ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı İmparatorluğu'nda kapıkulu askerlerine her üç ayda bir verilen maaş. Sözcük, süvarilerin atları için verilen yulaf parası anlamına gelen Arapça "alef"ten gelir. Ancak zamanla, doğrudan, askere...

Tömbeki adı verilen bir tütünün yakılıp dumanının marpuç yardımıyla sudan geçirilerek içilmesine yarayan bir alet. Bir nargile lüle, gövde, marpuç ve imame kısımlarının birleşmesinden oluşur. İlk n...

Yasa uyarınca bakıp yetiştirmek ya da yardım etmek yükümlülüğü olduğu hâlde bunu yerine getirmeyen kişiden mahkeme kararıyla alınan para. Nafaka, çeşitli biçimlerde olabilir. İştirak nafakası, boşanma...

Golf. Küçük ve sert lastik topları sopalarla saha üzerindeki delikler arasında ilerletip, sahanın sonunda bulunan belirli bir deliğe düşürmek gâyesiyle oynanan oyun. Golf ilk olarak 1400 yıllarınd...

Her yıl gelişimini yenileyen çok yıllık odunsu bir bitki. Odunsu dokuya sahip, dik durabilen, dallara ayrılan ve tek bir gövdeden oluşan yüksek yapı, ağaçların tipik özelliğidir. Çalı adıyla anılan od...

Divan Edebiyâtı, Türklerin İslâmiyeti kabul etmeleriyle 11. yüzyılda Karahanlılar devrinde Mâverâünnehr'de ve 13. yüzyılda bilhassa Anadolu'da ortak İslâm kültür ve medeniyetinin tesirinde ortaya koyd...

Orta Çağ'da bugünkü Fransa'da kurulan bir devlet ve bu devlete hâkim olan sülâle. Devlet ve sülâle ismini, devletin kurucusu olan Clovis'in atası Merovée'den alır. Clovis (481-511), Frankları birleşti...

Bir elementin verilen herhangi bir örneğindeki atomlarının, atomik kütle birimi cinsinden belirtilen ortalama ağırlığı. Atom tartısı ya da atom kütlesi de denir. Bir elementin, bir başkasıyla oluşturd...

ZALOĞLU RÜSTEM İran efsânevî kahramanlarından. Ünlü İran şâiri Firdevsî'ye âit olan Şehnâme adlı eserde büyük bir kahraman olarak gösterilir. Rüstem, Türk Edebiyatında Rüstem-i Zal, halk ağzında da Z...

Bulgar ve Rus hükümdarlarına verilen ad. Bizans metinlerine göre Bulgarlar hükümdarlarına çar unvanı ilk kez onuncu yüzyıldan itibaran verilmeye başlandı. Rus hükümdarlarıysa 1547′de Korkunç İva...

Bacakta uyluk ve baldır kemiklerinin birleştiği kısım. Tek eksenli bir eklemdir. Dizkapağı, damar ve sinirlerin geçtiği diz ardı ve diz eklemi olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bağları çok güçlü olan di...

Emire yazılı senetlerin başkasına devredilmesi. Alacaklısı (ciranta) senedin arkasına ciro işlemini yapar ve senet, devredilen kişiye verilir. Emrine senet ciro edilen, özel ya da tüzel kişi olabilir....

Özellikle Mısır'da tarım işçisi köylülere verilen ad. Mısır'da çalışan nüfusun yarıdan fazlasını oluştururlar. Müslüman ve Kıpti kökenli olup Orta Mısır bölgesinde otururlar. Irgat, çiftçi ve küçük to...

Üç dizelik bentlerle kurulan İtalyan nazım biçiminin adı. Dante'nin "İlâhi Komedi"si bu biçimle yazılmıştır. Türk edebiyatında ilkin Edebiyatı Cedide döneminde denenmiştir....

(1939 İzmir), sinema eleştirmeni. Ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde (1956-1957), yükseköğrenimini Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü'nde tamamladı (1963). Askerlik görevinden sonra İs...

Eskişehir'in yaklaşık 25 km. güneybatısında, Porsuk Çayı üzerinde baraj. 1966'da yapımına başlandı: 1972'de hizmete girdi. Göl alanı 23,4 km2 su toplama hacmi 431 milyon m3; sulama alanı 41.020 ha; yı...

Kemirgenlerin sıçangiller familyasından bir memeli (Lemmus lemmus). Avrupa ve Asya'nın kuzeyinde yaşar. Göçücüdür. Boyu 15 cm., kuyruğu 2 cm., rengi esmer-sarı, üzeri kara lekelidir. Gövdesi tıknazdır...

Yirmi dört Oğuz boyundan biri. Afşarlar, Oğuz göçleriyle İran, Suriye ve Anadolu'ya yayıldılar. İran'da zaman zaman önemli siyasî olaylara karıştılar. 18. yüzyılda İran tahtını ele geçiren Nadir Şah, ...

(1901 Chicago-1966 Burbank/California), Amerikalı desinatör ve çizgi film yapımcısı. Gerçek adı Walter Elias'tır. Çoğunlukla halk öykü ve masallarından esinlenerek çizgi film tekniğini sinemaya uygula...

Knidliler (Cnidaria) sınıfında hidra (Hydra) cinsini oluşturan omurgasız canlılara verilen ad. Saydam bir tüp biçimindeki vücutları yaklaşık 30 mm uzunluktadır. Vücudunun alt kısmı kapalıdır. Üst ucun...

Japon feodal düzeninde savaşçılar sınıfı. Bunlar, asillerin adamlarıydılar. Görevleri, hizmet ettikleri asilin silâhlarını korumaktı. Biri uzun, diğeri kısa iki kılıç taşırlardı. 17. yüzyılda Tokugawa...

Ağız armonikası olarak adlandırılan küçük ağız çalgısı. "Armonika" adı, birden çok sesi bir arada ve uyumlu olarak çıkarttığı için verilmiştir. Nefesli, basit çalgıdır. Yan yana sıralanmış deliklerind...

1960'lardan sonra ABD'de, toplumsal düzene ve daha sonra Vietnam Savaşı'na gençliğin tepkisi olarak ortaya çıkan hareket ve yaşayış biçimini benimseyenlerden her biri. Genel olarak toplum düzeninin ka...

(1921 Konolfingen/Bern), İsviçreli romancı ve oyun yazarı. Felsefe, dinbilim ve Alman filolojisi öğrenimi gördü. Bir süre grafikerlik, gazetecilik ve kabare metinleri yazarlığı yaptı. İlk oyunlarında ...

Agropyron repens. Buğdaygiller familyasından, çok çabuk yayılan otsu bitki. Yassı, tüylü yaprakları ve dik çiçek başakları olan bu bitkinin boyu 30-100 cm'ye kadar uzayabilmektedir. Ana yurdu Avrupa'd...