ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İtalya'nın Campania bölgesinde, Vezüv Yanardağı'nın yakınlarında, Sarna Irmağı ağzının kuzeyinde, Napoli'nin 23 km güneybatısındaki kent. Vezüv'ün M.S. 79′da patlamasıyla, Herulaneum ve Stabia'y...

Tanzimat-ı Hayriye ya da Gülhane Hatt-ı Hümayunu adıyla da anılan bu ferman, 3 Kasım 1839′da Topkapı Sarayı'nın Gülhane Parkı'nda, elçilerin ve devlet adamlarının önünde okunarak ilân edilmiştir...

Sandalgillerden, pek çok türü olan ağaççık cinsi (Santalum). Pasifik Okyanusu'ndaki adalara yayılmış 19 türü bulunan sandalın, Hindistan'da doğal olarak mı bulunduğu yoksa çok eskiden mi buraya getiri...

Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin meşhur vezirlerinden. Doğum yeri ve târihi hakkında bilgi yoktur. Sultan İkinci Murâd Hanın kızını alarak ona dâmât ve daha sonra başka bir hanımından kızını, Fâtih Su...

Beyni çevreleyen kemiklerin sıkıca kenetlenmesiyle oluşan yapı. Beyni dış etkilerden korur. Şekli yumurtamsıdır. Alt arkasında omurga ile eklemlenir. Ön tarafına yüz kemikleri bağlanır. Sekiz kemiğin ...

Gemilerin yapıldığı ve onarıldığı yerlere verilen ad. Tersane sözcüğü, Arapçadaki "dar ussınaa" (sanat evi) sözcüğünden gelmektedir. Daha çok savaş gemilerinin onarıldığı ve yapıldığı yerler için ters...

Türkiye'de, 1942-1944 arasında bir kereye mahsus olarak çiftçi, esnaf ve üreticilerden alınan olağanüstü servet vergisi. İkinci Dünya Savaşı'nda enflasyon, karaborsa ve stokçuluk sayesinde elde edilen...

Türkiye'nin Ege kıyıları yakınında, Ege Denizinin güney-doğusundaki adaları topluluğu. Türkiye'ye iki kilometre mesâfedeki Sisam ile Rodos adaları arasında yay şeklinde dizilmiş olup, Sporatlar'ın g...

Eski Yunan edebiyatının iki büyük destanı. Sözlü edebiyat ürünü olan bu eserlerin Homeros adlı bir şâire âit olduğu kabul edilir. Her iki eser de klâsik Yunan kültürü üzerindeki etkileriyle, Batı edeb...

Osmanlı sanatında figüratif ya da figürsüz her türdeki resim ürününe verilen genel ad. Ancak günümüzde kumaş üzerine renkli ipliklerle yapılan işlemeler için de bu ad kullanılır. Nakış yapılarına da...

Doğu Anadolu'da devlet kuran bir Türk oymağı. Akkoyunluların soyu, Oğuzların Bayındır boyuna bağlanır. Bazı tarihçilere göre bunlar Karakoyunlular ile birlikte 13. yüzyılın sonlarında Maveraünnehir'de...

Hint Okyanusu'nun Arabistan Yarımadası ile İran arasında kalan uzantısı. Arap plâkasının Asya plâkasına girdiği bir bölgede bulunan Basra Körfezi, adacıklarla dolu sığ bir denize sahiptir. Yıllık yağı...

Eskiden kadınların kullandığı bir başlık. Genellikle kentli, en çok da İstanbullu kadınlar ev içinde giyerdi. Saçları kâkül ve perçem dışında örter, değerli süsler, işlemeler, taşlar ya da tüylerle be...

Bir açıyı iki eş açıya bölen ışın. İletki dışında pergel ve cetvel kullanarak da çizilir. Bunun için açının köşesinden çizilen bir yayın kenarları kestiği noktalardan aynı pergel açıklığıyla çizilen i...

Sayı bakımından birden çok varlığı belirten ad. Örnek: Lâmbalar yanınca odaların içi aydınlandı. Bu tümcedeki "lâmbaların" ve "odaların" sözcükleri çoğuldur; çünkü birden çok lâmba ve birden ço...

Batı tipinde eğitim anlayışı uygulanan ilk Türk lisesi. 1 Eylül 1868'de Mektebi Sultani adıyla açıldı. Lisenin açılması 1856 Paris Antlaşması sırasında, Babıâli Hükümeti'nin kabul ettiği şartlar sonuc...

Boğazdaki yolcu nakliyâtı için yurdumuzda kurulan ilk anonim şirket. Eskiden Boğaziçinin iki yakasında yolcu taşıma birbirinden güzel kayıklarla yapılırdı. Osmanlı oymacılık sanatının ince örnekleriyl...

Bir bileşiğin su etkisiyle bozunmaya uğradığı kimyasal tepkime türü. Gerçekte hidroliz iki türlü oluşabilir: 1) Bir asit kökü, baz kökü ya da her ikisinin suyla tepkime vererek asit ve baz oluşturm...

Simetri merkezi olmayan kimi kristallerde mekanik gerilmelerin elektriksel potansiyele yol açması. Bu etki, ısıtıldıklarında karşılıklı yüzleri zıt olarak yüklenen piroelektrik kristaller üzerine araş...

Örümcekkuşugillerden, gri tüylü, uzun kuyruklu, küçük bir av kuşu (Lanius excubitor). ...

Herhangi bir konuda bilgi vermek, eğitmek ve öğretmek amacı güden yazı ya da yapıtlarda kullanılan anlatım türü. Bu anlamda öğüt veren her tür kitap (hayvan masalları, dinsel kitaplar) öğreticidir. Sö...

Böceklerin kurtçuk durumuyla ergin durum arasında geçirdikleri evre; nimf. Nemf evresi tam başkalaşmalı ve yarı başkalaşmalı böceklerde farklıdır. Tam başkalaşmalı böceklerde olgunlaşan kurtçuk, harek...

Parlaklığı geçici olarak normal düzeyinin birkaç bin ile yüz bin katına çıkan, patlayan yıldızlar sınıfının ortak adı. Bir novanın parlaklığı, patlamasını izleyen birkaç saat içinde en üst düzeye ulaş...

Gerçel sayılar kümesinden, birim çemberin üzerindeki tüm noktaların kümesine tanımlanan ve trigonometrinin temeli olan fonksiyon. Adını, birim çembere (1,0) noktasında teğet ve başlangıç noktası, (1,0...

(1898 İzmir - 1975 İstanbul), Atatürk'ün eşi. İzmir'in tanınmış alilelerinden Uşakizade Muammer Bey'in kızıdır. Liseyi bitirdikten sonra Paris ve Londra'da hukuk öğrenimi gördü (1919-1920). 1921 yılın...