ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Çok kubbeli camilere verilen genel ad. Ulucamilerin kökeni, ilk dönem İslâm mimarîsinin payeler ve sütunlar üzerine oturan düz damla örtülü avlulu camilerine dayanır. Bu camilerin sıcak ülkelerde açık...

İçten yanmalı benzinli motorlarda, genellikle hava-yakıt karışımının silindir içinde, henüz buji çakmadan, aşırı sıkıştırmaya bağlı olarak kendiliğinden, gürültülü biçimde patlaması. Bu durumda benzin...

Karabuğdaygillerden, genellikle otsu, bazen sarılgan ve tırmanıcı, yıllık ya da çok yıllık bir bitki cinsi (Polygonum aviculare). Türkiye'de Kuzey Anadolu dağlarında yetişir. Sebze ve hayvan yemi olar...

Yugoslavya'da ırmak. Tara ve Piva'nın birleşmesiyle oluşmuştur. Sava Irmağı'nın kollarından biridir. 346 km uzunluğundaki Drina'nın debisi, mevsime göre 70-1.900 m3 arasında değişir. Üstünde, Zvornik'...

Kamçılılardan, birhücreli bir asalak cinsi (Leishmania). Hayvan ve insan kanına ya da dokusuna çeşitli böceklerle taşınır ve burada yaşamını sürdürür. Kalaazar hastalığı, şark çıbanı gibi hastalıklara...

Kimyasal ya da fiziksel durumu değişiklikler gösteren, rengini içindeki maden, tuz ve oksitlerden alan sert ve katı madde. Taş, kayaların sıcaklık değişimi, sular ve rüzgârın etkisiyle çatlaması ve uf...

Taranmaya yarayan araç. Saç, sakal ve hayvan tüylerinin karışıklığını gidermeye (özellikle yapağı) ya da saçları tutmaya yarar. Tarihöncesinden beri kullanılmaktadır. O zamanlarda da bronzdan, kemikte...

Osmanlı İmparatorluğu'nda olayları kaydetmekle görevli devlet memuru. Vak'anüvisler, Dıvanıhümayun'a bağlı reisülküttabın emrinde çalışırlardı. Osmanlı Devleti'nde olayların resmî devlet görevlilerine...

Afrodit'e duyulan sevgi nedeniyle eskiden birçok kente verilen ad. En bilineni Aydın'ın Karacasu ilçesine bağlı Geyre köyündedir. Helenizm kültürünün Anadolu'ya yayılmasıyla bu adı almıştır. Kent, Rom...

Işınımı inceleyen, özellikle iyonlaştırıcı ışınımı ve bunun fiziksel etkilerini ele alan fizik dalı, radyasyon ...

İnsanlara gerekli olan giyecek ve yiyecek maddelerini temin için toprağı işleme, bitki ve hayvan yetiştirme sanatı. Geçmişte olduğu gibi bugün de insanlar bitkilerle çok daha yakından meşgul olmaktadı...

Görüntüyü düzeltmek üzere ıraksak bir merceğin oküler olarak kullanıldığı yer dürbünü. Küçük, kolay taşınabilen, ucuz bir dürbündür. Yakınsak bir mercek sistemi olan objektifi, sonsuzdaki cismin ters ...

Halk edebiyatında türkü, koşma, nefes, destan, tekerleme gibi türlerdeki şiirlerin genel adı. Alevî-Bektaşi halk edebiyatında ise derin anlamlı, tarikat ilkelerine uygun şiirler bu adla anılmıştır....

İçel ilinde ırmak. Toroslar'dan çıkar, Tarsus'tan geçer ve Seyhan ağzı yakınında Akdeniz'e dökülür. Küçük, fakat suları bol bir ırmak olan Tarsus Çayı, kentin birkaç km. kuzeyindeki çavlanıyla tanınır...

Tanzimat-ı Hayriye ya da Gülhane Hatt-ı Hümayunu adıyla da anılan bu ferman, 3 Kasım 1839′da Topkapı Sarayı'nın Gülhane Parkı'nda, elçilerin ve devlet adamlarının önünde okunarak ilân edilmiştir...

Çoban ve kır yaşamını, doğa güzelliklerini konu edinen yapıt. Bu yolda yazılmış şiirlere bukolik de denilmiştir. Pastoral şiirin ilk büyük temsilcileri Yunan edebiyatında Thekritos (İ.Ö. 3. yüzyıl), L...

Ölmüş veya kokmuş canlı varlıklarla ya da organik maddelerle beslenen bitki, mantar ya da mikroorganizmalara verilen ad. Biyolojik çevrimde çok önemli yerleri vardır. ...

Fâtih Sultan Mehmed Han devrinin meşhur vezirlerinden. Doğum yeri ve târihi hakkında bilgi yoktur. Sultan İkinci Murâd Hanın kızını alarak ona dâmât ve daha sonra başka bir hanımından kızını, Fâtih Su...

Anlamca birbirleriyle ilgili sözcük ya da kavramların dize ya da beyitlerde bir arada kullanılması sanatı. Arapçada sözlük anlamı "uyma, yakışma"dır. Müraat-ı nazir de denir. Sözcükler arasındaki anla...

Bir müzik sesini belirtmeye yarayan saptanmış işaret, perde işareti ya da bu işaretlerden oluşan yazı. Notalar yardımıyla bir müzik parçası yazılabilir, basılabilir ve okunup çalınabilir. Belli bir se...

Keman ailesinin üyesi olan yaylı bir çalgı. Çello da denir. Kemandakine benzeyen bir yayla çalınır. Keman şeklinde olmakla beraber daha büyüktür. Yaklaşık 1,2 m uzunlukta ve en geniş yerinde 40 cm civ...

Canlıların sınıflandırılmasıyla ilgilenen bilim dalı. Taksonomi terimi Yunanca taksis (düzenleme) ve nomos (yasa) sözcüklerinden türetilmiştir. ...

İlk Çağ'da İ.Ö. 6. yüzyılın son yarısında Sparta'nın önderliğinde ve egemenliğinde Pelopones Yarımadası kentlerinin kurduğu birlik. Bu birlik Yunan tarihinde ilk büyük birliktir. Birliğe giren kentler...

Kurt örümcekleri (Lycosidae) familyasından bir tür örümcek. Zehirli bir örümcek olmasına karşın, bu zehir insanlar için tehlikeli değildir. Yaklaşık 2,5 cm uzunluğundadır. Aynı familyadaki diğer örümc...

Tutuşabilen bir maddenin yanmasıyla ısı ve ışığın birlikte belirmesi. Ateş, genellikle kor hâlindeki katı cisimleri ve parlayan gazları kapsar. Ateşin insanlık kadar eski olduğu bilinmektedir. İlkçağl...