci" anlamlarına gelir. Terim olarak, bir mürş...

Hidrojen dışında, tüm elementlerden daha hafif soygaz element. Güneş ve yıldızların ana bileşenlerindendir. Başlıca helyum kaynağı doğal gazdır. Alfa parçacıkları gerçekte helyum çekirdekleridir. Hava...

Fiziksel güç, dayanıklılık, çeviklik, hız vb. nitelikler gerektiren, koşu, atlama ve atma gibi dallarda yapılan çalışmalar, oyunlar ve yarışmalar bütünü. Atletizmde sonuçlar zaman, yükseklik ve uzaklı...

Buhar makinesi, motor ya da pompa silindiri içinde gidip gelme hareketi yapan, genellikle dairesel kesitli, katı, dayanıklı parça. Piston ya bir akışkan tarafından hareket alır ya da kendisi akışkana ...

Sinir dokusu, nöron adı verilen sinir hücrelerinden oluşmuştur. Embriyonik dönemde bölünerek çoğalabilen bu hücreler doğumdan sonra bölünemezler. Bu nedenle kazara öldükleri ya da zarar gördükleri tak...

Bizans İmparatoru Justinanos'a karşı İstanbul'da patlak veren isyan (532). İsyanın nedeni Justinianos'un malî ve dinî politikasına karşı halkın duyduğu hoşnutsuzluktur. Nitekim isyan başlangıçta yoksu...

Troyalı efsane kahramanı. "İlyada"da adı geçmeyen Laokoon, Vergilius'un "Aeneis" destanında Troya'nın yıkılışıyla ilgili olarak anlatılan korkunç bir serüvenin kahramanıdır. Troyalılara, Akaların Troy...

Bir renkli televizyon işlemi. "Bellekli almaşık renk" anlamına gelen "Sequential Couleur á Mémoire" sözcüklerinin baş harflerinden oluşturulmuş kısaltmayla anılır. 1958'de Fransa'da Henri de France ta...

Petrolün temizlenip ayrımsal damıtma işleminin yapıldığı tesis. Basit bir rafineri, damıtma, dönüştürme ve arıtma olmak üzere, temelde üç büyük üniteden oluşur. Üretilen ürünler genellikle sınırlı say...

Osmanlı İmparatorluğu'nda sadrazamın dışındaki vezirlerden orduya komuta edene verilen ad. Yeniçeri Ocağı kaldırıldıktan (1826) sonra kurulan Asakiri Mansurei Muhammediye ordusunun komutanına da seras...

Boğazdaki yolcu nakliyâtı için yurdumuzda kurulan ilk anonim şirket. Eskiden Boğaziçinin iki yakasında yolcu taşıma birbirinden güzel kayıklarla yapılırdı. Osmanlı oymacılık sanatının ince örnekleriyl...

Kutsal günlerde sevap kazanmak için dağıtılan içme suyu ve bu amaçla yapılmış taş yapı. Genellikle cami, mescit, tekke, türbe ve çeşmelerin yanında padişahlar ve saraylılar, devlet büyükleri ve malî d...

Taşıyıcı anlamına gelir. Gen mühendisliğinde içine başka bir kalıtsal malzeme (DNA ya da RNA) sokulabilen tek hücreli canlılara denir. Böylece genler incelenebilir ya da öteki canlılarda çoğaltılabili...

Yelkenli teknelerle yarışmaya dayalı spor. Yatçılık olarak da adlandırılır. 1900 yılından itibaren olimpiyat oyunlarında yer almaktadır. Yelken yarışları aynı sınıftan tekneler arasında yapılır. Ülkem...

Osmanlı ordusunda bir asker sınıfı. Osmanlılardan önce de Anadolu beylikleri donanmalarında azap denen askerler bulunuyordu. Osmanlılarda ise donanma ve tersane azaplarından başka; kale muhafızlıkları...

Bir akışkan içinde giderek artan bir hızla hareket etmekte olan bir cismin düzgün doğrusal hareket yapmasına yol açan hız sınırı. Akışkan, cismin hareketine belli bir direnç gösterdiğinden cismin hızı...

At üretilen çiftlik. Önceleri serbestçe üremeye bırakılan at sürüleri, at yetiştirilen alan ve otlaklar için kullanılan bu sözcük sonraları, yavru yetiştirmek üzere bir araya getirilmiş aygır ve kısra...