ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(1831 Bratislava-1913 Budapeşte), Macar Türkolog. Kendi kendine öğrenmeye başladığı Türkçesini Budapeşte Üniversitesi'nde sürdürdü. Bir süre İstanbul'da bulundu. Tanzimat döneminde devlet adamlarının ...

Metalurjide, öğütülmüş ya da doğal olarak toz biçiminde olan filizleri ısıtarak topak biçimine getirme işlemi. Genel olarak herhangi bir katının taneciklerini, soğukta basınç uygulayıp bir ısıl işlem ...

Volga Nehri ve kolu Kama'nın boylarında, Ural Dağları'nın doğusundaki bölgede yaşayan, Türkçe konuşan kavim. Tatarlar, Rusya'nın Avrupa kıtasında kalan bölümünde ve Sibirya'nın güneyinde de yaygın ola...

Tarıma ve zanaatlara dayalı bir ekonomiden, sanayinin ve makine üretiminin egemen olduğu bir ekonomiye geçiş sürecine verilen ad. 18. yüzyılda İngiltere'de başlamıştır. Endüstri Devrimi de denir. E...

Dört kenarlı çokgen. Bir kenarın uzantısı öteki kenarların üçüyle de kesişiyorsa dışbükey, kesişmiyorsa içbükey dörtgen adını alır. İç açıları toplamı 360°'dir. Dörtgenin dört köşesi düzlemsel değilse...

İnsanların malları istihsal (üretim) etmek ve bunları istihlâk (tüketim) edilmek üzere toplumun çeşitli üyelerine dağıtmak için kıt veya sınırlı istihsal kaynaklarının (toprak, işgücü, makina gibi se...

Sinir sistemini etkileyerek, duyuları azaltan ya da yok eden maddeler. Uyuşturucu olarak da bilinir. Narkotik maddelerin kullanılmaları ne kadar uzun süreli olursa, miktarları ne kadar kuvvetliyse,...

Bir filmde ya da televizyon programında emeği geçen yapımcı, yönetmen, kameraman, oyuncu vb. kimselerin adlarını, filmin ya da programın hazırlanmasıyla ilgili bilgileri kapsayan liste. Filmin ya da p...

Periyodik cetvelin lantanitler serisinde yer alan, parlak, renksiz ya da sarı renkte metal element. İlk kez itriyumlu topraklarda bulunmuştur. Nadir toprak metalidir. Kuvvetli manyetik özellikler göst...

Patlıcangillerden, geniş yapraklı ve kötü kokulu otsu bir bitki, kankurutan, adamkökü, âdemotu (Mandragora officinarum). İnsan gövdesini andıran köksapı, içindeki alkaloitlerden dolayı eskiden ilâç ol...

Dinyester, Ukrayna'nın Polonya sınırında bulunan Drohobych şehrinden doğar ve Karadenize akar. Kısa bir mesafe Ukrayna-Moldova sınırında ilerler sonra Moldova'dan ayrılır ve Transdinyester'de 398 km d...

Türk alfabesinin yirmi ikinci harfi. Sesbilim bakımından ıslıklı, sert, sızıcı, süreksiz diş ünsüzü. Matematikte alanın, kimyada kükürdün, fizikte spin (dönü) kuvantum sayısının simgesi, ölçülerde saa...

Rusya'da kent. 1703 yılında I. Petro döneminde kuruldu. Eski adı Saint Petersburg'dur (sonra Petrograd). 1712-1917 arasında Rusya'nın başkentiydi. Günümüzde tekrar Saint Petersburg adını almıştır. Bug...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, padişah hizmetindeki yüksek dereceli bir memurluk. Çuhadarlar bugünkü maiyet memurlarının gördükleri işleri yaparlardı. Çuhadarlar görevlerine göre çuhadar ağa, çuhada...

Bir su üstü savaş gemisi. İlk kez I. Dünya Savaşı'nda denizaltılara karşı kullanıldı. 1915 yılında İtalyan ve İngiliz donanmalarında hizmete giren bu gemiler küçüktüler, 30-35 mil hız yapıyorlardı ve ...

Atom çekirdeğinin parçalanması ya da iki küçük çekirdeğin birleştirilmesi sırasında açığa çıkan enerji. Nükleer santrallerin reaktör ünitelerinde, nükleer fisyon tepkimesi güvenli biçimde denetim altı...

Roma'da belediye hizmetlerini yürütmek ve yurttaşlara açık oyunlar düzenlemekle görevli memur. Başlangıçta pleb tribünlerinin yardımcıları durumundaydılar (Aedilis Plebis). Görevleri de Aventin Tepesi...

Omurgaya esneklik sağlayan ve omurlar arasında yer alan bir ara madde olan disklerin yerinden oynaması. Diskler, ortada yumuşak, süngerimsi bir madde ile; onu çevreleyen, halka biçimindeki bir bağdoku...

Carcinus maenas. Boyu 4 cm kadar olan bir tür pavurya. Yan yan yürüdüğünden Çingene Yengeci de denir. Türkiye'nin bütün kıyılarında bulunur....

Eskiden söyleyeni bilinmeyen şiirlerin altına yazılan söz. Arapçada "bilmem" anlamındadır. La biçiminde kısaltılarak da kullanılmıştır. ...

İlk dizesi 7 heceli olan kesik mani. İlk dizesi sadece cinas sözcüğünden oluşan kesik manilerden farkı, dizenin cinas sözcüğünden önce getirilen "aman aman" tekerlemesiyle 7 heceye tamamlanmış olmasıd...

Bir şairin, bir başka şairin şiirine aynı nazım biçimi, aynı ölçü ve aynı uyakla yazdığı benzer şiir. Arapça "benzer, eş" anlamındaki nazr sözcüğünden türetilmiştir. Nazire yazma işine de tanzir denir...

Kaliforniya'da, San Diego'nun 72 km. kuzeydoğusunda 1.873 m. yükseklikte dağ. Üzerinde Rockefeller Vakfı tarafından kurulmuş ve 1973'e kadar dünyadaki en büyük açıklıklı (200 inç = 508 cm.) aynalı tel...

İğdegiller familyasından Avrasya kökenli, kışın yapraklarını döken küçük ağaç.Yüksekliği 4,5-6 m arasında değişen bu dikenli ağacın, alt yüzü gümüşsü minik pullarla kaplıdır. Parlak yeşil yaprakları, ...

Piramit biçiminde çok katlı tapınak. İ.Ö. 2200-500 yılları arasında görülen Zigguratlar, antik Mezopotamya'nın büyük kentlerinin karakteristik mimarî ve dinî yapılarıdır. Genellikle içi kerpiç, dışı t...