ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İslâm tarihinde İslâm dininin kurucusu Muhammet Peygamber'in ölümünden (632) Emevî Halifeliği'nin kuruluşuna kadarki (661) dönem. Bu devirde, sırasıyla Ebubekir (632-634), Ömer (634-644), Osman (644-6...

Kâtilin vereceği para cezası. Bir milletin kamu ile ilgili meselelerinin tartışıldığı siyâsî meclislerin adına da diyet denilmiştir. Ortaçağda Roma-Germen İmparatorluğu, Polonya, Macaristan, İsveç, Da...

Ordinat ekseni hızı, apsis ekseni de zamanı gösteren grafik. Hız diyagramı, hızın zamana göre değişimini gösterir. Hız diyagramının altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir. Hızı sabit olan bir ci...

Omurgalıların pullusürüngenler takımının kertenkeleler alttakımından, 300 kadar türü olan bir familya (Agamidae). Toprakta, kayalarda ya da ağaçlarda yaşarlar ve çoğu böcekçildir. Derileri, hayvanları...

Tef olarak da bilinen, bir kasnağa deri geçirilerek oluşturulan vurmalı müzik aleti. Defin kenarına ziller ya da ses çıkarması için saçma taneleri yerleştirilebilir. "Bendir" ve "girbal" de def türler...

Avrupa'nın güneybatısında, kıtadan Pirene Dağları ile ayrılan büyük kitlesel yarımada. Bu isim İlk Çağ'da, Ebro Irmağı boylarında yaşayan ve Lâtince İberus adını taşıyan bir etnik gruptan gelir. Büyük...

Troposferde yoğunluğu az olan havayla dolu bölüm. Yüzey şekilleri ve meteorolojik koşullar nedeniyle düşey hava akımlarının bulunduğu bölgelerde hava boşluğundan söz edilir. Böyle bir bölgede uçaklar ...

Kan plazması proteini. Antikorların oluşumuna neden olan bu maddenin molekül ağırlığı çok yüksektir. En ağır yer değiştiren proteinlerden biridir. Ancak elektroforez (bir sıvı içindeki küçük katı parç...

Hint-Avrupa dil ailesinin Roman dalından bir dil. Portekiz'de Asor ve Madeira adalarında anadil olarak kullanılmaktadır. Sömürgecilik yoluyla Brezilya'da yaygınlaşan Portekizce, bugün Brezilya'nın da ...

Elektrik devrelerinin aşırı akım ve voltaj sebebiyle hasar görmemesi için ve devrenin normal açılıp kapatılması amacıyla kullanılan elektrik devre kırıcı eleman. Şalterler bulundukları devrede önc...

Aynı meslekten olan kişilerin ya da ortak özellikleri olan bir topluluğun kullandığı kendine özgü terimleri bulunan bir tür dil. Argo aynı zamanda, toplumun alt kesimindeki eğitimsiz insanların kulla...

Yakını iyi görememe şeklinde beliren göz kusuru. Nedeni, göz merceğinin görüntüyü retinanın (ağtabaka) arkasına düşürmesidir. Atropin türünden bir ilâçla göz uyumu geçici olarak yok edilip merceğin kı...

En az biri eğri olmak üzere, düzgün eğrilikli iki yüzeyi olan ve genellikle cam, plastik, kuvars gibi saydam bir madde parçası. Mercekler ışığı kırar, yani dalga yüzeylerinin eğriliklerini değiştirere...

Genel cerrâhinin bir dalı. Ortopedi daha çok, insan vücûdunun şekil bozuklukları ile uğraşmayı kendilerine iş edinmiş olan genel cerrahların, bu konudaki değerli çalışmalarıyla doğmuş ve gelişmiştir. ...

Bir yazarın dil ve anlatım özelliklerine, düşüncelerine öykünme, o yolda yazma. Pastişte amaç, genellikle öykünülen yazarı ya da yapıtını alaya almaktır. Divan edebiyatındaki nazireler pastiş sayılama...

Yeryüzünün doğuda Amerika, batıda Asya ve Avustralya arasında kalan en geniş su kitlesi. Büyük Okyanus da denir. Kabaca daire şeklindedir. Güneyde, geniş bir yüzüyle Antarktika'yı çeviren kutup suları...

Doğu Anadolu Bölgesi'nde volkanik dağ kütlesi; 3 600 m. Van-Ağrı il sınırında yer alır. Ağrı Dağına kadar uzanan yanardağı çizgisi üzerinde yer alan Tendürek Dağı, genel olarak bazalt, andezit ve tüfl...

Müzikte belirli çalgılar, sesler ya da topluluklar için yazılmış bir yapıtın, başka çalgılar, sesler ya da topluluklarca çalınıp söylenebilmesi için o yapıtta yapılan değişiklik, düzenleme. Örneğin, o...

Üzerinde kitap okumaya yarar, küçük, alçak masa. Rahleler ya açılıp kapanabilen X şeklinde veya üzeri düz küçük masa olabilir. Türk-İslâm sanatında tahta oymacılığı ve kakmacılığın en güzel nümûneleri...

Tatlı, acı veya tuzlu sularda yaşayan kabuklu ve hareketli, mikroskobik tek hücreli alg (yosun) türlerinin genel adı. Dikdörtgen, yuvarlak, üçgen, oval, mekik veya kayık biçiminde olabilir. Bâzan ...

Osmanlı döneminde okuma, yazma ve basit din bilgileri öğreten okul. Beş-altı yaşındaki kız ve erkek çocukların okudukları bu okullara sübyan mektebi de denirdi. Öğretim genellikle ezbere dayanırdı. İl...

Dokusunda gümüş ya da altını andıran madensel teller bulunan kumaşlara verilen ad. Osmanlılar lame dokumacılığında oldukça ileriydi. Bunların "diba", "seraser", "zertari" gibi türleri vardı. Günümüzde...

(1939 İzmir), sinema eleştirmeni. Ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde (1956-1957), yükseköğrenimini Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü'nde tamamladı (1963). Askerlik görevinden sonra İs...

Özel olarak yetiştirilmiş iki horozun eğlence ve yarışma amacıyla dövüştürülmesi. Horoz dövüşü ilkçağlarda Yunan, Çin ve Roma'da kâhinlerin bildirisi olarak kabul edilirdi. Anadolu'nun da geleneksel e...

Ağır etkileşimlere (güçlü etkileşim kuvvetlerinin söz konusu olduğu etkileşimlere) girmeyen fermionlara verilen toplu ad. Bu grupta yer alan parçacıklar elektron, muon, iki nötrino ile bunların karşıt...