ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Us bilgisine dayanan, doğruluğun ölçütünü duyularda değil, düşmede ve tümdengelimli çıkarımlarda bulan öğretilerin genel adı. Rasyonalizm ya da akılcılık olarak da bilinir. Bilgi öğretisinde usçuluk, ...

Akdeniz Bölgesi'nde ırmak. İki kolun birleşmesiyle oluşur: Uzunyayla yöresinden gelen Zamantı ve Binboğa Dağları'ndan inen Göksu. Seyhan, Çukurova'ya indikten sonra Adana'dan geçer ve güneybatı yönünü...

Zürafagiller (Giraffidae). Yaşadığı yerler: Orta Afrika'da. Özellikleri: Karada yaşayan en uzun boylu memeli. Yerden yüksekliği 4-5 metredir. Ağaç yaprakları ve filizlerle beslenir. Ömrü: 25-30 yıl. Ç...

Genellikle büyük açıklıklı küresel yüzeylerden yansıyan ya da kırılan ışınların tam olarak aynı noktada odaklaşmamalarıyla beliren optik kusur. Bu durumda noktasal bir cismin görüntüsü dairesel disk b...

Etilenin çeşitli yöntemlerle polimerleştirilmesinden elde edilen, dayanıklı, parlak, birçok kimyasal madde etkisiyle bozulmayan saydam katı. İstenilen özelliklere göre bir katalizör kullanılarak, yüks...

(1901 Selânik-1967 İstanbul), yazar. Asıl adı Vâlâ Nureddin'dir. İlk ve ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde yaptı (1917). Bir yıl Viyana'da Ticaret Akademisi'nde okudu. Kurtuluş Savaşı yıllarında An...

Hidrojenin, çekirdeğinde bir protonla bir nötron bulunan izotopu (simgesi H ya da D). Ağır hidrojen de denir. Doğadaki hidrojen bileşiklerinin %0,014'ünü oluşturur. Kimyasal bakımdan hidrojene çok ben...

Mikroskop incelemesinde lâm üzerine konan cismi sabitleyen küçük cam parçası. ...

Bir parçanın ağır ve görkemli çalınacağını ya da söyleneceğini anlatan İtalyanca müzik terimi. Bu ağırlıkta çalınan ya da söylenen müzik parçası da largo olarak adlandırılır. Bir sonat, süit ve senfon...

Ağız armonikası olarak adlandırılan küçük ağız çalgısı. "Armonika" adı, birden çok sesi bir arada ve uyumlu olarak çıkarttığı için verilmiştir. Nefesli, basit çalgıdır. Yan yana sıralanmış deliklerind...

Hece vezniyle yazılmış şiirlerde dizelerin vezne göre bölündüğü yer. Durgu, ölçüm sözcükleri de kullanılmıştır. Amaç hece sayısı eşit dizelerde tekdüzeliği gidererek bir uyum sağlamaktır. Beş hecelile...

Osmanlı sadrazamlarından Nasuh Paşa'nın sadrazamlığında İran ile yapılan barış antlaşması (1612). Nasuh Paşa daha sadrazam olduğu sıralarda barış taraftarıydı. Bu bakımdan İran şahının barış teklifini...

Kemirgenlerin sıçangiller familyasından bir memeli (Lemmus lemmus). Avrupa ve Asya'nın kuzeyinde yaşar. Göçücüdür. Boyu 15 cm., kuyruğu 2 cm., rengi esmer-sarı, üzeri kara lekelidir. Gövdesi tıknazdır...

İslâm ülkelerinde, ev, konak ve saraylarda genellikle iç avluya bakacak bir şekilde plânlanan, kadınların yabancı erkeklerle karşılaşmadan günlük hayatlarını sürdürdükleri bölüm. Burada yaşayan kadınl...

İstanbul'da yayımlanan dergi. Ahmet İhsan (Tokgöz) tarafından 1891'de yayımlanmaya başladı. Edebiyatı Cedide veya derginin adıyla anılan edebî akımın yayın organı oldu. Abdülhak Hamit (Tarhan), Tevfik...

(370 İskenderiye, Mısır - 415 İskenderiye, Mısır). Eski Mısırlı, ilk önemli kadın filozof ve matematikçi. Yine bir felsefeci ve matematikçi olan Theon'un kızıdır. İskenderiye'deki Yeni-Plâtoncu felsef...

Osmanlı devlet örgütünde, hükümdarın dışarıyla ilişkisini sağlamak, haberciliğini yapmakla görevli memur. Mabeyincilik kurumu, saltanatın tarihiyle yakın ilgilidir. İlk kez Emevîlerde ve daha sonra da...

İç içe çeşitli renk halkalarıyla bölünen, kalseduan kuvarsı türünden, sert, parlak ve değerli bir taş. Volkanik kayaçlardaki boşlukların çeperlerinde mineral ya da organik maddelerin, genellikle de si...

Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dalından dil. Hintçenin eskiliği İ.Ö. 1500'lere kadar uzanır. Hintçenin 3 tarihsel çağı vardır: 1) Eski Hintçe (Veda Hintçesi, Sanskritçe), 2) Orta Hintçe (Prakrit)...

Y=ax2+bx+c ikinci derece fonksiyonunun katsayıları arasındaki b2-4ac ifadesi. Ayıran da denir (simgesi D). Diskriminant, fonksiyona ilişkin bazı bilgiler verir. Özellikle fonksiyonu sıfır yapan x gerç...

Müslümanlık'ta din uğrunda yapılan savaş. İslâm geleneğinde cihadın üç önemli evresi vardır. Hz. Muhammet'in peygamberliğinin Mekke döneminde cihat, haram kılınmıştı. Çünkü bu dönemde Müslümanlar hem ...

Tezeneyle çalınan, gövdesi şişkin, ince, uzun sapı olan, telli halk çalgılarının genel adı. Sazın gövdesi genellikle kestane ve dut ağacından tek parça oyularak yapılır; sapı da gürgenden yapılır ve...

Doğayı kutsama ve yüceltme tutumu içinde olan öğretilerin genel adı; natürizm. Doğalcılık (natüralizm) ile karıştırılmamalıdır. Doğacılık, özellikle dinsel anlamda doğaya tapınmayı dile getirir. Bunun...

Acinonyx jubatus. Memeliler sınıfının kedigiller familyasından bir büyük kedi. Asya ve Afrika ormanlarında yaşayan çitaların bedenleri ince uzun, boyunları kısa, başları yuvarlaktır. Postları sarı ve ...

III. Selim zamanında kurulan talimli asker ocağına verilen ad. 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılmak istenen tüm yeniliklere de bu ad verilir. Osmanlı İmparatorluğu'nu, içinde bulunduğu kötü...