ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Son derece bulaşıcı ve öldürücü bir salgın hastalık. Virütik bir hastalık olan çiçek yüzlerce yıl insanlığın en büyük korkularından biri olmuştur. Kuluçka süresi 10-15 gündür. Ateşli bir biçimde seyre...

Tahıl tânelerinin özellikle sert buğday tânelerinin ıslatılıp kurutulduktan sonra öğütülmesiyle elde edilen az çok iri tâneli un. Kabuklu (esmer) ve kabuksuz (beyaz) irmik olarak iki çeşidi vardır. ...

İçinde bol miktarda dolomit minerali içeren, beyaz, krem ya da gri, bazen de kahverengi ya da pembeye çalan renklerde tortul bir kayaç. İri, orta ya da ince taneli olabilir. Sık dokuludur. Genellikle ...

(? Van-1592 Medine), bilgin. Vanlı olduğu için Naima tarafından Mehmedül Vani olarak adlandırılmıştır. Medreselerde okudu, müderrislik ve müftülük yaptı; Rodos, Manisa, Selânik, Kütahya ve Medine kadı...

Kemirgenlerin sıçangiller familyasından bir memeli (Lemmus lemmus). Avrupa ve Asya'nın kuzeyinde yaşar. Göçücüdür. Boyu 15 cm., kuyruğu 2 cm., rengi esmer-sarı, üzeri kara lekelidir. Gövdesi tıknazdır...

Bir ülkede para arzını, kredileri ve kredi maliyetlerini düzenlemekten sorumlu kurum. Ayrıca Merkez bankası birçok ülkede, bankacılık sisteminin işleyişini denetlemek, çeklerde takas işlemini yürütmek...

Temas hâlindeki akışkanların ve katıların birbiri içine yayılmaları ya da karışmaları olayı. Yayınım, yayılma da denir. İçlerindeki atomların, moleküllerin ya da molekül gruplarının kinetik hareketle...

Anadolu'nun yerli bitkisi olan haşhaşın morumsu eflâtun ya da beyaz çiçekleri, dalların ucunda tek tek açar. Bu çiçeklerden gelişen meyveler, içinde çok sayıda tohum bulunan birer fıçı biçimindedir. M...

Üre ve formaldehit karışımının, heksametilen tetramin (ürotropin) katalizörlüğünde sulu ortamda kondensasyonuyla elde edilen bir termosetting plastiği. Reçine ergitilip kalıba döküldüğünde, moleküldek...

Eskiden kadınların kullandığı bir başlık. Genellikle kentli, en çok da İstanbullu kadınlar ev içinde giyerdi. Saçları kâkül ve perçem dışında örter, değerli süsler, işlemeler, taşlar ya da tüylerle be...

Sürüngenler (Reptilia) sınıfının, timsahlar (Crocodyla) takımındaki türlere verilen genel ad. Suda yaşayan kertenkele benzeri sürüngenlerdir. Boyları 1,5-10 m arasında değişir. Başları iridir. Ağız ve...

Müslümanlık'ta din uğrunda yapılan savaş. İslâm geleneğinde cihadın üç önemli evresi vardır. Hz. Muhammet'in peygamberliğinin Mekke döneminde cihat, haram kılınmıştı. Çünkü bu dönemde Müslümanlar hem ...

Dutgillerden bir ağaç (Morus) ve bu ağacın tatlı ya da ekşi, yaş ve kuru olarak yenebilen meyvesi. Ak (Morus alba), kara (Morus nigra) ya da pembe (Morus rubra) türleri vardır. Genellikle kuzey yarıkü...

Kafkasya kökenli Ermeni aydınları ve ihtilâlcilerince İsviçre'de kurulan (1889) ve bağımsız Ermenistan kurmayı amaçlayan siyasî örgüt. Asıl adı "Taşnaktsutyun"dur (birlik, federasyon). Taşnak Komitesi...

"Aynı basınç ve sıcaklıktaki gazların, eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül bulunur ya da N.Ş.A. bir mol gaz 22,4 litre hacim kaplar" şeklinde ifade edilen yasa ve bir mol maddeki molekül sayısını gö...

(M.Ö. 9. ya da 8. yy İonya ?) Eski Yunan uygarlığının en büyük destanları İlyada ve Odysseia'yı yazdığı kabul edilen yazar. İzmir'de ya da Sakız Adası'nda yaşadığı sanılan Homeros, Yunan duygu ve düşü...

Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet giderlerini denetleyen kuruluş. 1870'te oluşturulmuştu. Padişah adına görev yapardı. İki daireye ayrılmıştı. Malmemurlarının hesaplarını incelerdi. Genel kesin hesabı ...

Birbirine düşman iki kişi arasında, tanıklar önünde, öldürücü silâhlarla yapılan, daha önce kararlaştırılmış dövüş. Bir hesaplaşma niteliğinde olan düelloyu, Fransız filozofu Montesquieu'ye göre ilkin...

Basılıp satışa çıkarılan kitap, gazete gibi okunan ya da radyo ve televizyon aracılığıyla halka sunulan, duyurulan, iletilen program, neşriyat. ...

Optik olarak daha yoğun bir ortamda, sınır açısından daha büyük bir açıyla gelen ışının, daha az yoğun olan ortama geçmesi yerine, yoğun ortamda kalacak biçimde iç yansıma yapması (tam yansıma) ve böy...

Köpekgillerden, Avustralya'da yaşayan yırtıcı bir memeli (Canis dingo). Kıllı ve sarkık olan kuyruğu dışında, gövdesinin uzunluğu 80 cm kadardır. Sivri burunludur; ses çıkarır, ancak havlayamaz. Postu...

Hayvan kemiklerinin ve başka hayvansal maddelerin tam olarak yakılmaması sonucu üretilen, kalsiyum fosfatça zengin, %10 karbon ve %90 inorganik maddelerden oluşan bir tür kömür. Zehirli gazları tutmad...

On sekizinci yüzyılda Bavyera ve Avusturya Alpleri yöresine özgü geleneksel halk dansı. 3/4 ölçüsünde adımlarla dönerek yapılır. Dans eden çiftlerin birbirine sarılarak dönmesi başlangıçta birçok kişi...

Deniz suyu kıvamında, hücrenin içini dolduran ve diğer hücre yapılarının (organellerinin) taşındığı bir ortam. Çoğunlukla saydamdır ve fiziksel yapısı değişkendir. Hücrenin yaşamsal olayları sitoplâzm...

Buda dininde ruhun yükselebileceği en ileri aşama. Budist inanca göre ruh ölmez, bir bedenden başka bir bedene geçerek türlü yaratıklar biçiminde yaşamını sürdürür. Aslında ruh, bu beden ve kalıp deği...