ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Pankreastaki B(beta) hücrelerinden salgılanan ve kandaki şeker miktarını ayarlamada en büyük rolü oynayan hormon. Kan glikozunun (kan şekerinin) normal seviyesi 90-100 mg/100 ml sınırları arasında olm...

İkiçeneklilerden, çok küçük, yeşil, sarı ya da beyaz çiçekleri olan ağaç ya da çalı; akdiken (Rhamnus). Meyve, kabuk ve odunundan hekimlikte ve boya çıkarmada yararlanılır. Türkiye'de 22 türü doğal ol...

Duyu sinirlerinin çeşitli nedenlerle ağrıması şeklinde görülen hastalık. Nevralji, sinirlerin dokusunda herhangi bir değişiklik söz konusu olmadan soğuk, rutubet, sinire yakın iltihaplar, sıtma, grip,...

Doğrudan doğruya korneaya (saydam tabaka) tutturularak görme bozukluklarını düzeltmeye yarayan küçük mercek. Kontak lens de denir. İlk kez 19. yüzyılın ortalarında Avrupa'da korneayı gözkapağı hastalı...

Papazlığın en yüksek aşamasına ulaşan ve belli bir bölgenin ruhanî yönetimiyle görevlendirilen kilise adamı. Katolik piskoposlar; papaz atama ve yargılama hakkına sahiptir. Atama biçimleri çok karmaşı...

Nitrik asitin tuzu. Nitratlar, nitrat iyonu (NO3)- içerirler. Hemen hemen bütün nitratlar suda çözünür. Doğada yalnızca sodyum ve potasyum nitrat bol miktarda bulunur. Öteki nitratlar nitrik asitin bi...

büyük hadis âlimlerinden. Adı Hasan bin Abdurrahmân'dır. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. İlk defâ 902 (H.290) yılında İran'da hadis dinledi. Babası Abdurrahmân bin Hallâd'dır. 970 (H.360) y...

Yalnızca mikroskopla görülebilen tek hücreli canlılar. Tek hücreli olmalarına karşın, çok karmaşık yapıda olabilirler. Kural olarak eşeysiz ve bölünme yoluyla çoğalırlar; ancak tomurcuklanma ve seyrek...

Asıl adı Ceberiye olan mezhebin, Cehm bin Safvan'ın öncüsü olduğu biçimi. Bu mezhebe göre insan, güç ve iradeden yoksun bir varlıktır, bütün güç ve irade Tanrı'dadır. İnsanın bütün davranışları Tanrı ...

Ballıbabagillerden, Akdeniz ve Ege kıyılarında yetişen bir bitki (Salvia officinalis, Salvia pratensis). Kurutulan ıtırlı yaprakları çay gibi kullanılır. Mor yapraklı, mavi çiçekli bu bitkinin yaprakl...

Yarasalar takımından, sıçan iriliğinde memeli hayvanların ortak adı. Bu takıma giren hayvanlar, memeliler arasında uçabilen tek grubu oluştururlar. Ön ayaklarının parmakları çok uzamıştır. Ön parmakla...

Avrupa'nın batı bölgelerinde yaşamış bir halk topluluğu. İ.Ö. 280 yılında Balkan Yarımadası'nı işgal ettiler. Buradan da sürekli akınlarla batıya doğru ilerlediler. Augustus'un imparatorluğu döneminde...

Canlı hücreyi oluşturan protein molekülünün yapısında, birdenbire meydana gelen değişiklik, mutasyon. Değşinim olayının nedeni çok çeşitli olabilir. Kimi zaman yeni bir protein molekülü meydana getiri...

Bir duyguyu, bir düşünceyi, bir kavramı ya da bir varlığı başka bir varlık ya da nesneyle somutlaştırarak anlatma yöntemi. Mecaz, istiare ve teşhis sanatları, alegorinin temelini oluşturur. Bir yapıtt...

Sırtı kırmızı ve kurşunî renkte, kemirici ve zararlıları yok eden iri bir gece kuşu (Strix aluco). Afrika, Avrupa ve Asya'da kıyı ormanlarında yaşar. Yuvasını oyuk ağaçlara yapar. ...

Akdeniz Bölgesi'nin Taşeli yöresinde, Mut-Ermenek yolunun güneyinde yükselir (1.780 m). Bu dağ ile onun güneyinde bulunan Sivridağ (1.232 m) arasında Göksu, yatağı kireçtaşlı dik yamaçlar arasında 1.0...

Anadolu Selçukluları ve Osmanlılarda, belirli görev ve hizmet karşılığında kişilere verilen, yıllık geliri 3-20 bin akçe olan toprak. Timar olarak da bilinir. Birkaç çeşidi olmakla birlikte temelde si...

Bir dili doğuş, gelişme, yapılış özellikleri vb. gibi tüm yönleriyle inceleyen ve bağlı olduğu kuralları ortaya koyan bilim. Dilbilgisi, sesten cümleye kadar tüm dilbirliklerini yapı, anlam ve görev b...

Rusya'da kullanılan, hafif alkollü, gazozumsu bir içki. Öğütülmüş arpa ya da çavdar ununa sıcak su dökülüp karıştırılarak ya da yalnızca kızartılmış ekmekler üzerine sıcak su döküp fermantasyona bırak...

Peygamberimizin nesebinden olup, ilim, takvâ, ahlâk, şecâat, soy bakımından zamânındaki insanların en üstünlerinden olan, yüksek şahsiyet sâhibi oniki mübârek zât. Herbiri büyük âlim ve velî olan onik...

Azerbaycan'da, Hazar Denizi kıyısında bir yarımada. Güneybatı kıyısında Bakû'nün bulunduğu yarımada, 1.025 km2 dir. Öteden beri petrolleri ile tanınır. Petrol bugün daha çok yarımadanın kıta sahanlığı...

Kâtilin vereceği para cezası. Bir milletin kamu ile ilgili meselelerinin tartışıldığı siyâsî meclislerin adına da diyet denilmiştir. Ortaçağda Roma-Germen İmparatorluğu, Polonya, Macaristan, İsveç, Da...

Bazı meyve kabuklarının olgunlaşıp çatlamaları sırasında ayrılan parçalardan her birine verilen ad. ...

(1909 Ahanda/Akçaabat-1989 İstanbul), şair ve yazar. Sıvas Öğretmen Okulu'nu bitirdi, bir süre öğretmenlik yaptı. Gazi Eğitim Enstitüsü öğrencisiyken, TCK'nın 142. maddesine aykırı eylemlerde bulunduğ...

Gerçeğin doğaya uygun biçimde ve tam bir nesnellikle yansıtılmasını amaçlayan sanat akımı. Doğalcılık da denir. Avrupa edebiyatında başlıca temsilcileri Emile Zola, Guy de Maupassant, Gerhardt Haup...