ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Peygamber ve Dört Halife için yazılan kasidelerin adı. Muhammet Peygamber için yazılanlara naatı şerif, Dört Halife için yazılanlara naatı ciharyâr, Ali için yazılanlara da naatı Ali adı verilmiştir. ...

Deniz, göl, akarsu, göl ve bataklık gibi sucul sistemlerdeki canlılar ve yaşadıkları çevreyi inceleyen bilim dalı. Su kalitesi, limnoloji (göl bilimi), akarsu biyolojisi, plânktonoloji, ihtiyoloji (ba...

İngiliz parlamentosunun Millet Meclisi. Avam Kamarası 14. yüzyıl ortalarında ortaya çıktı. 1918 yılında 707 milletvekili bulunan Avam Kamarası'nda milletvekili sayısı bugün 630 olarak kesinleşmiştir. ...

Osmanlı döneminde, XVIII. yy'da ve XIX. yy başlarında Sivas, Çorum ve Amasya yöresine egemen olan âyan ailesi. Canik Sancağı'nı (Samsun, Ünye ve Niksar) merkez edinen ailenin ilk önemli kişisi Fatsalı...

Kolla düzenli biçimde çevirmekle çeşitli havalar çalan mekanik bir org türü. İçinde iki körük ve sivri bakır uçlarla donatılmış bir silindir vardır. Çalgının kolu çevrilince her sivri uç, karşısına ge...

Kuzeybatı Afrika'da genç ve yüksek dağ sıralarına verilen genel ad. Güneybatı Fas'ta başlar ve Kuzeydoğu Tunus'ta Bon Burnu'na kadar uzanır (yaklaşık 2.400 km.). En yüksek doruğu batı Fas'ta Tubkal'dı...

II. Mahmut ile âyan arasında imzalanan sözleşme (26 Eylül 1808). 18. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerindeki âyan iyice güçlenmiş ve merkezi devletin eyaletlerdeki otorites...

Karolenj İmparatorluğu'nu üç parçaya ayıran antlaşma (843). Charlemagne'nın oğlu I. Louis'nin (Dindar) ölümünden sonra (840) imparatorluğun parçalanması ve dağılması çok daha hızlandı. Louis'nin yerin...

Ses ya da çalgıyla ilgili bir kompozisyona girişi sağlayan, yazılı (notalı) ya da doğaçtan çalınan müzik parçası. Kural olarak, parçanın tonunu, makamını belirtir. Bazı bağımsız parçalar için de aynı ...

Basınç ya da sıcaklık değişimiyle bir madde ya da karışımın evrelerinde (katı, sıvı, gaz) ve bileşiminde oluşan değişiklikleri gösteren grafik. Faz diyagramı da denir. Hâl diyagramındaki çizgiler madd...

1749-1832 yılları arasında yaşayan Alman şâir, yazar ve bilim adamı. Alman karakterini müşahhas hâle getirmek için en çok gayret sarf eden kişilerden biridir. Çok az kimse kendisi gibi mükemmeliyet ve...

Dünya atmosferi çeşitli gazlardan oluşur. Ayrıca küçük miktarlarda bazı asal gazlar bulunmaktadır. Güneşten gelen ışınlar (ısı ışınları/kısa dalgalı ışınlar), atmosferi geçerek yeryüzünü ısıtır. Atmos...

Bir kemikli balık familyası (Cyprinodontidae). Görünüşleri sazana benzer; ancak boylarının daha küçük oluşu ve çenelerindeki dişlerle sazandan ayrılır. Sineklerin çoğalmasını önler. Birçok türü de süs...

Kuzey Kutup Bölgesi çevresinde yer alan ve kozalaklı ağaçlardan oluşan orman kuşağı. Kuzey Amerika'da Alaska ve Kanada'nın kuzeyini, Eskidünya'da İskandinavya'nın, Rusya Ovası'nın kuzey kesimini ve Si...

Merkezi sinir sisteminden çıkarak çevre organlara giden sinirlerin oluşturduğu sisteme verilen addır. Çevresel sinir sistemi, sinir sisteminin iletim yollarıdır. Yani verilen emirleri ve alınan duyu t...

Deniz kıyılarına yakın yerlerde yaşayan, boyu 1,5 m. kadar olan, eti lezzetli bir cins köpekbalığı (Galeus canis). Küçük balıklarla beslenen camgöz, az sayıda ve canlı olarak yavrular. Üç türü vardır:...

Patlıcangillerden, geniş yapraklı ve kötü kokulu otsu bir bitki, kankurutan, adamkökü, âdemotu (Mandragora officinarum). İnsan gövdesini andıran köksapı, içindeki alkaloitlerden dolayı eskiden ilâç ol...

Moldova'nın güneyinde, Prut Irmağı ile Ukrayna arasında, özel hukukî statüye sahip bölge; yüzölçümü 1.800 km2; nüfusu 200.000 (1994). Merkezi Komrat. Coğrafya: Tarım arazisi olarak kullanılan bir bozk...

Doğu Asya'da, kuzeyden güneye sıralanan kenar denizlerden biri. Doğu Çin Denizi, doğu ve güneyde, Japonya'nın Kyuşu Adası ve bu adayla güneyde Formoza arasında dizi hâlinde uzanan Ryukyu Adaları, Büyü...

Hamam böcekleriyle birlikte, Dictyoptera takımını oluşturan ve Mantodea alt takımında yer alan yaklaşık 2000 böcek türünün ortak adı. Peygamberdeveleri yalnız canlı böceklerle beslenir, yavaş hareket ...

meşhur Osmanlı matematik âlimlerinden. 1730 senesinde Aydın vilâyetinin Saruhan sancağında bulunan Gelenbe kasabasında dünyâya geldi. Adı İsmâil olmasına rağmen doğduğu yerden dolayı Gelenbevî olarak ...

Dede Korkut Kitabı'ndaki öykülerden birinin erkek kahramanı. Yaptırdığı köprüden geçenden otuz, geçmeyenden kırk akçe alan Deli Dumrul, kendine savaşacak birini aramaktadır. Bu sırada obadan bir genç ...

Koyu menekşe renkte kristal yapılı bir tuz (KMnO4). Klorun potasyum manganata etkisiyle elde edilir. Suda çözünerek menekşe renginde bir çözelti verir. Bu çözelti, kuvvetli bir yükseltgendir. Kimya la...

Az aydınlık yerlerde görememe biçiminde kendini belli eden göz hastalığı. A vitamini eksikliğinden dolayı, gözün retina tabakasındaki hücrelerde görmeyi sağlayan kırmızı renkli purpura maddesinin azal...

Taçsız ikiçeneklilerden dulaptalotugillerin örnek bitkisi olan ağaççık (Daphne mezereum). Dulaptalotunun çiçekleri güzel kokuludur, yüksek yerlerde yetişir. ...