ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı ordusunda bir asker sınıfı. Osmanlılardan önce de Anadolu beylikleri donanmalarında azap denen askerler bulunuyordu. Osmanlılarda ise donanma ve tersane azaplarından başka; kale muhafızlıkları...

Amerika kıtasının ABD-Meksika sınırının güneyinde kalan bölümü. Orta ve Güney Amerika için kullanılan bu ad, bölgedeki Lâtin kökenli, İspanyolca, Portekizce ve Fransızca konuşan halklar nedeniyle veri...

Bir kaynaktan parçacık akışı ya da dalga biçimindeki enerji yayılımına verilen ad. Işınım da denir. Radyoaktif maddeler kararsız atomlardan oluşur. Kararsız atomların kararlı duruma dönmeleri süresinc...

Şekerpancarı ve şekerkamışından elde edilen tatlandırıcı bir gıdâ maddesi. Şeker kimyâda C12 H22 O11 formülüyle gösterilen ve sakkaroz adıyla anılan bir korbonhidrattır. Birçok bitkide bulunmasına rağ...

Teknik adı gliserol trinitrat [C3H5 (ONO2)3] olan patlayıcı bir organik bileşik. 1846'da Ascanio Sobrero tarafından bulundu. Alfred Nobel, nitrogliserini, ticarî olarak kullanılabilir duruma getirdi. ...

Kurt örümcekleri (Lycosidae) familyasından bir tür örümcek. Zehirli bir örümcek olmasına karşın, bu zehir insanlar için tehlikeli değildir. Yaklaşık 2,5 cm uzunluğundadır. Aynı familyadaki diğer örümc...

Acemi ocağına alınan ocak eri. Önceleri savaşta tutsak edilen çocukların beşte biri alınırdı. Zamanla bu yöntem, büyüyen imparatorluğun gereksinimini karşılayamaz oldu ve reaya çocuklarından devşirme ...

Eşkanatlılardan, asmalara zarar veren, sarımsı renkte bir böcek (Phylloxera vastatrix). Asma yapraklarında belirgin kırmızı lekeler oluşturur. En yaygın olarak görülen filoksera türü hastalığa neden o...

Karabuğdaygillerden, otsu bir bitki, efelek (Rumex patienta). Sulak yerlerde ve su kıyılarında yetişir. Bahçelerde de yetiştirilir. Sebze olarak kullanılan yaprakları uzun, çiçekleri top toptur. Kök v...

Katı, sıvı ya da gaz yakıtların yanma enerjisini elektrik enerjisine çeviren güç santralı. Termik santrallar, düşük kaliteli kömürleri değerlendiren "taban santralları" ile hidrolik enerjiden yeterinc...

Turpgillerden bir dağ bitkisi; yaban teresi (Lepidium campestre). Tüysüz yapraklı, sarı ya da beyaz çiçekleri dallarının ucunda salkım şeklinde bulunan, meyvesi küçük keçiboynuzu biçiminde, tere tadın...

Çift kanatlılardan birtakım uçucu böceklerin genel adı. Vücutları çoğunlukla ince ve uzun, başları hareketlidir. Ağız organları emicidir. Ayaklarının son parçasında normal bölümlerden başka bir de yap...

Çeşitli derecelerde toplu bir şekilde, genel veya özel öğrenim yapılan kurum. Felsefî, edebî, iktisadî bir doktrine bağlananların bütünü veya bir doktrinin kendisi. Okul kelimesi, Fransızca "école"den...

Canlı hücreyi oluşturan protein molekülünün yapısında, birdenbire meydana gelen değişiklik, mutasyon. Değşinim olayının nedeni çok çeşitli olabilir. Kimi zaman yeni bir protein molekülü meydana getiri...

Rusya'ya bağlı Başkurdistan'da yaşayan Türk halkı ya da bu halkın soyundan olan kimse. Başkurtlar olarak da bilinirler. Volga ırmağıyla Ural Dağları arasında kalan bölgede yaşarlar. Ana yurtları Başkı...

Trifolium repens. Baklagiller familyasından bir bitki. Üçgül değerli bir yem bitkisidir. Üçgüller, büyük bölümü bir yıllık, bazısı da çok yıllık olan kısa boylu, otsu bitkilerdir. Çanak ve taç yaprakl...

Ötücü kuşlar takımından bir kuş türü (Locustella naevia). Sırtı kahverengi, karnı açık renklidir. Asya ve Avrupa'nın çayır ve ormanlarında yaşar. Sesi çekirgenin sesine benzer. ...

Patenlerle buz üzerinde kayma sporu. Buz üzerinde kaymanın oldukça eski bir tarihi vardır. Özellikle karın uzun süre yerden kalkmadığı, ırmak ve göllerin buz tuttuğu kuzey ülkelerinde ayakkabı tabanın...

Birim yüzeye düşen ışık akısı miktarı (simgesi E). Aydınlanma şiddeti de denir. Birimi lükstür. Düzgün dağılmış 1 lümenlik akıyı dik olarak alan bir yüzeyin aydınlanması 1 lükstür. Aydınlanma birimi o...

Taşemengiller familyasından, ilkel omurgalı (Petromyzon). Taşemenleri içine alan yuvarlakağızlılar, kimi sınıflandırmacılara göre balıkların bir altsınıfı, kimilerine göreyse omurgalıların en ilkeller...

Suyun donma noktasını 32¡, kaynama noktasını da 212¡ olarak kabul eden sıcaklık ölçeği. Bu iki noktanın arası 180 eşit parçaya bölünerek 1 Fahrenhayt derecesi bulunur. Bilimsel alanda artık kullanılma...

On beşinci yüzyıl başlarında, bugünkü Meksika'nın orta ve güney bölgelerinde büyük bir imparatorluk kurmuş olan halk. Nahuva adıyla bilinen bir dili konuşan Aztekler, sınırların bugün kesin olarak bil...

Vezin, kafiye gibi koşullara bağlı kalınmadan salt dil kurallarının gözetildiği anlatım yolu; düzyazı. Arapça olan "nesr" sözcüğü "yayma, saçma, dağıtma" anlamındadır. Eskiden nesir yazarlarına nâsir;...

Eskiden anasırı erbaa denilen, toprak, su, hava ve ateş. İlkçağ Yunan biliminden İslâm bilimine geçen bir kanıya göre, yeryüzünde bulunan canlı ve cansız bütün varlıkların yapısı, bu dört nesnenin değ...

Türk Deniz Kuvvetleri'ne subay yetiştiren yüksekokul. İlk deniz subay okulu, Mühendishanei Bahri adıyla açıldı (18 Kasım 1776). 1803'te Mühendishanei Berri ile birleştirildiyse de 1808'de ayrıldı. İlk...