ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Eski Selçuklu toprak sistemi. Kimsenin mülkiyetinde bulunmayan toprakların vergi gelirlerinin hizmet karşılığı asker ya da devlet adamlarına verilmesi uygulaması. Selçuklu Devleti bu uygulamayı yaygın...

Enerjisini merkezindeki nükleer tepkimelerden alan, her dalga boyunda ışınım yapan, dev gök cismi. Yıldızlar büyüklüklerine göre dev ya da cüce diye adlandırılır. Dev yıldızların çapı, Güneş'ten 30 il...

Birleşmiş Milletler Yasası uyarınca kurulan yargılama kurulu. Yönetmeliği 24 Kasım 1945'te BM'ce yürürlüğe kondu. 15 üyeden oluşur; üyelerin dokunulmazlıkları ve bağımsızlıkları vardır. Bu üyeler, Gen...

Fatımî, Eyyubî ve Memlûk sultanlığı devirlerinde Mısır ve Suriye'de, sonra da Osmanlı Devleti idaresinde, kimlik belgesi anlamında kullanılmış terim. Mısır'da, fellahların oturmak zorunda oldukları ye...

Osmanlılar döneminde belirli konular hakkında yıllık olarak çıkarılan dergi ya da kitaba verilen ad; yıllık. Salnameler tarihî kaynak olarak büyük önem taşır. Devlet ya da özel kuruluşlar tarafından y...

Bütün canlıların yaşayan en küçük birimi olan hücreler, bulundukları canlıya ve aynı canlıda bulundukları yere göre çok büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Örnek olarak, insan kanındaki alyuvarlard...

Bir salgı bezi ya da bez hücresinden üretilip salınan maddelere verilen genel ad. Genellikle, bu maddelerin, bedenin öteki hücreleri üzerinde fizyolojik kontrol etkileri vardır. Salgılanan madde bir k...

İslâm dininde sünnet ehli denilen dört mezhepten biri. Kurucusu Ebu Hanife'dir. Sünnî mezheplerinin en eskisi ve en yaygınıdır. Kur'an ve hadislerde açık bir yargısı bulunmayan sorunların çözümünde, a...

(1909 Ahanda/Akçaabat-1989 İstanbul), şair ve yazar. Sıvas Öğretmen Okulu'nu bitirdi, bir süre öğretmenlik yaptı. Gazi Eğitim Enstitüsü öğrencisiyken, TCK'nın 142. maddesine aykırı eylemlerde bulunduğ...

Boğazın tabanına bağlı olarak hareket edebilen, adaleden oluşmuş organ. En önemli görevleri, çiğnemeye yardımcı olmak, besini yutmak, tat almak ve konuşma işlevini sağlamaktır. Tat alma kabarcıkları, ...

Ördekler familyasından, kamışlı sularda yaşayan ve yalnız bitki ile beslenen büyük ve göçücü bir kuş. Yaban kazları 8000 metre gibi inanılması güç bir yükseklikte uçabilirler. Pek çok canlı bu yükse...

Kalbin pompa hareketleriyle vücuda gönderilen kanın damar duvarlarında yaptığı basınç. Damarın içinde kanın akabilmesi için belirli bir basıncının olması gerekir. Bu basıncı, kalbin kasılmasıyla kanı ...

Asya'daki en uzun ırmaklardan biri olan Yenisey'in uzunluğu, kaynağıyla birlikte kabul edilirse 4100 km, Selegna Irmağı ile kabul edilirse 5580 km'dir. Batıdaki Abakan, Eloguy ve Turuhan ile doğudaki ...

Müzikte belirli çalgılar, sesler ya da topluluklar için yazılmış bir yapıtın, başka çalgılar, sesler ya da topluluklarca çalınıp söylenebilmesi için o yapıtta yapılan değişiklik, düzenleme. Örneğin, o...

Botanik incelemeleri yapmak üzere kurutulmuş, etiketlenmiş ve adlandırılmış bitki ya da bitki parçaları koleksiyonu. Herbaryum kurma çalışmalarının dört aşaması vardır; seçme, kurutma, etiketleme ve z...

Patlıcangiller (Solanaceae) familyasından, çeşitli renkte çiçekler açan, kokulu bir süs bitkisi. Kökeni Güney Amerika olan bu bitki, bahçe düzenlemesinde ve evlerde yaygın olarak kullanılır. Bahçelerd...

Kuvantum kuramının temelini oluşturan yasa. Bu yasaya göre, elektromanyetik ışınım enerjisi, foton adı verilen küçük ve bölünmez bütünler hâlindedir. Her fotonun enerjisi (E), ışınımın frekansı (v) il...

Her yıl gelişimini yenileyen çok yıllık odunsu bir bitki. Odunsu dokuya sahip, dik durabilen, dallara ayrılan ve tek bir gövdeden oluşan yüksek yapı, ağaçların tipik özelliğidir. Çalı adıyla anılan od...

Bir hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşan, bir değerli kök ya da grup (-OH). Hidroksil grubunun eksi yüklü olanına hidroksil iyonu denir. Alkali çözeltilerin ayırt edici özellikleri, taşıdıkları hi...

Resmî adı Senegal Cumhuriyeti'dir. Başkenti Dakar olan ülkenin nüfusu, 10 390 296 kişi (2000), yüz ölçümü 196 720 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi CFA frangı, resmî dili Frans...

(1911 Cide-1993 İstanbul), şair, yazar. Ortaöğrenimini Kastamonu Öğretmen Okulu'nda, yükseköğrenimini -Gerede, Akçakoca ve Düzce'de altı yıl öğretmenlikten sonra- Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat...

Kiltaşlarının ve ince taneli tüflerin yerel başkalaşımıyla oluşan, ince taneli, mavi - gri renkte bir kayaç. Kayrak ve kayağantaş da denir. Yeşil, haki, kahverengi olanları da vardır. Düz bir dilinim ...

"Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrıldığınızda her türlü dünyevi alışverişi bırakıp ALLAH'ı anmaya yani hutbeyi dinleyip namazı kılmaya koşun. Eğer bilirseniz bu sizin için daha hayırlıdır. Ve...

Saçların, kirpiklerin, kılların beyaza yakın derecede renksiz olması durumu. Normalde deride bulunan ve ona rengini veren boya maddesinin yani melanin pigmentinin doğuştan bulunmaması sonucu oluşur. G...

Ötüşüyle, kendi türünden olan kuşların çevresine toplanması için avcıların yararlandığı kuşa çığırtkan denir. ...