ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Nüfus olaylarını istatistik yardımıyla inceleyen bilim dalı. Bu sözcük ilk kez, Achille Guilard'ın "Beşerî İstatistik Unsurları ya da Karşılaştırmalı Demografi" (1855) adlı kitabında kullanıldı. Eski ...

Hz. Muhammed Peygamber'in Mekkeliler ile yaptığı savaş (627). Savaşa pek çok Arap kabilesi katıldığından hizipler savaşı anlamına "Ahzab Savaşı" da denir. Müslümanların Medine'den çıkardığı Ben...

Edebiyatta 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarındaki modernist arayışın eski canlılığını yitirmesinden sonra, çeşitli üslûp ve yönelişleri belirlemek için kullanılan terim. Dışavurumculuk ve gerçekü...

Eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesinin, kırkayaklar (Myriapoda) sınıfının, çiyanlar (Chilopoda) takımındaki türlere verilen genel addır. Uzun ve yassı vücutludurlar. Büyüklükleri 3 mm ile 35 cm arası...

Domuzdan küçük memeli hayvan. Amerika'da yaşar. Yalnız Dicotyles tajacu (yakalı pekari) ve Tayassu pecari olmak üzere iki türü vardır. Pekari domuza benzer. Yakalı pekari kalın gövdeli, ince bacaklı, ...

Ağır cisimlerin yukarı kaldırılması ya da yatayda hareket ettirilebilmesi için kullanılan makinelerin ortak adı. Eski çağlardan beri kullanılan vinçler 19. yüzyılda buhar makineleriyle içten yanmalı m...

Mekke'nin Müslümanlar tarafından fethinden sonra Müslümanlar ile Müslüman olmayan Arap kabileleri arasında yapılan savaş (31 Ocak 630). Havazim ve Sakif kabileleri birleşerek 20.000 kişilik bir kuvvet...

Fransız imparatoru Napoléon ile Çar I. Aleksandr arasında, bugünkü Litvanya'da Niemen Irmağı üzerinde, Tilsit kenti yakınlarında bir salda yapılan görüşme (25 Haziran 1807). Bu görüşmeler sonunda Napo...

Knidliler (Cnidaria) sınıfında hidra (Hydra) cinsini oluşturan omurgasız canlılara verilen ad. Saydam bir tüp biçimindeki vücutları yaklaşık 30 mm uzunluktadır. Vücudunun alt kısmı kapalıdır. Üst ucun...

Ruhsal gerilimlerin bilinçsiz olarak dışa vurduğu hastalık. Nevrozda hastanın aklı başında olmasına karşın, uykusuzluk, sinir gerginliği, kuşku, bezginlik ve ağrı gibi belirtiler gözükür. Nevrozun sap...

Mîdede toplanan hava veya gazı sesli olarak ağızdan çıkarma. Yemek yeme esnâsında normal olarak az miktarda hava yutulur. Birçok kimseler bu havayı kolayca ve sessizce dışarı atabilirler. Şâyet yutula...

Ege bölgesinin Büyük Menderes'ten sonra en uzun akarsuyu. İki kol hâlinde Gediz kasabasının güney doğusundaki Murat Dağı ile, kasaba çevresindeki Şaphâne Dağından doğar. Uşak'ın batısında bu iki kol b...

Akdeniz ülkelerinde yaşayan Yahudilere verilen ad. Ortadoğu ve Afrika'daki bütün Yahudiler için kullanılır. Ama asıl olarak XV. yüzyılda İspanya ve Portekiz'den göçenlerin soylarından gelenleri tanıml...

Yaklaşık olarak eşit sayıda artı ve eksi iyonlar içeren, yoğunluğu düşük bütünüyle iyonlaşmış gaz. Elektrik iletkenliği vardır ve manyetik alandan etkilenir. Plâzma fiziği adı verilen plâzmayla ilgili...

Türk siyâset adamı. Türkiye Cumhûriyeti Hükümetinin onuncu başbakanı. 1883'te Erzincan Kemâliye'de doğdu. Babası Müderris İbrâhim Edhem Efendi, annesi Sâliha Hanımdır. Öğrenimini İstanbul'da tamamladı...

Türk alfabesinin dördüncü harfi, Sesbilim bakımından süreksiz, patlayıcı; sert diş damak ünsüzü, sınıflama ve sarılamalarda 4. maddenin başına getirildiğinde 4. sırayı gösterir. Ebced hesabında 3 sayı...

Y=ax2+bx+c ikinci derece fonksiyonunun katsayıları arasındaki b2-4ac ifadesi. Ayıran da denir (simgesi D). Diskriminant, fonksiyona ilişkin bazı bilgiler verir. Özellikle fonksiyonu sıfır yapan x gerç...

vak'anüvis, tasavvuf şâiri. 1789 senesinde İstanbul'da doğdu. Asıl ismi Mehmed'dir. Arapkirli, Sahhaflar Şeyhi Hacı Ahmed Efendinin oğludur. İlk tahsilini babasından aldı. Devrin ileri gelen âliml...

yeni adıyla Gökçeada olan bir adamız. Çanakkale Boğazının kuzeybatısında 274 km2lik bir alana sâhip, Çanakkale iline bağlı bir ilçedir. 1990 sayımına göre toplam nüfûsu 7947 olup, nüfus yoğunluğu 29'd...

Pastörizasyon, gıda sanayiinde, besin maddelerini hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırmak amacıyla uygulanan ısıtma yöntemi. İlk kez 1860′larda Fransız bilim adamı Louis Pasteur tarafınd...

Eklem bacaklıların böcekler sınıfından kanatsız bir canlı. İnsan ve öteki hayvanların kanını emerek yaşayan asalak bir böcektir. Dişi pireler erkek pirelerden daha iri olurlar. Çok iyi sıçrarlar. Kona...

Sıvı evredeki bir maddenin katı evreye geçmesi. Katılaşma da denir. Her sıvı, belli basınçta, belli bir sıcaklık derecesinde donar. Belirli koşullar sağlandığında sıvılar bazen bu sıcaklığın altında b...

Batı tipinde eğitim anlayışı uygulanan ilk Türk lisesi. 1 Eylül 1868'de Mektebi Sultani adıyla açıldı. Lisenin açılması 1856 Paris Antlaşması sırasında, Babıâli Hükümeti'nin kabul ettiği şartlar sonuc...

Duygulu dizelerden oluşan bir şiir ya da bu şiirden bestelenen şarkı. "Halk liedi" ve "sanat liedi" olarak iki türü vardır. Halk liedinin genellikle şairi bilinmez. Kulaktan kulağa geçtiğinden melodis...

Genellikle folklor ve halk edebiyatı ürünlerinin yer aldığı sırtı dar, eni geniş, uzunlamasına açılan yazma kitap türü. Biçimi nedeniyle halk arasında "sığırdili, dana dili cöngü" de denilir. Cönkler,...