ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Gün boyu engellenemeyen anî uykuya dalma, geceleri uyku bozukluklarıyla ortaya çıkan ve sıklıkla gençlerde görülen hastalık. Narkolepsi sözcüğünün kökeni, sersemlik, uyuşukluk anlamındaki Yunanca nark...

İtalyan besteci Verdi'nin dört perdelik operası. Ana tema, Camille Du Locle tarafından Fransızca olarak yazılmış, A. Ghislanzioni bu metni İtalyancaya çevirerek operanın librettosunu oluşturmuştur. Ko...

Târihçi yazar. 10 Aralık 1890'da Başkırdistan'ın Sterlitamak şehrinde doğdu. İlk tahsiline Ötek Medresesinde başladı. Gayri Rus Muallim Mektebi ve Kazan Üniversitesinde tahsil hayâtına devam etti. ...

Bitki ve alg hücrelerinde bulunan, küçük ve değişik şekilli organellerdir. Hücredeki sayısı bir ya da daha fazla olabilir. Bu organel, bitki hücrelerindeki fotosentezden sorumludur. Bu durumda organal...

ŞELÂLE (Çavlan); Akarsu yatağının, dike yakın bir biçimde âniden düştüğü, suların yüksekten dökülerek aktığı kısmı. Daha küçük çapta olan şelâleye "çağlayan" denir. Bir kaynak veya kar-buz suyu...

Halife Ömer zamanında Sasani İmparatorluğu ile Müslümanlar arasında yapılan savaş (642). İslâm ordusunun başında Numan bin Mukarrın bulunuyordu. Bu savaş, İranlılar ile Müslümanlar arasında son savaş ...

Çançiçeğigillerden, özellikle dağlık yerlerde yetişen, çok yıllık otsu bir bitki (Campanula). İlkbahar ve yazın açar. Küçük beyaz, pembe ya da açık mavi çiçekleri için süs bitkisi olarak da yetiştiril...

Gümüşümsü beyaz bir metal. Saf olduğunda dövülebilir ve tel hâline getirilebilir bir malzemedir. Plâtin güzel görünüşü nedeniyle mücevher yapımında ve dişçilikte kullanılır. Pahalı olması, mücevherler...

Bitki dokularında bulunan bir polisakkarit. Şeker çözeltileriyle pelte oluşturduğundan besin sanayiinde yaygın olarak kullanılır. Sanayide suyu sıkılmış limon ve elma posasından elde edilir....

Düzyazıda cümle içinde ya da sonlarında bulunan uyak (kafiye). Secili düzyazıya da müsecca denilmiştir. Seci, söz ya da tamlamalar arasında oluşuna (sec-i mutlak), aynı fiile bağlı cümlelerin sonunda ...

Ordinat ekseni hızı, apsis ekseni de zamanı gösteren grafik. Hız diyagramı, hızın zamana göre değişimini gösterir. Hız diyagramının altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir. Hızı sabit olan bir ci...

Kuvantum kuramının temelini oluşturan yasa. Bu yasaya göre, elektromanyetik ışınım enerjisi, foton adı verilen küçük ve bölünmez bütünler hâlindedir. Her fotonun enerjisi (E), ışınımın frekansı (v) il...

Hem sert yüzeylerin, hem de lifli nesnelerin temizlenmesini sağlayan madde. En eski deterjan, sabundur. Romalıların sabunu, Galyalılardan ve Germenlerden öğrendiği sanılıyor. Deterjan endüstrisindeki ...

Türkiye'de yetiştiği yerler: Ege veAkdeniz bölgesi. Mart-nisan aylarında çiçek açan, 1,5-6 m yüksekliğinde, süt taşıyan iki evcikli bir ağaç. Yabanî olarak bulunursa da, daha çok yetiştirilir. Yemi...

Hastalıkların tedâvisinde oksijen kullanılması. Oksijen, yiyecek ve içecek gibi hayâtın sürdürülmesinde gerekli üç temel unsurdan biri ve en önemlisidir. Bir insan açlığa günlerce, susuzluğa 2-3 gün d...

(1934 İstanbul-1989 İstanbul), dilbilimci, yazar. Ortaöğrenimini Galatasaray ve Işık liselerinde (1954), yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde ...

Ağırlıkça % 2,5-3,5 hidrojen peroksit ihtivâ eden renksiz, hafif asidik özellik gösteren bir sıvı. Ağıza alınca köpük yapar. Yoğunluğu takriben 1 g/cm3tür. Çözeltisinden, oksijenin açığa çıkması ve so...

Maymunlar takımından, tavşan büyüklüğünde, etçil, gececi hayvan (Galago). Afrika'da yaşar. Başı yuvarlak, kulakları geniş ve dik, gözleri iri, burnu sivridir. Kuyruğu ve üyeleri uzun, yumuşak tüylü po...

Beynin ve boşluklarının görünür hâle getirilmesi, beyin röntgeni. Bu amaçla belkemiği iğnesiyle omurilik kanalına bir miktar hava verilir. Anatomik olarak beyin içindeki boşluklar omurilik kanalının b...

Yunan mitolojisinde deniz tanrısı. Tatlı suların, depremlerin ve atların tanrısı olarak da bilinir. En eski tanrılardan biri olarak bilinen Poseidon'a Romalılar Neptün adını verirlerdi. Elinde üç çata...

Sütleğengillerden bir bitki (Alkanna tinctoria). Akdeniz Bölgesi'nde yetişir. Boyu 30 cm. kadar olabilir. Yaprakları büyük, çiçekleri mavidir. Köklerinden elde edilen kırmızı boya, şeker ve likörleri ...

18. yüzyılda İngiltere ve Fransa'da gelişen, insanın akılcı düşünme yetisiyle kendisi için en yararlı olanı seçip tüm toplumu doğal bir denge durumuna getirebileceğini varsayarak; devletin ekonomik ya...

Exoetidae familyasındaki 40 kadar balığın ortak adı. Sıcak denizlerde, yüzeye yakın yerlerde yaşayan bu balıklar uçma yetenekleriyle tanınır. Akdeniz'de birkaç türüne rastlanır. Yüzgeçleri gelişerek k...

"Bir akışkan içinde yüzen ya da bir akışkana kısmen veya tamamen daldırılmış bir cisim, yer değiştirttiği akışkanın ağırlığına eş bir kuvvetle yukarı itilir" biçiminde ifade edilen, Arkhimedes'in orta...

İslâm ülkelerinde Kuran ve hadisleri açıklayıp yorumlayan din bilginlerine verilen ad. Sözlük anlamı bilgili kimseler, bilginlerdir. İslâmiyetin doğuşundan sonra ilkin Araplar arasında, giderek öteki ...