ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Tezkere, pusula. Terim olarak eskiden belli bir meslekte yetişmiş kişilerin yaşamöykülerinin toplandığı yapıtlara tezkire genel adı verilmiştir. "Zikr"den türetilen sözcüğün çoğulu "tezakir"dir. Tezki...

Çok hızlı yanarak ya da başka türden bir egzotermik tepkimeyle sıcak gazlar çıkaran ve bu gazların ani genleşmesiyle yayılan yüksek hızlı şok dalgalarının etkisiyle çevreyi tahrip eden maddeler. Mekan...

Bir parçanın tatlı ve duygulu bir biçimde çalınacağını belirten İtalyanca müzik terimi. ...

Bir sözcüğün sonundaki sessiz harfin, ardından gelen sözcüğün başındaki sesli harfe ses olarak bağlanması, vasl. Aruz kalıplarına uyma zorunluluğu eski şairlerin vasla başvurmalarına yol açmıştır. Yah...

Çarlık Rusyası'nda meclis. Üyeleri, görev ve yetkileri çeşitli dönemlerde farklılıklar gösterdi. Temelde çarların otoritesini sınırlayan kuruluşlardı. II. Aleksandr döneminde üyeleri seçimle gelen ken...

Sosyal ve yaşamın temelinde bulunan bir olgu olarak, insani ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetleri elde etmek amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler bütünü; yeni bir mal ya da hizmetin ortaya çıkar...

Antepfıstığıgillerden, herdemyeşil, küçük ağaç (Pistacia lentiscus). Akdeniz çevresinde yetişir; tipik bir maki bitkisidir. En fazla 3-5 m.'ye kadar boylanır. Yaprakları çift tüysü, mızrak biçiminde, ...

Hem sert yüzeylerin, hem de lifli nesnelerin temizlenmesini sağlayan madde. En eski deterjan, sabundur. Romalıların sabunu, Galyalılardan ve Germenlerden öğrendiği sanılıyor. Deterjan endüstrisindeki ...

Sami-Hami dil ailesinin Sami dalından bir dil. Suriye'de Lazkiye'nin 12 km. kuzeyinde Ras Şamra (eski adı Ugarit) denilen yerde 1929'daki kazılarda bulunan yazılı belgelerin incelenmesiyle ortaya çıkt...

Türk lehçelerinden biri. Türkçenin Kıpçak dalından bir lehçe olan Nogayca, Nogaylar tarafından konuşulmaktadır. Ak Nogay, Asıl Nogay, Kara Nogay diye 3 şivesi vardır. Nogaycada 1938'den beri Kiril alf...

Işık, ses gibi bir dalga kaynağının görünür frekansında, gözlemciyle kaynağın birbirlerine göre hareket hâlinde olmalarından ötürü meydana gelen değişme. Dalga kaynağı gözlemciye yaklaşırken, her bir ...

İkiçeneklilerin sinirotugiller familyasından, birçok türü olan otsu bitki (Plantago). Kimi türleri gövdesizdir. Yaprakları rozet biçiminde bir araya toplanmış olup, çiçekleri bu yaprakların ortasından...

Afrika'da göl. Doğu Afrika'da Tanganyika ile Malavi Mozambiki'ni ayıran büyük bir göldür. Yüzölçümü 26.000 km2, 580 km. boyunca uzanan büyük bir tektonik çukuru doldurmuştur. Bu uzunluğuna göre genişl...

Beynin ve boşluklarının görünür hâle getirilmesi, beyin röntgeni. Bu amaçla belkemiği iğnesiyle omurilik kanalına bir miktar hava verilir. Anatomik olarak beyin içindeki boşluklar omurilik kanalının b...

Sülfürik asit çözeltisine batırılmış, bakır ve çinko levhalarla akım üreten pil. Bu tür bir akım üretecini ilk kez İtalyan bilgini Alexandro Volta bulmuştur ve bu pile onun adı verilmiştir. On seki...

Bir işletmenin öz sermâyesinde meydana gelen eksilme. Bir iktisâdî birimin giderleri, gelirlerini aşınca aradaki fark sermâye eksilmesiyle karşılanır. Dolayısiyle, zarar, gelirin gideri aşması hâli ol...

Yunan mitolojisinde, yeraltındaki ölüler ülkesinin tanrısı. "Görünmez" anlamına gelen Hades adı, hem tanrının kendisi, hem de egemen olduğu ölüler ülkesi için kullanılır. Hades, Kronos ile Rhea'nın oğ...

"Aynı basınç ve sıcaklıktaki gazların, eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül bulunur ya da N.Ş.A. bir mol gaz 22,4 litre hacim kaplar" şeklinde ifade edilen yasa ve bir mol maddeki molekül sayısını gö...

Karbon, osmiyum, tantal ya da genellikle tungsten filamanının (telinin) ısı etkisiyle ışık yayan elektrikli lamba. Akkor lambalar yüksek sıcaklıkta (2600°C'ın üzerinde) filamanının çabuk bozunmaması i...

Yurt içinde genel düzen ve güveni korumakla görevli askerî teşkilâta eskiden verilen ad. Osmanlı Devletinde 19. yüzyılın sonlarına kadar İstanbul'da zâbıta işleri Yeniçeri Ağalarıyla, Kaptanpaşalar, B...

("kimliği saptanamayan uçan cisim" anlamında İngilizce Unidentified Flying Object'in kısaltma) Gözlemci tarafından nedeni hemen açıklanamayan optik olgu veya birçok kişi tarafından başka gezegenlerden...

Çeçe sineğinin taşıyıp aşıladığı bir kamçılı asalağın (Trypanosoma gambiense) neden olduğu tehlikeli bir hastalık. Özellikle Afrika'nın ormanlık bölgelerinde görülen hastalığın kuluçka süresi 2-4 haft...

Ölçü ve uyak koşuluna bağlı kalınmadan, düzyazıyla şiirsel söyleyişin amaçlandığı yazı. Mensure de denilmiştir. Şiirselliği sağlamak için cümlede iç uyum gözetilmiş, imgeden, şairane benzetmelerden ya...

Bir akışkanın biçim değişikliğine ya da kendi içindeki bağıl hareketlere direnç gösterme özelliği. Bütün akışkanların viskozitesi vardır. Bu özellik, akışkan molekülleri arasındaki iç sürtünmelerin, a...

II. Mahmut ile âyan arasında imzalanan sözleşme (26 Eylül 1808). 18. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerindeki âyan iyice güçlenmiş ve merkezi devletin eyaletlerdeki otorites...