ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Elektrik akımını yalnızca bir yönde geçirerek alternatif akımı doğru akıma çeviren araç. Redresör de denir. Alternatif akımın bir ya da iki alternansını (yarım periyodunu) da doğrultan çeşitleri vardı...

Yıl çıbanı, Halep çıbanı, Bağdat çıbanı, Diyarbakır çıbanı, Antep çıbanı gibi adlarla da anılan ve dünyâda belirli iklim bölgelerinde görülen bir hastalık. Akdeniz ve Ortadoğu'da sık olan Şark çıbanın...

Doğrusal ya da doğrusal biçimde değişen. Matematikte, lineer denklem ve fonksiyonlardan söz edildiğinde, birincisinde bilinmeyenlerin, ikincisinde de değişkenlerin birinci dereceden yüksek kuvvetlerin...

Üç dizelik bentlerle kurulan İtalyan nazım biçiminin adı. Dante'nin "İlâhi Komedi"si bu biçimle yazılmıştır. Türk edebiyatında ilkin Edebiyatı Cedide döneminde denenmiştir....

Kemana benzer, kemandan büyük bir çalgı. Alto da denir. Viyola, keman ailesinin ses aralığı en geniş ikinci elemanıdır. C, G, D ve A notalarına ayarlı dört teli vardır. Viyola için yazılan parçalar, a...

Üç stereoizomeri bulunan karboksilli asit (di hidroksi bütanedioik asit (HOOC.CHOH.CHOH.COOH). Üzüm ve karadutta hem serbest hâlde hem de potasyum bitartarat (KHC4H4O8) biçiminde bulunur. Yiyeceklerde...

Buhar gücüyle çalışan deniz taşıtlarının ortak adı. İstimbot ya da buharlı gemi olarak da bilinir. Önceleri yalnızca ırmaklarda yolcu ve ticarî mal taşımacılığında kullanılan çarklı tekneler buharlı g...

Ağır hidrojen atomları, çekirdeklerinin kaynaşarak helyum durumuna girmesiyle elde edilen enerji temeline dayanan bomba. Termonükleer bomba olarak da bilinen hidrojen bombasının tahrip gücü çok yüksek...

Piramit biçiminde çok katlı tapınak. İ.Ö. 2200-500 yılları arasında görülen Zigguratlar, antik Mezopotamya'nın büyük kentlerinin karakteristik mimarî ve dinî yapılarıdır. Genellikle içi kerpiç, dışı t...

Hikâye ve roman yazarı. 1890'da İstanbul'da doğdu. Babası bir mahalle bakkalı idi. Sırasıyla Cezrî Kâsım Paşa Mektebini, Eğrikapı Merkez Rüşdiyesini ve Menşe-i Küttab-ı Askeriyeyi bitirdi. Erkân-ı Har...

Her türlü yayının, sinema ve tiyatro yapıtlarının hükümetçe önceden denetlenmesi işi, yayın ve gösterilmesinin izne bağlı olması. Sansür, çok eski çağlardan beri uygulanmıştır. Eski Yunanistan'da tiya...

Açıktohumlulardan, kışın yaprak dökmeyen bir ağaç (Juniperus). Ilıman ve soğuk bölgelerde yetişir. Yuvarlak, kara yemişleri ilâç olarak, ayrıca likör ve cin yapımında kullanılır. Katranından, kerestes...

Lavın çabuk soğumasıyla oluşmuş, parlak siyah, kimi zaman da gri ya da kahverengi, volkanik cam. Seyrek olarak kuvars ve feldispat kristalleri içerir. Kimyasal yapısı riyolitle aynıdır. Silisli bir ca...

Türkiye ile Gürcistan arasında, Karadeniz kıyısında sınır kapısı. 1930'larda kapanmış olan kapı, 1989'da yeniden açıldı. Türkiye'nin kara taşımacılığında Rusya'ya ve Orta Asya'ya açıldığı önemli kapıl...

İstanbul'da iki ayrı dönemde yayımlanan iki gazetenin ortak adı. İlk Tasvir-i Efkâr (1862-1925) Şinasi tarafından yayımlanmaya başladı, Yeni Osmanlılar hareketini destekledi. 1868'de yayımına son vere...

Yağı ya da suyu çıkarılmış bitkinin kuru kalıntısı, posası. Genellikle hayvan yemi, gübre ya da yakacak olarak kullanılır. Küspeler fazla miktarda selüloz taşıdıklarından sindirilmeleri zordur. Bu ned...

Padişah, hükümdar, özellikle de Afgan ve İran hükümdarlarına verilen ad. Bu unvan tarihte ilk kez İran'da Akamanış adlı hükümdar ailesi tarafından kullanılmıştır. Hükmetmek anlamına gelen "hşay" ya da...

Hareketi ve hareket kanunlarını kuvvetle ilgi kurarak inceleyen mekaniğin bir dalı. Kinematik de mekaniğin bir dalıdır, fakat sadece hareketi inceler, kuvvetle münasebet kurmazdinamik Kuvvetleri; cis...

Bir aldatmaca oyunu. Tavukların göğsünden çıkan çatal köprücük kemiğinin, iki ucundan iki kişi tarafından kırılmasıyla oynanır. Oyunda, aldanmamak için lades tutuşulan kimsenin elinden hiçbir şey alma...

İstanbul Patriği Nestorius'un kurduğu Hristiyan mezhebi. Özellikle Arianusçuluğa bir tepki olarak gelişti. 431 yılında Efes Konsili'nde mahkûm edilen Nesturilik, Hristiyanlığın kurucusu kabul edilen İ...

Periyodik cetvelin aktinitler serisinde yer alan element. Uranyum ötesi elementlerin en önemlisidir. Nükleer reaktörlerde ve atom bombasında yakıt olarak kullanılır. Kimyasal bakımdan uranyuma benzer....

Sami-Hami dil ailesinin Sami dilleri güney öbeğinden bir dil. Arapça, İslâm dini ve Kuran sayesinde büyük bir gelişme ve yaygınlık kazanmıştır. "Edebî Arapça", "Kuran Arapçası" adı da verilen klasik A...

Zihnin deneysel doğrular dışındaki tüm aşkın doğrulara sezgi yoluyla ulaşabileceğini öne süren öğreti. Buna göre sezgi, bize mutlak bilgiyi ya da kendinde gerçekliği sağlayabilir. Sezgicilik daha çok ...

Üzerinde kitap okumaya yarar, küçük, alçak masa. Rahleler ya açılıp kapanabilen X şeklinde veya üzeri düz küçük masa olabilir. Türk-İslâm sanatında tahta oymacılığı ve kakmacılığın en güzel nümûneleri...

Paydası irrasyonel, yani köklü sayı ya da ifade olan bir kesrin paydasını irrasyonellikten kurtarma işlemi. Bunun için kesrin payı ve paydası, paydanın eşleniğiyle çarpılır. Örneğin 3/A5'in paydasını ...