ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı İmparatorluğu'nda savaşlarda ya da akınlarda elde edilen esirlerden alınan devlet payını gösteren ve düzenleyen kanun. Sözcük Farsça penç (beş) sözcüğünden gelir. Osmanlılarda bu kanun I. Mura...

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan düzenli orduya verilen ad (1826). Önce bir serasker komutasında "tertip" adı verilen sekiz alay kuruldu. Her tertibe kumandan olarak bir binbaşı atand...

Aynı soydan gelen, birlikte yaşayan, gerektikçe birlikte konup göçen insan topluluğu, oymak. Araplarda, kabilenin en küçük birimi olan büyükbaba, oğul ve torunlarından oluşan büyük aile anlamındadır. ...

Yaklaşık olarak İ.Ö. 5. yüzyılda Uzakdoğu'da ortaya çıkan yüksek, çok katlı ve kule biçiminde yapı. Gövdesi daire ya da çokgen kesitli olup tuğla, ağaç ya da taştan yapılır. İnce işlenmiş ve çok cephe...

Yeraltından çıkan şifalı sulardan yararlanmak için kurulmuş hamam. Yaygın adı kaplıcadır. Tevrat'a göre şifalı sulardan ilk yararlananlar eski Mısırlılardı. Bu konuda ilk olarak bir yapıt ortaya koyan...

Osmanlı Devleti'nin, Bulgaristan'da bulunan Varna yakınlarında Haçlı ordusunu bozguna uğrattığı savaş (10 Kasım 1444). Bu savaş, Osmanlıların Balkanlar'daki durumunu güçlendirmiştir. Ayrıca, Avrupalıl...

Türkiye'de yetiştiği yerler: Süs bitkisi olarak bir türü yetiştirilir. Bir iki metre boylarında büyük yapraklı beyaz çiçekli, etli köklü, çok yıllık otsu bitki. Kuzey Çin ve Tibet bölgeleri dağları...

Soğuyan havanın çekim etkisi nedeniyle dağ yamaçlarından aşağıya doğru esmesiyle oluşan yerel rüzgâr. Kanyon çekimi ve katabatik rüzgârlarla aynıdır. Dağlık alanlardaki radyasyonel soğumayla gerçekleş...

Osmanlılara karşı savaşan Macar komutan. Gerçek adı, Hünyadi Janos'tur. 1446′dan 1452′ye değin Macaristan valisi olarak görev yapmıştır. Hünyadi Yanoş, ilk gençlik yıllarında şövalye olara...

Aynı kalıtsal karakterleri taşıyan, aynı soydan gelme bireyler topluluğu. Hem bitkiler hem hayvanlar, hem de insanlar için kullanılır. Bir başka açıdan ırk, aralarında karakter ayrılığı ne kadar büyük...

Tatlı, acı veya tuzlu sularda yaşayan kabuklu ve hareketli, mikroskobik tek hücreli alg (yosun) türlerinin genel adı. Dikdörtgen, yuvarlak, üçgen, oval, mekik veya kayık biçiminde olabilir. Bâzan ...

Ra sembolüyle gösterilir. Radyum, 1898 yılında Curieler tarafından pechblend (U3O8) adı verilen uranyum minerali üzerinde yapılan araştırmalar sırasında ortaya çıkarıldı. Bulunuşu: Radyum, uranyumu...

Kükürt ve azot içeren, trombin oluşumunu ve etkisini önleyerek kanın pıhtılaşmamasını sağlayan kompleks bir organik asit. Karaciğerde, kaslarda, akciğerlerde, dalak ve öteki dokularda bulunur. Tıpta k...

Hamam böcekleriyle birlikte, Dictyoptera takımını oluşturan ve Mantodea alt takımında yer alan yaklaşık 2000 böcek türünün ortak adı. Peygamberdeveleri yalnız canlı böceklerle beslenir, yavaş hareket ...

Vücudun, hastalık yapıcı mikropların toksinlerini zararsız kılmak için oluşturduğu antikor. Bunlar difteri ve tetanoz gibi hastalıklara karşı etkilidir. Kana az miktarda toksin enjekte edildiğinde, vü...

Dülgerbalığıgillerden, yassı vücutlu, geniş ağızlı, sık dişli bir balık türü (Zeus faber). Eti çok lezzetlidir, boyu yarım metreyi bulur. Gövdesinin alt ve üst kenarlarında dikenler vardır. Avrupa den...

Zambakgillerden, otsu ve odunsu türleri bulunan, Afrika, Asya ve Güney Amerika'nın sıcak bölgelerinde yetişen bitki cinsi (Aloe). Kalın ve etli yaprakları, rozet biçiminde bir araya toplanmıştır. Dik...

Bir maddenin kütlesi ya da ağırlığını ölçmekte kullanılan araç. Bir terazi çalışma ilkesi, yerkürenin bir cisme uyguladığı kuvvetin ölçülmesine dayanır. Terazi, cismin ağırlığını ölçer. Ancak, bir cis...

(yaklaşık olarak 325-410), Yunan matematikçisi. İskenderiye okuluna bağlıdır. Birinci dereceden denklemler üzerine kuramı ile ikinci dereceden denklem çözümleri matematiğe yenilikler getirdi. "Aritmet...

Omurgalıların böbrek üstü bezlerindeki adrenal bezlerinden salgılanan bir hormon. Bu hormonu bazı omurgasızlar da salgılar. Adrenalin, kalp atış hızını yükseltir, kas, beyin ve kalpteki kan damarların...

Pan satyrus. Primatlardan, ayakları beş parmaklı, bir batında tek yavru doğuran, iyi tırmanıcı olan, ormanlarda yaşayan bir maymun türü. Afrika'nın tropik bölgelerindeki ormanlarda ve savanlarda yaşar...

Halife Ali ile Şam Valisi Muaviye'nin kuvvetleri arasında yapılan savaş (26 Temmuz 657). Halife Osman'ın öldürülmesinden sonra Ali halife seçildi. Ancak Şam Valisi Muaviye kendisi halife olmak istediğ...

Batı Karadeniz Bölgesi'ndeki Filyos Irmağı'nın iki önemli kolundan biri. Abant Gölü'nden doğan Abant Deresi, bu çayın başlangıç yeri kabul edilir. Kuzeydoğuya yönelerek burada Büyük Su adını alır. Kuz...

Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya arasında imzalanan barış antlaşması (18 Ekim 1912). 29 Eylül 1911'de Afrika'daki son Osmanlı toprağı olan Trablusgarb'a (Libya) saldıran İtalya, yerli halkın ve Osmanl...

Osmanlı-Mısır donanmaları ile İngiliz-Fransız-Rus donanmaları arasında yapılan deniz savaşı (20 Ekim 1827). 1821'de başlayan Mora Ayaklanması, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın oğlu İbrahim Paşa tarafı...