ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Bir tarikata girerek, yaşayışını onun yasa ve törelerine uydurmuş kimse. Farsçada "kapı kapı dolaşan", "dilenci", "fakir", Arapçada "fakir, yoksul ve dilenci" anlamlarına gelir. Terim olarak, bir mürş...

Pers Savaşları sırasında Yunanlılarla Persler arasında meydana gelen savaş (İ.Ö. 479). Termopil Savaşı'ndan sonra Atina'ya giren Persler, kenti yağmaladıktan sonra Tesalya'ya çekildiler. Pers Kumandan...

Eski Selçuklu toprak sistemi. Kimsenin mülkiyetinde bulunmayan toprakların vergi gelirlerinin hizmet karşılığı asker ya da devlet adamlarına verilmesi uygulaması. Selçuklu Devleti bu uygulamayı yaygın...

Kodlanmış mesajları göndermeye yarayan elektrikli aygıt. Telgraf konusundaki deneyler, üzerinden elektrik akımı geçmekte olan bir telin yakınındaki manyetik ibrenin saptığının gözlenmesiyle başladı (1...

Osmanlılarda ilköğretim kurumlarına verilen ad. Genellikle mahalle camilerinin ve mescitlerinin yanında ve bazı yerlerde özel olarak hayırsever kimseler tarafından yaptırılır ve yönetimleri de yaptıra...

(eski adı: Port Natal), Natal'in Hint Okyanusu kıyısında, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin en önemli limanı (yıllık liman trafiği 20 milyon ton). Sanayi, ticaret, kültür ve turizm merkezidir. Gemi yapımı,...

Dik bir taştan oluşan, tarihöncesine ait anıt; bir megalit türü. Keltçe "uzun taş" anlamına gelir. Menhirler, daire, yarım daire ya da elips hâlinde dizilidir. Britanya'da bunlardan 5.000 adet vardır....

ŞÜKRÜ PAŞA (Mehmed); Osmanlı Devletinin son yıllarında yetişmiş, Balkan Harbi sırasında Edirne'yi kahramanca müdâfaa etmiş kumandan. Adı Mehmed Şükrü olup, Erzurumlu Ayabakan âilesinden Kolağası Mu...

Özellikle erkeklerde belirgin olan gırtlak çıkıntısı. Adını, Âdem'in yasaklanmış elmayı yerken boğazına takılması sonucunda oluştuğu inancından almıştır. ...

Esas olarak uluslararası para kurlarını dengede tutmak amacıyla kurulmuş, BM'ye bağlı özel kuruluş. Fon, 1944'te New Hampshire/Bretton Woods'da toplanan BM Para ve Maliye Konferansı'nda alınan kararla...

Felsefede bir görüş ve düşünüş şekli. Belirlenimcilik. Evrende bütün olay ve süreçlerin nedensellik bağlantısı içinde belirlendiğini öne süren görüş. Determinizme göre iradenin ahlâkî davranışlardaki ...

Toprağa düşen bir tohumun elverişli koşulları bulduğu anda filizlenerek yeni bir bitkiye dönüşmek üzere geçirdiği sürece çimlenme denir. Eğer tohumlar ana bitkiden alınır alınmaz hemen ekilirse ya ç...

Ölüm cezasını uygulayan kişi. Cellât sözcüğü, Türklerde eskiden sadece kırbaçla dayak cezalarını yerine getiren kimseler için kullanılırdı. Sonraları tüm idam cezalarını yerine getirenlere cellât deni...

İslâm dininin kurucusu Hz. Muhammet'e ait olduğuna inanılan ve Topkapı Sarayı'nda Kutsal Emanetler arasında saklanan sancak. Yavuz'un Mısır Seferi sırasında Osmanlıların eline geçti. İstanbul'a getiri...

Dokuların ve organların beslenme yetersizliği ya da kullanılmama sonucu körelerek küçülmesi. İnsan vücudunu meydana getiren organlar embriyo hâlindeyken birer taslak durumundadırlar. Bu doku ve organ ...

Temizliğine özen gösterilmeyen loğusaların tutulduğu ateşli hastalık. Loğusa humması ya da albasma da denen mikrobik bir hastalıktır. Hasta hayal görüp sesler duyduğunu sanır. Ciltte birtakım kırmızı ...

Bir kimseyi, bir şeyi belirtmeye ve anlatmaya yarayan sözcük, isim. Kişileri ve dünyada tek olan nesneleri belirten adlara özel ad, nesneleri belirten adlara da cins ad denir. Kişi adları, özel ad ve ...

Bir ismin yerine kullanılan, ismin yerini tutan kelime veya ek. İsim olmayıp ismin yerini tutan kelimelerdir. Kelime durumundaki zamirler dörde, ek zamirleri de ikiye ayrılır. Kelime zamirler: ...

Duygulu dizelerden oluşan bir şiir ya da bu şiirden bestelenen şarkı. "Halk liedi" ve "sanat liedi" olarak iki türü vardır. Halk liedinin genellikle şairi bilinmez. Kulaktan kulağa geçtiğinden melodis...

Havanın nemini ölçmeye yarayan araç. Nemölçer de denir. Higrometrelerle genellikle bağıl nem ölçülür. Duyarlığı az olmakla beraber içinde bir insan saçı bulunan saçlı higrometre yaygın olarak kullanıl...

İnsanlara Aedes aegypti cinsi sivrisineklerin bulaştırdığı bir virüsle geçen ateşli bir hastalık. Virüslerin kuluçka süresi 5-10 gün arasında değişir. Hastalık hâlsizlik ve ateşle birden baş gösterir....

Bitki ve hayvan dokularında, özellikle ekşi meyvelerde bulunan renksiz, kristal yapılı, trikarboksilli bir oksi asit; limon asidi (C6H8O7). Ham şekerin Aspergillus niger adlı mantar aracılığıyla mayal...

Ceninin, yaşayabilecek duruma gelmeden, özellikle de gebeliğin 12. ve 28. haftaları arasında dölyatağı dışına atılması. Düşüğün belirtileri, doğum ağrılarına benzer kasık ağrıları duyulması ve dölyolu...

Ördekler familyasından, kamışlı sularda yaşayan ve yalnız bitki ile beslenen büyük ve göçücü bir kuş. Yaban kazları 8000 metre gibi inanılması güç bir yükseklikte uçabilirler. Pek çok canlı bu yükse...

Tiftikten ya da yünden dövülerek hazırlanan, eskiden Mevlevi sikkesi, potur, yelek, cüppe ve seccade yapımında kullanılan ince keçe kumaş. Çoğunlukla tiftikten yapılan ince külâhlara ve bir çeşit küçü...