ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı ordusunda bir asker sınıfı. Sınırlarda ya da sınırlara yakın yerlerde otururlar, düşman arazisine yaz-kış sürekli akın yaparlardı. Sefer zamanı, üç günlük bir mesafeyle ordunun büyük kısmının ...

Nüfus olaylarını istatistik yardımıyla inceleyen bilim dalı. Bu sözcük ilk kez, Achille Guilard'ın "Beşerî İstatistik Unsurları ya da Karşılaştırmalı Demografi" (1855) adlı kitabında kullanıldı. Eski ...

(?, İstanbul-1847 İstanbul), divan şairi. Dönemin ünlü şairlerinden Keçecizade İzzet Molla'dan aldığı özel derslerle yetiştirildi. Yaşadığı dönemin edebiyat çevrelerince beğenilerek karşılanan lirik g...

13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu'da, bugünkü Muğla dolaylarında kurulan bir Türk beyliği. Muğla, Milas ve Çine, bu beyliğin sınırları içinde kalmaktaydı. Menteşe Bey'den sonra beyliğin başına oğl...

16. yüzyıl sonlarında Batı Afganistan'da Kandehar dolaylarında yaşayan bir Türk oymağı. Müslümanlığın bu yörelere yayılması sonucu Araplarla savaştılar ve Afganistan'ın güneybatısındaki dağlara çekild...

İngiliz hümanist Sir Thomas More'un yapıtı (1515-1516). Hayalî ve ideal bir ülkeyi anlatır. More, yapıtına "hiçbir yer" anlamına gelen Yunanca sözcükten (u+topos) yola çıkarak bu adı koymuştur. More, ...

Sami-Hami dil ailesinden Sami dillerin batı dalının kuzey bölümünün ikinci öbeği. Aramcanın tarihi İ.Ö. 14. yüzyıla kadar çıkmaktadır. Kuzey Arabistan'dan Suriye-Filistin sınırlarına ve Babil'e kadar ...

Türk müziği araçlarından, iri karınlı, kısa ve kıvrık saplı, kirişli ve mızrapla çalınan bir çalgı. Bombeli olan arka bölümü çember şeklinde 19 ya da 21 tahtadan yapılır. Gövdenin içi boştur. Göğüs de...

Elips ve hiperbolde, 2a ile gösterilen büyük (asal) eksen uzunluğunu çap kabul eden çember. Elips, asal çemberinin içinde kalırken hiperbol dışında kalır. İki konik de asal çemberlerine ikişer noktada...

Doğal sayı ikilileriyle temsil edilebilen denklik sınıflarının her biri (tamsayı) ve doğal sayılarla bunların eksi işaretlilerinden oluşan sayılar kümesi (tamsayılar kümesi). m ve n birer doğal sayı o...

Roma'da On İki Levha Kanunları'nı hazırlayan on hukukçudan oluşan komisyon. Roma'da patrici-pleb mücadelesi sırasında pleblerin, sözlü örf ve âdet hukukunun yazılı hukuk hâline gelmesini istemeleri so...

Ses basıncının şiddet derecesinin ölçü birimi. Desibel fiziksel bir büyüklük olmayıp hesaplamalarda kolaylık sağlayan oransal ve logaritmik bir değerdir....

Birçok radyoaktif maddelerce salınan alfa parçacıkları demeti. Alfa ışınlarının hızı, kaynaklarına bağlıysa da bu hız saniyede 1.600.000 metre dolayındadır. Havada birkaç santimetreye kadar nüfuz edeb...

Ötücü kuşlar takımından bir kuş türü (Locustella naevia). Sırtı kahverengi, karnı açık renklidir. Asya ve Avrupa'nın çayır ve ormanlarında yaşar. Sesi çekirgenin sesine benzer. ...

Taşkırangillerden bir süs bitkisi, güneştopu (Escholtzia california). Saksıda ve bahçede yetiştirilebilir. Yatık gövdeli, gri-mavi yapraklı, turuncu ya da sarı çiçeklidir. ...

Doğada kuvars, çakmaktaşı biçiminde ve kayaçlarda silikatlar hâlinde çokça bulunan silisyum dioksit (SiO2). Beyaz ya da renksizdir, suda çözünmez. Kum da esas olarak silisten oluşur. ...

(1440'a doğru, Gand ?-1482 Brüksel yakınları), Flaman ressam ve minyatürcü. Resimle ilgilenmeye başladıktan sonra 1467'de Gand Ressamlar Loncası'na yazıldı. Uzun süre Brugge'de süslemecilikle uğraştı....

Volga Nehri ve kolu Kama'nın boylarında, Ural Dağları'nın doğusundaki bölgede yaşayan, Türkçe konuşan kavim. Tatarlar, Rusya'nın Avrupa kıtasında kalan bölümünde ve Sibirya'nın güneyinde de yaygın ola...

Duvarları taş ya da tuğlayla örülmüş, üstü kapak taşıyla örtülen mezar, arkeolojide taş ya da mermerden tek parça oyulmuş mezar. Lahitler, eskiçağlarda yakılan ölülerin küllerinin saklanması için kull...

Orta Çağ'da Müslüman Arapların Anadolu'ya verdikleri, "Roma Ülkesi" anlamına gelen ad. Bu deyim Osmanlılarca da kullanıldı. Önceleri tüm Hristiyan toprakları anlamına gelirken 7. yüzyıldan sonra yalnı...

Titreştirildiğinde ana seslerden birini veren, U harfi biçiminde, saplı küçük metal araç. Normal olarak zayıf bir ana ses ve çok titreştirildiğinde bu sesin genellikle armonik olmayan zayıf birkaç üst...

Akarsuların, deniz ya da göl kıyısına taşıdığı, çakıl, kum ve milden oluşan, çoğunlukla üçgen biçimli birikinti düzlüğüdür. Deltayı oluşturan akarsular, deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hı...

Benzinli motorlarda genellikle soğuk havalarda ilk çalıştırmada kullanılan, karbüratör hava girişini tıkayarak silindirlere az hava, çok benzin, yani zengin bir karışım girmesini sağlayan kelebek. Mot...

İktisatta para hacmini azaltarak, tüketimi kısıtlamayı ve bu yolla enflasyonu düşürmeyi öngören politika. Bu kuram, enflasyonun, dolaşımda gereğinden fazla para bulunması ya da işletme veya özel kişil...

Yağış biçimlerinden biri olan çiy, daha çok gündüz sıcak gece de serin ya da soğuk olan sonbahar mevsiminde görülür. Böylece gece sıcaklık kaybı nedeniyle aşırı derecede soğuyarak yere değen hava yoğu...