ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Antik dönemlerden kalan bir inanca göre, yılın ve baharın ilk günü sayılıp doğanın yeniden canlanmasının başlangıcı olan martın yirmi ikisine rastlayan gün. Nevruz törenleri sırasında, insanı yeni ...

İlk Çağ'da Yunanlıların Mısır'da kurdukları ticaret kolonisi. Nil Nehri'nin Akdeniz'e döküldüğü yerin en batısındaki kolu üzerinde kuruldu. Zamanla Nil'in kolunun yer değiştirmesi sonucu, Nil'den uzak...

Memeliler sınıfının kediler (Felidae) türüne ait bir büyük kedi türü. Leoparların uzun bir kuyruğu vardır. Genel olarak kuyrukları bedenlerinin uzunluğunun yarısından fazladır. Başları büyük ve yuvarl...

Osmanlılar döneminde belirli konular hakkında yıllık olarak çıkarılan dergi ya da kitaba verilen ad; yıllık. Salnameler tarihî kaynak olarak büyük önem taşır. Devlet ya da özel kuruluşlar tarafından y...

Şiir, ölçülü ve ölçüsüz (serbest) olarak iki biçimde yazılabilir. Ölçülü yazılan şiirlerde iki tür ölçü söz konusudur: Aruz ölçüsü ve hece ölçüsü. Aruz, Arapça ve Farsça kökenli bir ölçüdür ve ü...

Hz. İsa'nın çarmıha gerilişinin üçüncü gününde yeniden dirilişini kutlamak amacıyla düzenlenen Hristiyanlığın takviminde temel yortu. Batı kiliselerinde, ilkbahar dönümünde (21 Mart) ya da sonrasında ...

Aynı türden cinslerin, birbirleriyle iletişim kurmakta kullandığı kimyasal bir madde. Böcekler, balıklar ve memelilerde çok yaygındır. Hayvanlar, karşı cinsi kendilerine çekmek için ya da kendilerine ...

Nemrut Dağı'ndaki tümülüs ve mezar. Aynı yerde bir de tapınak kalıntısı vardır. Kommagene Kralı I. Antiokhos tarafından yaptırıldı (İ.Ö. 30). Tümülüs ve tapınak, tepe üzerinde oluşturulan teraslarda y...

Mithat Cemal Kuntay'ın romanı (1938). Yapıtta şehit bir miralayın oğlu olan Adnan'ın çevresinde üç siyasî dönem, Abdülhamit, İttihat ve Terakki, Mütareke dönemleri konu alınmıştır. Hukuk'u bitiren Adn...

Ceninin, yaşayabilecek duruma gelmeden, özellikle de gebeliğin 12. ve 28. haftaları arasında dölyatağı dışına atılması. Düşüğün belirtileri, doğum ağrılarına benzer kasık ağrıları duyulması ve dölyolu...

İçinde dudak ünsüzü denilen b, f, m, p, v seslerinden hiçbirinin bulunmadığı şiirlerin adı. Leb değmez de denilen böylesi şiirlere genellikle halk edebiyatında rastlanır. Dudak değmezi söyleyen saz şa...

Filipinler'de bir adadır. Filipinler Takımadası'nın ortasında, Visayalar grubunda, Samar ile Mindana arasındadır. Volkanik olan adadan bol kükürt çıkarılır. 1942'de Japonlar tarafından işgal edildi. 1...

Rusya'da Volga ve Don ırmaklarını birleştiren kanal. 1952'de işletmeye açıldı. Bir ulaşım kanalı ve bir hazne-gölden oluşur. Bu kesimi 2 bin tonluk gemilere açıktır. Volgograd'ın güneyinde Volga Irmağ...

Camekân ve saksılarda yetiştirilen uzun ömürlü bir çiçek türü (Lantana). Amerika'nın tropikal ve astropikal bölgelerinde yetişir. ...

Petrolün ayrımsal damıtım ürünü olan propan ve bütan gazlarının ya da bunların karışımının basınç altında sıvılaştırılmışı; LPG, çelik tüplere doldurularak sanayide ve evlerde tüpgaz adıyla yakıt olar...

Başka yollarla da bulaşabilen, fakat daha ziyâde cinsî temasla bulaşan hastalıklar grubu. Zührevî hastalıklar şu şekilde sıralanabilir: 1. Sifiliz: Bkz. Frengi. 2. Gonore: Bkz. Belsoğukluğu. ...

Ölüm cezasını uygulayan kişi. Cellât sözcüğü, Türklerde eskiden sadece kırbaçla dayak cezalarını yerine getiren kimseler için kullanılırdı. Sonraları tüm idam cezalarını yerine getirenlere cellât deni...

Beyni çevreleyen kemiklerin sıkıca kenetlenmesiyle oluşan yapı. Beyni dış etkilerden korur. Şekli yumurtamsıdır. Alt arkasında omurga ile eklemlenir. Ön tarafına yüz kemikleri bağlanır. Sekiz kemiğin ...

İslâm toplumunda örfî ve şerî hukuku uygulayan mahkemenin başkanı. Osmanlı İmparatorluğu'nda kadılar, medreselerden yetişirdi. Yalnız yargı işleriyle değil, bulundukları bölgelerden zahire toplanması,...

Genel olarak elektron tüpleri adı verilen vakumlu elektronik devre elemanlarından ilki olan iki elektrotlu bir düzen. Elektronların boşluktaki hareketlerine ilişkin fizikî özelliklere dayanılarak geli...

Bir doğru üzerinde kaymadan yuvarlanan bir çember üzerindeki herhangi bir noktanın çizdiği eğri. Kartezyen koordinatlarda sikloitin herhangi bir noktasının koordinatları x=a(q-sinq) , y=a(1-cosq) ile ...

Türk siyâset adamı. Türkiye Cumhûriyeti Hükümetinin onuncu başbakanı. 1883'te Erzincan Kemâliye'de doğdu. Babası Müderris İbrâhim Edhem Efendi, annesi Sâliha Hanımdır. Öğrenimini İstanbul'da tamamladı...

Samsun iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan kasaba. Yeni adı Gökçeli'dir. Akdağ'ın kuzey eteklerinde eğimli bir yüzey üzerinde kurulmuştur. Ladik Gölü yakınında kaplıcası vardır. Tütün ekilir, ...

Kaktüsgillerden, çiçekleri parlak kırmızı bir bitki (Epiphyllum). Anayurdu Amerika çölleridir. Dalları yassı ve dikenlidir. Türkiye'de süs bitkisi olarak yetiştirilir....

İslâm dininde sünnet ehli denilen dört mezhepten biri. Kurucusu Ebu Hanife'dir. Sünnî mezheplerinin en eskisi ve en yaygınıdır. Kur'an ve hadislerde açık bir yargısı bulunmayan sorunların çözümünde, a...