ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(? - 1375 Niş?), Osmanlı kumandanı ve devlet adamı. Müslüman olan ve Abdülmuin adını alan bir Hristiyan'ın oğludur. I. Murat şehzadeyken onun lalalığını yaptı ve bu yüzden "lala" unvanıyla tanındı. Or...

Bir akarsuyun denize kavuştuğu yerde iki kola ayrılmasıyla oluşan, üçgeni andıran alüvyon birikintisi adacık. Delta da denilen çatalağız, akarsuların deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hızla...

Gözkapağının kenarında çıkan, arpa tanesi büyüklüğünde küçük kan çıbanı. İtdirseği de denilir. Kapakta şişlik, kızartı ve ağrı ile başlar. Şişlik genellikle bir hafta içinde patlayarak dağılır. Tedavi...

Son asır Türkiye târihinin dönüm noktalarından birini teşkil eden ve Rumî 1293 târihine rasladığından târihimize "Doksanüç Harbi" diye geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi. Çarlık Rusya'sı; asırlık e...

Kargagillerden bir cins karga (Garrulus glandarius). Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'nın ormanlık bölgelerinde yaşar. İri gövdeli, tüyleri alacalıdır. Duyduğu sesleri papağan gibi tekrarlayabilir. İnsana...

Güneybatı Afrika'da Orange Irmağı'nın kuzeyinde yaşayan, Hami-Boşiman karışımı, ataerkil bir halk topluluğu (Hoi-Hoiler). Uzun boy, baş ve kulak yapılarıyla Boşimanlardan ayrılırlar. Avrupalılardan ön...

Falconiformes takımının Cathartidae familyasını ve aynı takımın Aegypiinae altfamilyasını oluşturan, iri ve leş yiyen yırtıcı kuşların ortak adı. Bu nedenle akbaba sözcüğü sınıflandırmada belli bir gr...

Osmanlılarda devletin bakanlık, valilik gibi yüksek görevlerinde bulunan ve paşa unvanını taşıyan kimselere verilen ad. Osmanlı Devleti'nde ilk vezir, 1327-1337 yılları arasında bu unvanı taşıyan Alâe...

Ham maddeleri, yapılmış madde haline getirmek için gerçekleştirilen üretim ve bu üretimde kullanılan araçların tümüne verilen addır. Sanayi, girişimci tarafından kâr elde etmek amacıyla kurulan mal ve...

Bir akışkanın biçim değişikliğine ya da kendi içindeki bağıl hareketlere direnç gösterme özelliği. Bütün akışkanların viskozitesi vardır. Bu özellik, akışkan molekülleri arasındaki iç sürtünmelerin, a...

Biri dikey, diğeri yatay konulmuş iki tahtadan kurulan haç biçiminde darağacı. Romalılar döneminde ölüm cezasına çarptırılan suçlular çarmıha gerilerek idam edilirlerdi. Suçlu, çarmıhın dik direğin...

Karaağaçgiller (Ulmaceae) familyasının Celtis cinsini oluşturan 70 kadar ağaç ve çalı türünün ortak adı. Mercimekten az büyük, buruk lezzetli meyvesi vardır. Ilıman ve tropik bölgelerde yaygındır. Ker...

Kanın damarlara yaptığı basıncın 100 mm. cıva ağırlığının altına düşmesi. Nedenleri yetersiz beslenme, beslenme fonksiyonunun bozukluğu, aşırı kanama sonucu güçten düşme, ağır kalp hastalıkları, böbre...

Genellikle bir ölçülü, içeriği ve biçimi müzik dışı bir fikirle belirlenen orkestra parçası. Senfonik şiirlerin esin kaynağı çoğu kez edebiyattır. Liszt'in "Mazeppa" (1851) ve Çaykovski'nin "Romeo ve ...

Laktik asit bakterilerinin (Bacillus delbrücki) süte etkisiyle oluşan, şurup kıvamında, tatlı, kokusuz bir sıvı (hidroksipropiyonik asit, CH3CHOHCOOH). Süt asidi de denir. Yoğurdun mayalanmasını sağla...

SI birim sisteminde manyetik akı yoğunluğu birimi (simgesi T). 1 tesla, 1 weber/m2 ye eşit olarak tanımlanır....

Hayvan kemiklerinin ve başka hayvansal maddelerin tam olarak yakılmaması sonucu üretilen, kalsiyum fosfatça zengin, %10 karbon ve %90 inorganik maddelerden oluşan bir tür kömür. Zehirli gazları tutmad...

Bitki ve hayvan dokularında, özellikle ekşi meyvelerde bulunan renksiz, kristal yapılı, trikarboksilli bir oksi asit; limon asidi (C6H8O7). Ham şekerin Aspergillus niger adlı mantar aracılığıyla mayal...

Fransa ile İspanya arasında imzalanan barış antlaşması (7 Kasım 1659). Otuzyıl Savaşları'na son veren Vestfalya barış görüşmeleri sırasında Fransa ile İspanya anlaşamadıkları için, bu iki devlet arası...

Bir kelimenin nereden geldiğini veya oluş şeklini ve birçok kelimenin ortak kökünü bulma işi. Bu işle uğraşan gramer dalı filolojinin bir bölümü olup, kelimelerin mânâlarının köklerini mümkün olduğu k...

Doğada bulunan ya da bitkilerden, hayvanlardan elde edilen ve genellikle daha yararlı, daha kullanışlı maddelerin üretimine yarayan temel madde. Hammaddelere en iyi örnek maden cevherleridir. Bunlar ç...

Batı Türkistan'da, Tien Şan yöresinde, çevresi yüksek dağlarla çevrili, topraklarının verimliliğiyle ünlü, yüzölçümü yaklaşık 22 bin km2 olan vadi. Orta kesiminde Siriderya Irmağı bulunur. Çarlık Rusy...

Müzik temposuna uyularak yapılan ve estetik değer taşıyan düzenli beden hareketlerine verilen ad. Dans insanlık tarihinin ilk sanat eylemidir. İnsanlar, müzik, resim, şiir ya da tiyatrodan önce; dan...

Osmanlı sanatında figüratif ya da figürsüz her türdeki resim ürününe verilen genel ad. Ancak günümüzde kumaş üzerine renkli ipliklerle yapılan işlemeler için de bu ad kullanılır. Nakış yapılarına da...

Hızlı bir hava ya da buhar akışını art arda kesintiye uğratarak keskin bir ses çıkaran aygıt. 18. yüzyıl sonlarında yapılan ilk siren, bir memeden püskürtülen havayla çalışan çok delikli bir diskten o...