ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî örgütünde timar adıyla aldıkları araziye karşılık, savaş zamanlarında kendi hayvanlarını ve kanunen götürmeye zorunlu oldukları cebelüleri (silâhlı askerler) ile birli...

Romanya'da Osmanlıların Eflâk olarak adlandırdıkları "Wallachia" eyaletinin yerlilerine verilen ad. Kökenleri, Romanya'nın yerli halkı olan Doçlarla buraya daha sonradan yerleşen Romalılara dayanır. O...

Edebiyatta 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarındaki modernist arayışın eski canlılığını yitirmesinden sonra, çeşitli üslûp ve yönelişleri belirlemek için kullanılan terim. Dışavurumculuk ve gerçekü...

M.Ö. dördüncü yüzyılın ikinci yarısında yaşayan Yunan matematikçisi. Geometri üzerine yazdığı Elemanlar isimli eseriyle meşhurdur. Bu eserde verilen malzeme tamâmen yeni olmayıp, daha önceki Pytogorea...

Mekanik direnci yüksek, hafif alüminyum alaşımı. Bileşiminde %4 bakır, %0,7 manganez, %1 magnezyum, %0,5 silisyum ve az miktarda demir bulunur. Alüminyumun en çok kullanılan alaşımıdır. Dökme levhalar...

Ortaoyunlarında kavukluyla karşılıklı konuşarak oyunu başlatan kimse. Oyunun bitimine kadar "orta" denilen sahneden ayrılmaz. Elinde "pastav" denilen bir "şakşak" taşır. Kendisine akıl danışılan, eğit...

Bitkileri hastalık ve haşerelerden korumak için yapılan çalışmalar. Bitkiler, diğer canlılara göre sâbit oluşları ve atmosfere açık yüzeylerinin daha fazlalığı sebebiyle hastalık ve zararlı böcek tesi...

Ermenistan'nın kuzeyinde, yüksek bir plato üzerinde ve dağlarla çevrili göl. 1.410 km2 alanıyla Ermenistan'ın en büyük gölüdür. Ayağı Razdan Irmağı ile Aras'a bağlanır. Bu ırmak üzerinde kurulan hidro...

Karadeniz'in güneydoğu kesiminde yaşayan Güney Kafkasyalı bir topluluk. Laz adına, Hristiyanlığın ilk dönemlerinden başlayarak, birçok kaynakta rastlanmaktadır. Bu kaynaklarda, Lazların yaşadıkları be...

Sıkıntı ve gerginlik sonucu kişinin dış dünyayla sağlıklı ilişki kuramaması durumu, ruhsal çöküntü, bunalım. Herkes kendini zaman zaman moralsiz hisseder. Bu duygu, özel bir olay nedeniyle ya da işler...

SI birim sisteminde manyetik akı yoğunluğu birimi (simgesi T). 1 tesla, 1 weber/m2 ye eşit olarak tanımlanır....

Arabistan'ın güneybatısında, bugün Yemen, Hadramut, Asir denen bölgede yaşamış bir kavim. Seba'nın başkenti Ma'rib idi. Sebalılar yükseliş dönemlerinde mukarrip denen yüksek rahipler tarafından yöneti...

Görünme, belirme. Tasavvuf terimi olarak Tanrı'nın evrende, insanda, nesnelerde görünmesi anlamında kullanılır. Tasavvufa göre evrende var olan her şey Tanrı'nın birer tecellisidir. Vahdet-i vücut (vü...

Gözlemcinin yerinin değişmesine bağlı olarak bir cismin gözlenen doğrultusunda meydana gelen değişme. Bir kol boyu mesafede düşey tutulan başparmağa sağ gözü kapatıp sol, sonra da sol gözü kapatıp sağ...

Bakterilerden daha küçük, çoğalmak için başka bir hücreye girmek zorunda olan varlıklara verilen ad. Ancak elektron mikroskobuyla görülebilirler. Bilim dünyasında canlı olup olmadıkları hâlâ tartışılm...

İleride ortaya çıkabilecek tehlike ve kazadan doğacak zararın giderilmesinin, önceden yapılan ödemeler (prim) karşılığında taahhüt altına alınması. İnsanlar çok eski zamanlardan beri yaşamlarını ve ma...

Bilim ve bilimsel yöntemin bilgiye ulaşmak için tek geçerli yol olduğunu savunan felsefî görüş. Bilim ve bilimsel yöntem dışındaki bilgilenme şekillerini kabul etmediği için, spekülâtif felsefe, metaf...

Görevi su içinde çalışmak olan, suya dalmayı meslek edinmiş kimse. Bir dalgıç, sağlam ve idmanlı da olsa su altında birkaç dakikadan fazla kalamaz. Bu süre içinde Okyanusya'nın, Basra Körfezi'nin duru...

Sıcak su dolanımını sağlayan tesisat. Bir kazanla kazandaki suyu ısıtan ocaktan oluşur. Soba, genellikle kazanın altındadır. Üstünde silindir biçiminde bir kazan vardır. Kazanda yanan yakıttan çıkan g...

İngiliz hümanist Sir Thomas More'un yapıtı (1515-1516). Hayalî ve ideal bir ülkeyi anlatır. More, yapıtına "hiçbir yer" anlamına gelen Yunanca sözcükten (u+topos) yola çıkarak bu adı koymuştur. More, ...

(1806 Plaşki/Hırvatistan-1871 İstanbul), Osmanlı komutanı. Macar asıllı olup Mihaylo Latoş adıyla da bilinir. Avusturya Harp Okulu'nda okurken Osmanlılara sığındı (1828). Müslüman olarak Ömer Lütfi ad...

İstanbul'da aynı adı taşıyan semtte, Osmanlı padişahı Abdülmecit'in yaptırdığı saray. 1842-1853 arasında mimar Garabet Balyan ve oğlu Nigoğos Balyan tarafından, karışık bir barok-rönesans tarzında yap...

Büyük, görkemli yapı. Esas olarak hükümdarların oturduğu büyük yapı anlamına gelir. Sözcük, Roma imparatorlarının saraylarını kurdukları Roma'daki Palatium Tepesi'nden türetilmiştir. Daha sonra İngilt...

Bir şairin, bir başka şairin şiirine aynı nazım biçimi, aynı ölçü ve aynı uyakla yazdığı benzer şiir. Arapça "benzer, eş" anlamındaki nazr sözcüğünden türetilmiştir. Nazire yazma işine de tanzir denir...

Türk alfabesinin on sekizinci harfi. Kalın, geniş ve yuvarlak seslidir. Fizik ve matematikte derece'nin sembolüdür. 20° Celsius, 36°26'00" gibi. Kimyada Orto'nun kısaltması, Oksijen'in sembolü (O)'dur...