ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Poeciliidae familyasından çok renkli bir tatlı su balığı. Gupi ya da Gök Kuşağı Balığı olarak da bilinir. Familyanın öteki üyeleri gibi doğurarak çoğalan lepistes, bakımının kolay olması, hareketliliğ...

Hristiyanlardan alınan cizyenin toplanmasıyla görevli memur. İlk kez Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın sadrazamlığında bu yola başvuruldu. O zamana dek yerel memurlar tarafından toplanıp hazineye gönderi...

Avena sativa. Buğdaygillerden, en çok hayvan yemi olarak yetiştirilen bir bitki. Anayurdu Orta Asya ve Ön Asya'dır. Bitkinin gövdesi ince kamış biçimindedir. Başakları salkım gibi aşağıya sarkar. Yula...

Canlı hücreyi oluşturan protein molekülünün yapısında, birdenbire meydana gelen değişiklik, mutasyon. Değşinim olayının nedeni çok çeşitli olabilir. Kimi zaman yeni bir protein molekülü meydana getiri...

Müslümanlık'ta din uğrunda yapılan savaş. İslâm geleneğinde cihadın üç önemli evresi vardır. Hz. Muhammet'in peygamberliğinin Mekke döneminde cihat, haram kılınmıştı. Çünkü bu dönemde Müslümanlar hem ...

Gökbilimde kullanılan bir uzunluk birimi. Işığın boşlukta bir yılda aldığı yola eşittir. Değeri 9,4607x10 üstü 15 metre ya da 0,307 parsec'dir. ...

Periyodik cetvelin 6A grubunda yer alan yarı metal element. Doğada nadir rastlanan selenür ve ağır metal sülfürleri biçiminde bulunur. Bakır üretiminde ya da kurşun odalar yönteminde yan ürün olarak e...

Enerjisini çekirden bölünmesinden alan, kitle halinde tahribat yapmak amacıyla hazırlanmış çok güçlü bir silahtır. İlk atom bombası denemesi 1945 'te ABD 'de, 16 Temmuz günü Alamogordo 'da yapıldı. Bi...

Mitoz bölünmenin ilk evresi olan profazda kromatin iplikler spiral şeklinde kıvrılıp, kısalıp, kalınlaşarak kromozomları oluşturur. Kromozomlar görülebilir duruma gelir. Normal olarak kısalıp kalınlaş...

Yeryüzündeki teleskoplardan çok daha uzakları görebilen, uzayda belli bir yörüngede dolaşan güçlü teleskoplara verilen ad. Bilim adamları uzay teleskopları sayesinde, Güneş, gezegenler, kuyruklu yıl...

Yerkabuğunun sıvı, katı ya da gaz hâlinde olmak üzere tüm su varlığı. Büyük bölümünü okyanuslar ve denizler oluşturur. Tanım gereği, hidrosfer, buzullar ve yeraltı sularını da kapsar. Atmosferdeki su ...

Bir gaz ya da buharın soğutulduğu ya da sıkıştırıldığı zaman sıvı ya da katı hâle dönüşmesi. Yoğunlaşma buharlaşmanın tersidir. Yoğunlaşma evlerde birçok soruna yol açar. Pencerelerin iç yüzeyinde yoğ...

Uzun deneme ve gözlemlere dayanan, halka mal olmuş, kısa ve özlü söz. Atasözlerinin söyleyeni belli değildir. Bu nedenle özdeyişlerden (vecizelerden) ayrılır. Atasözleri, bir toplumun kültürünün, düny...

Tüm devlet güçlerinin (yasama, yargı, yönetim), azledilemeyen bir kişi ya da komite tarafından, sınırsız olarak kullanıldığı yönetim biçimi. Diktatörlüğün kökeni, eski Roma'ya dayanır. Eski Roma'da ol...

Moleküllerin, genellikle ısı etkisiyle, tersinir biçimde, daha yalın moleküllere ayrılması. Disosiyasyon ve çözüşme de denir. Lipitlerin yağ asitleri ve gliserole ayrılması ve bir ayrıştırıcı çözücüde...

Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında, Kanada'nın Quebec eyaletinden Kuzey Alabama'ya (ABD) kadar uzanan dağ sırası. En yüksek doruğu Kuzey Carolina'da Mount Mitchell'dir (2.038 m.). Çeşitli kesimlerinde...

Doğayı kutsama ve yüceltme tutumu içinde olan öğretilerin genel adı; natürizm. Doğalcılık (natüralizm) ile karıştırılmamalıdır. Doğacılık, özellikle dinsel anlamda doğaya tapınmayı dile getirir. Bunun...

Kasaplık hayvanlar, kuşlar, kümes hayvanları, balıklar ve av hayvanlarının yenebilen kısımları. Fakat et denilince yenebilen hayvanların kas kısımları, yâni daha ziyâde kas eti anlaşılır. Bu hayvanla...

Her türlü yayının, sinema ve tiyatro yapıtlarının hükümetçe önceden denetlenmesi işi, yayın ve gösterilmesinin izne bağlı olması. Sansür, çok eski çağlardan beri uygulanmıştır. Eski Yunanistan'da tiya...

Ses çıkarma yeteneği kaybolmadığı hâlde istenilen sözü bulup söyleyememe hastalığı, söz yitimi. Beynin dumura uğraması yüzünden dil yetisinin bozulması ya da tümüyle yok olması biçiminde tanımlanır. K...

Bir çeşit çizgili cam işi. Kimi sürahi, vazo ve bardak gibi cam eşyalar bu çeşit camdan yapılır. Üzerindeki çizgilerin bülbül gözündeki çizgilere benzetilmesinden dolayı bu ad verilir. Bu renkli çizgi...

Çift çenekliler sınıfının nilüfergiller ailesinden, suda yaşayan bir bitkidir. Türkiye'de de su birikintilerinde ve göllerde yetişir. Bitkinin yaprakları uzun saplıdır. Yaprak ve nilüfer çiçeği, su üz...

Kafkas dillerinin güney (Kartvel) kolundan bir dil, Lazların dili. Bugün Güneydoğu Karadeniz kıyılarında yaşayan Lazlar tarafından konuşulmaktadır. Ancak bugün Türkçe, Lazlar arasında geçer dil durumu...

Resmî adı Hırvatistan Cumhuriyeti'dir. Başkenti Zagreb olan ülkenin nüfusu 4 681 015 kişi (2000), yüz ölçümü ise 56 540 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyet olan ülkenin para birimi dinardır. Nüfusun %89...

Orta Asya'da Türk-Moğol kabile topluluğu. Moğolistan'ın batı kesiminde yaşayan Naymanlar, XIII. yüzyılda Cengiz Han'ın en güçlü düşmanı olarak ortaya çıktılar. Ama Cengiz Han karşısında tutunamadılar ...