ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

İslâmda Ali ile Muaviye'nin halifeliği konusundaki anlaşmazlığı çözümlemek için hakem atanmasına karşı çıkanlar. Haricîlerin ortaya çıkmasına neden olan olay, Ali ile Muaviye yanlıları arasındaki Sıff...

Kuşlar sınıfının, deve kuşları (Struthioniformes) takımındaki türlere verilen genel ad. Yaşayan en büyük kuş türü olan deve kuşu 100-150 kg ağırlığa kadar ulaşabilir. Deve kuşu uçma yeteneğine sahip o...

Yarasalar takımından, sıçan iriliğinde memeli hayvanların ortak adı. Bu takıma giren hayvanlar, memeliler arasında uçabilen tek grubu oluştururlar. Ön ayaklarının parmakları çok uzamıştır. Ön parmakla...

Bileşikgillerden, bir çeşit hindiba (Cichorium endivium). Taze sürgünlerinden elde edilen acı sıvı, eskiden hekimlikte uyuşturucu ve yatıştırıcı olarak kullanılırdı. Sürgünlerinden akan özsu kurutulup...

Renksiz, kristal yapılı, suda az çözünen organik asit (2, 6, 8 trihidroksi pürin, C5H4O3N4). Kuşlarda, omurgasızlarda ve yılanlarda ve protein metabolizmasının ve birçok böcek, sürüngen, kuş ve primat...

Mehterhane takımında yer alan bir tür küçük davul. Birbirine bağlı, as biçiminde iki davulcuktan oluşan nakkare, dizde ve yere konularak elle ya da iki küçük değnekle çalınır. Batı'da aynı adla tan...

Her kare matrise karşılık düşen sayı tablosu ve birtakım işlemler sonucu bundan elde edilen sayı. Determinantı hesaplayabilmek için inversiyon kavramına gerek vardır. Bir permütasyonda bir tamsayı ken...

Türkiye'de yetiştirilen başlıca üç koyun cinsinden biri. Kıvırcık koçla karaman koyununun birleşmesiyle üreyen melez bir türdür. Kıvırcıktan sonra eti en çok beğenilen koyun ırkıdır. Süt verimi daha a...

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Işın, dalga ya da parçacık seli hâlinde yayılan herhangi bir enerji biçimi. Daha çok ışık ve öteki elektromanyetik dalgalarla ses dalgaları ve radyoaktif maddelerden yayılan parçacıklar için kullanılı...

Birbirine bağlı kurşun bölmelere yerleştirilmiş renkli cam parçalarından oluşan, saydam pencere süslemesi ya da resim. Vitray camı, metal oksitler eklenerek renklendirilmiş adî camdır. Batı'ya özgü ...

Anayasa ya da uluslararası teamül gereğince, kişilere tanınan ilişilmezlik ya da ayrıcalık durumu. Anayasayla sağlanan yasama dokunulmazlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içindir. Anayasaya gö...

Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nde (RSDİP) azınlıkta kalanlara verilen ad. RSDİP'nin, 1903 Brüksel ve Londra kongreleri büyük tartışmalara sahne oldu. Lenin tarafından ileri sürülen örgütlenme anlay...

İki şey arasında nitelikçe benzerlik kurma sanatı. Bir benzetmede dört öge vardır: Benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı. "Ahmet aslan gibi yüreklidir" benzetmesinde Ahmet benz...

Eski Mısır kültüründe önemli bir yer tutan insan başlı, aslan gövdeli mitolojik yaratık. Bilinen en eski sfenks, Kefren piramidinin doğusunda yer alan ve M.Ö. 2500′de yapıldığı sanılan Gize sfen...

Sıkıntı ve gerginlik sonucu kişinin dış dünyayla sağlıklı ilişki kuramaması durumu, ruhsal çöküntü, bunalım. Herkes kendini zaman zaman moralsiz hisseder. Bu duygu, özel bir olay nedeniyle ya da işler...

Üremenin başlangıcı, erkek gamet ile dişi gametin birleşip yumurtacığın embriyon hâline gelmesi. Erkek gamete "anterozoit" ya da "spermatozoit", dişi gamete "oosfer" ya da "yumurtacık), döllenmiş yumu...

Büyük Okyanus'un güneyinde Fransız Polinezyası'na bağlı bir ada. 1767′de İngilizler tarafından keşfedilen adanın yüzölçümü 1042 km2dir. Ada coğrafî olarak iki eski ve aşınmış volkanik tepeden ol...

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Harizm Valisi Kutbettin Muhammet bin Anuş-Tigin tarafından kurulan Türk hanedanı ve bu hanedanın yönettiği Türk devleti. Gazneliler gibi, bu hanedanı da kuran, Türk kö...

Yeraltındaki kayaların büyük basınçların etkisiyle değişmesi ve kırılması neticesinde yeryüzünde meydana gelen sarsıntı. Binâlarda ciddî hasarlar yapıp yeryüzünün görünüşünü değiştirebildiği gibi geni...

Türk ordusuna subay yetiştirmek amacıyla kurulan okullar. İlk harp okulu 1831 yılında Hassa Ordusu Müşiri Ahmet Fevzi Paşa tarafından kuruldu. Resmen açılışı 1835 yılında II. Mahmut tarafından yapıldı...

Orta Amerika'da Yucatan Boğazı'ndan (Meksika Körfezi ile Karaib Denizi'ni ayıran boğaz) başlayarak Venezuela'da Orenok Irmağı deltasına kadar bir yay hâlinde ve 2.000 km. boyunca dizilen adaların gene...

İki basit makara takımının kullanılmasıyla elde edilen ve büyük bir yükü küçük bir kuvvetle dengeleyerek kaldırmaya (ya da indirmeye) yarayan sistem. Makara takımlarından biri üstte sabit, yüke bağlan...

Tohum tomurcuğunu taşıyan tohum yaprakları açık olan, tohumları bunların yüzeyinde serbest olarak yer alan bitkilerin genel adı (Gymnospermae). Çiçekli bitkilerin ayrıldığı iki büyük daldan biri olan ...

Osmanlı İmparatorluğu'nda savaşlarda ya da akınlarda elde edilen esirlerden alınan devlet payını gösteren ve düzenleyen kanun. Sözcük Farsça penç (beş) sözcüğünden gelir. Osmanlılarda bu kanun I. Mura...