ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı Devleti'yle İran'da egemen olan Safevîler arasında 23 Ağustos 1514′te Çaldıran ovasında yapılan meydan savaşı. Yavuz Sultan Selim, babası II. Bayezit ve kardeşleriyle taht mücadelesi ver...

İslâm devletinin himâyesinde yaşayan gayri müslim vatandaş. Ehl-i zimmet de denir. Zimmet, ahd, eman, himâye, sâhip çıkma koruma mecbûriyeti emniyetini garanti etmek demektir. Zımmîlerin İslâm devleti...

Tezeneyle ya da yayla çalınan, metal telli, yuvarlak gövdeli, perdeli, uzun saplı halk sazlarının genel adı. Cura, bağlama, meydan sazı, çöğür, bozuk, bulgari, birer tambura çeşididir. ...

Türk alfabesinin sekizinci harfi. Sesbilim bakımından patlayıcı, sürekli, yumuşak; kalın ünlülerle artdamak, ince ünlülerle öndamak ünsüzü. Sınıflama ve sıralamada maddelerin sırası harflerle gösteril...

Bitki ve hayvanların toprakta parçalanması sonucu meydana gelen karmaşık yapılı, siyah organik madde. Toprağın üst kısmında bulunur. Humus, kimyasal bakımdan başta karbon ve azot olmak üzere, demir, ...

(1853 Groot-Zundert-1890 Anvers-sur-Oise), Hollandalı ressam. Babası yoksul bir köy papazıydı. Kendisinden dört yıl sonra, yaşamında önemli bir yeri olan kardeşi Theo dünyaya geldi. Küçük yaşta okulda...

Lâvların anîden soğumasıyla oluşan cam gibi şekilsiz kayaçlara verilen ad. Obsidiyen olarak da bilinir. Kimyasal yapısı granitle aynı olup kuvars gibi demir magnezyumu içerir. Volkan camı genellikle s...

Erzurum ve Sıvas kongrelerini temsil eden ve onlar adına işleri yürütmekle görevli yetkili heyet. Bir geçici hükümet olarak da nitelendirilebilir. Erzurum Kongresi adına seçilen Heyeti Temsiliye şu ki...

Horasan'da hüküm sürmüş hanedan (821-873). Hanedanın kurucusu olan Tahir bin Hüseyin, Abbasî Halifesi Memun tarafından Horasan valiliğine atandı. Kendi adına hutbe okuttuğunun ertesi günü öldü (822). ...

Böbreküstü bezinin yetmezliği ya da körelmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalık. İlk kez 1855'te Thomas Addison adlı bir doktor tarafından tanıtlandığı için bu adla anılır. Bu hastalıkta böbreküstü bez...

Muhammet Peygamber'in hırkası. Yavuz Sultan Selim'in Mısır'ı alması ve halifeliği kendi üzerine geçirmesi üzerine Mekke Şerifi tarafından Yavuz'a teslim edildi ve İstanbul'a getirilerek Topkapı Sarayı...

Gazlar arasındaki reaksiyonlarda ortaya çıkan hacim değişikliklerini ölçmeye yarayan, gazları birleştirip ayrıştırmada kullanılan cihaz. Bir odyometre, esas olarak, derecelenmiş, çeşitli patlamalara d...

Yemek borusu, soluk borusu, geniz açıklıkları ve orta kulak açıklarının; yani toplam yedi deliğin açıldığı boşluğa verilen ad. Bu bölgenin en önemli görevi hava ve besin trafiğini uygun bir şekilde dü...

Bedeni zeytinyağıyla yağlayarak yapılan bir tür serbest güreş. M.Ö. 4. yüzyıldan beri Türklerin güreş yaptığı bilinmektedir. İlkbahar aylarında doğanın canlanışını kutlamak amacıyla yapılan kutlamal...

Peygamber ve Dört Halife için yazılan kasidelerin adı. Muhammet Peygamber için yazılanlara naatı şerif, Dört Halife için yazılanlara naatı ciharyâr, Ali için yazılanlara da naatı Ali adı verilmiştir. ...

Ruhsal yaşama ve bedene egemen olmayı amaçlayan Hint felsefe sistemi. Hint felsefesinin altı geleneksel sisteminden biridir. Yoga sözcüğü dünyanın en eski ana dili olan Sanskrit dilinde boyunduruk anl...

Hint-Avrupa dillerinin Roman dalından bir dil. Galisçe: Portekizce ve İspanyolca ile Roman dillerinin İbero-Roman kolunu oluşturmaktadır. İspanya'nın kuzeybatı köşesindeki Galicia bölümünde 2 milyona ...

Birleşiminde %75′ten çok kalsiyum karbonat bulunan, genellikle beyaz, renkli, cilâlanabilen kireç taşı. Mermerler en çok inşaatlarda, anıtlarda, heykelcilikte ve dekorasyon işlerinde kullanılır....

Antepfıstığıgillerden, herdemyeşil, küçük ağaç (Pistacia lentiscus). Akdeniz çevresinde yetişir; tipik bir maki bitkisidir. En fazla 3-5 m.'ye kadar boylanır. Yaprakları çift tüysü, mızrak biçiminde, ...

İnsan ya da yük taşımaya yarayan tekerlekli kara taşıtı. Araba, hayvanların evcilleştirilmesinden sonra icat edilmiştir. Arkeolojik araştırmalar ilk arabaların İ.Ö. 3500 yıllarında Mezopotamya'da kull...

Devletler arasındaki birtakım hukuk anlaşmazlıklarına bakan ve merkezi Lâhey'de bulunan uluslar arası mahkeme. Adalet Divanı, yargılama ve görüş bildirme yetkisine sahiptir ve en yüksek adlî makamdır....

Göz küresinin, funduz (göz dibi) denilen iç kısmını muâyene için kullanılan âlet. 1850'de Van Helmholtz tarafından geliştirilen oftalmoskop, bugün her pratisyen hekimin kullandığı lüzumlu bir âlettir....

Eski Selçuklu toprak sistemi. Kimsenin mülkiyetinde bulunmayan toprakların vergi gelirlerinin hizmet karşılığı asker ya da devlet adamlarına verilmesi uygulaması. Selçuklu Devleti bu uygulamayı yaygın...

Optik olarak daha yoğun bir ortamda, sınır açısından daha büyük bir açıyla gelen ışının, daha az yoğun olan ortama geçmesi yerine, yoğun ortamda kalacak biçimde iç yansıma yapması (tam yansıma) ve böy...

Kabartay-Balkarya diye de anılır. Rusya Federasyonu'nda Kafkaslar'ın kuzeyinde özerk cumhuriyet. Yüzölçümü 12.500 km2; nüfusu 760.000, başkent Nalçik (nüfusu 235.000). Nüfusun çoğunluğunu, bir Çerkez ...