ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Çok kubbeli camilere verilen genel ad. Ulucamilerin kökeni, ilk dönem İslâm mimarîsinin payeler ve sütunlar üzerine oturan düz damla örtülü avlulu camilerine dayanır. Bu camilerin sıcak ülkelerde açık...

Birhücrelilerden, çok çekirdekli hayvanlar sınıfı; kirpikliler (İnfusoria, ciliata). Vücutlarında hareket görevini yerine getiren kirpiğimsi titrek tüyleri ya da beslenmeyi sağlayan vantuzları vardır....

Bilinen bir olayı, bir kişiyi, bir öyküyü ya da atasözünü dolaylı biçimde anlatma. Divan edebiyatında dinî öyküleri, din ulularını, Kuran ayetlerini ya da kimi öykülerle kahramanlarını anımsatmada kul...

İlk Çağ'da Büyük Pers İmparatorluğu'nu kuran hanedan. İ.Ö. 700 yıllarına doğru yaşamış olan Akamanış, aileye adını verdi. Bu hanedandan II. Keyhüsrev, İ.Ö. 6. yüzyılda Medleri yenerek Pers İmparatorlu...

Üzerindeki hava basıncı, çevresine göre daha düşük ve genellikle 1010 milibardan az olan bölge. Yüksek basınç bölgelerinden buralara sürekli hava akımı olur, bu da rüzgârları doğurur. İki bölgenin bir...

Renksiz, kristal yapılı, suda az çözünen organik asit (2, 6, 8 trihidroksi pürin, C5H4O3N4). Kuşlarda, omurgasızlarda ve yılanlarda ve protein metabolizmasının ve birçok böcek, sürüngen, kuş ve primat...

Belli bir yerde, yerleşme ya da yapı kalıntılarının üst üste gelmesiyle oluşan yapay tepe. Höyükler, aynı yerde kurulmuş, özellikle kerpiç yapılardan oluşan yerleşmelerin, zaman içinde yıkılarak üst ü...

Gemilerin yapıldığı ve onarıldığı yerlere verilen ad. Tersane sözcüğü, Arapçadaki "dar ussınaa" (sanat evi) sözcüğünden gelmektedir. Daha çok savaş gemilerinin onarıldığı ve yapıldığı yerler için ters...

(?, İstanbul-1847 İstanbul), divan şairi. Dönemin ünlü şairlerinden Keçecizade İzzet Molla'dan aldığı özel derslerle yetiştirildi. Yaşadığı dönemin edebiyat çevrelerince beğenilerek karşılanan lirik g...

Eğitim ve öğretim işlerini yönetmek ve düzenlemek amacıyla Osmanlı Devleti'nde kurulmuş olan devlet örgütü. Bugünkü bakanlık düzeyinde bir örgüttü. Eğitim ve öğretimin belli bir yerden ve devlet hizme...

İslâm dininin kurucusu Hz. Muhammet'e ait olduğuna inanılan ve Topkapı Sarayı'nda Kutsal Emanetler arasında saklanan sancak. Yavuz'un Mısır Seferi sırasında Osmanlıların eline geçti. İstanbul'a getiri...

Abhazya Cumhuriyeti'nde yaşayan Kafkasyalı bir kavim. Anayurtları, Batı Kafkasya'nın Karadeniz kıyılarıdır. 17. yüzyıldan sonra bir bölümü Kuzey Kafkasya'ya göç etti. Osmanlıların Karadeniz kıyılarına...

Folklorda, insan ilişkilerini büyülü biçimde etkilediğine inanılan doğaüstü yaratıklara verilen ad. Peri sözcüğü Avrupa'da ancak Orta Çağdan bu yana kullanılmaktadır; ancak periler çeşitli yazılı ve s...

Türk alfabesinin on beşinci harfi. Sesbilim bakımından akıcı, sızıcı, sürekli, yumuşak diş ve önavurt ünsüzü. Bu ses, sözcük başlarında ve y sesinden önce hep ince söylenir yani öndamaktan çıkarılır. ...

İki parçadan birinin dönme hareketi yapmasını sağlayan bir birleştirme aracı. Kapı, kepenk, pancur, mobilya kapakları, açılır kapanır masalarda çeşitli menteşeler kullanılır. Menteşeler, yumuşak demir...

Kıbrıs'ta kent. Lefkoşe'nin 38 km güneydoğusundadır. Şarap, meyve, zeytinyağı, arpa, hayvan ürünleri, konyak, sabun, sigara üretimi ve alışverişi yapılan bir liman kentidir. Nüfusu kent 63.000....

İlkel toplumlarda her kabilenin, bazen tek tek insanların tapındığı canlı, cansız, doğal ya da yapma nesne. Fetişin, gizli güçleri ya da anlamları olduğuna ve bir tanrıyı barındırdığına ya da temsil e...

1'den kendisine kadarki doğal sayıların birbirleriyle çarpılacağını anlatmak üzere, bir doğal sayının önüne konulan ünlem işareti, çarpansal da denir. Buna göre, n bir doğal sayı olmak üzere, n!= 1.2....

İstanbul'da Bizans İmparatorluğu zamanında yapılan ünlü kilise. Bugünkü Ayasofya'nın yerinde küçük ve ahşap bir kilise vardı. Bu kilise 404'te yanınca yerine 415'te yeni bir kilise yapıldı. Bu kilise ...

Metalürjide bir metalin filizinden ayrılmasında kullanılan ilk işleme verilen ad. Deriştirme ön işlem ya da zenginleştirme olarak da adlandırılır. Bir filizde istenen metalden düşük bir yüzdede bulunu...

Bovidae familyasından bazı çift toynaklı memelilerin ortak adı. Sığırların en belirgin özelliği olan boynuzlar, alın kemiklerinin eklentisi olup, üçüncü yaştan itibaren halkalar oluşturarak büyüdükler...

Eski Roma'da profesyonel savaşçılara verilen ad. Lâtinceden gelen bu kelime, gladius kelimesinden türemiş olup, kılınçlı savaşçı demektir. Bunlar eskiden Etrüsk cenâze merâsimlerinde gösteriler yaparl...

Düğün çiçeğigiller (Ranunculaceae) familyasından Nigella cinsini oluşturan bitkilerin ortak adı. Çörek otu olarak da bilinir. Çiçekleri tek tek ve sap ucunda bulunan bitkinin susam iriliğindeki siyah ...

Suda yaşayan ve köstebeğe benzeyen böcekçil bir memeli (Desmana moschata). 25 cm uzunluğundadır, ayakları perdelidir. Esnek bir hortumu vardır. Batı Asya ve Güney Rusya'da yaşar. Kuyruğunun altında ke...

Kuzeydoğu Ege Denizi'nde, Gelibolu Yarımadası ile Türkiye Trakyası'nın Meriç ağzına kadar uzanan kıyıları arasında kalan derin körfez. Balık bakımından zengindir....