ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Periyodik cetvelin 5B grubunda yer alan, gümüş grisi renkte metal element. Doğada kolombit [(Nb,Ta)2O6] minerali içinde niyobyumla birlikte bulunur ve niyobyuma benzer. Filizinden uygun bir çözücüyle ...

Yeryuvarlağının, depremler ve nükleer patlamalarla meydana gelen dalgalar (sismik dalgalar) aracılığıyla incelenmesi. Deprem olayını inceleyen bilim dalı olarak da adlandırılabilir. Başlıca sismograft...

Kodlanmış mesajları göndermeye yarayan elektrikli aygıt. Telgraf konusundaki deneyler, üzerinden elektrik akımı geçmekte olan bir telin yakınındaki manyetik ibrenin saptığının gözlenmesiyle başladı (1...

Dölyatağının ağzından dışarıya, ferce doğru uzanan yol. Önden arkaya doğru yassı bir silindir şeklindedir. Yaklaşık 12 cm uzunluğunda, 3 cm genişliğindedir. Pelvis (leğen) boşluğunda idrar torbası ile...

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Harizm Valisi Kutbettin Muhammet bin Anuş-Tigin tarafından kurulan Türk hanedanı ve bu hanedanın yönettiği Türk devleti. Gazneliler gibi, bu hanedanı da kuran, Türk kö...

Şeyh Galip'in mesnevisi (1783). Kahramanları Aşk ve Hüsn olan mesnevide masal motiflerinden, klasik Doğu öykülerinden yararlanılarak tasavvuf düşüncesindeki mecazi aşktan gerçek aşka geçiş anlatılmak ...

Güney Pasifik'te, Polinezya grubuna dahil ada (27°08' Güney, 109°23' Batı). Yüzölçümü 118 km2, nüfusu 5.000. 1722'de, Hollandalı Roggeven tarafından bir paskalya günü keşfedilen bu ada, 1888'den beri ...

Hücreyi biçimlendiren, seçici geçirgen ve esnek yapı. Protein, lipit (yağ) ve karbon hidratlardan oluşur. Lipitler çift tabakalı sıvı mozaik zar modelinin temelini oluşturur. Proteinler de bu lipit de...

Edebiyatta, bir yazarın kendi dilinde özgün yapıt yaratması, ortaya koyması. Kitap yazana da müellif denilir. Önceleri kitap yazma anlamına gelirken Tanzimat'tan sonra tahrir ve muharrir sözcükleri ya...

Omurgalılarda, iskeletin esâsını ve vücûdun eksenini teşkil eden yapılar. Omurgayı meydana getiren her bir birime de "omur" denilir. Omurga, değişik sayıda ve yapılışta omurlardan meydana gelmiştir. O...

Ut ve tambura benzer madenî gövdeli çalgı. Mızrapla çalınan bu çalgının göğüs tahtası, deri bir zarla kaplıdır. Sözcük, eğlenti, neşe anlamlarında da kullanılır. ...

Mayalanmış tâze üzüm suyu. Olgunlaşmış üzümden değişik usullerle şıra elde edilir. Tâze şıra çeşitli elementleri ihtivâ etmesi bakımından çok önemli bir besin maddesidir. % 60-80 verimle elde edilen t...

Osmanlı İmparatorluğu döneminde bir zanaatın, bir mesleğin kurucusu, söz konusu işi ilk yapan kişi için kullanılmıştır. Bir işin ustasına, o işi en iyi yapana ya da bir zanaatla uğraşanların reisine d...

Renksiz, yanıcı bir aldehit (CH3 CHO). Etanol da denir. Etil alkolün katalitik yükseltgenmesiyle elde edilir. Keskin kokulu, 21°C'ta kaynayan bir sıvıdır. Su, alkol ve eterde çözünür. Boya, plastik sa...

İslâm inanışına göre Tanrı'nın birliğini, bütün yetkin nitelikleri kendisinde topladığını, eşi ve benzeri bulunmadığını bilmek. Tevhid sözcüğü Kur'an'da geçmemekle birlikte ayetlerin büyük bir bölümü,...

Embriyonun, hayvanlarda bütün organları belirdikten ve kan dolaşımı başladıktan sonra; insanlarda ise gebeliğin 3. ayının sonundan itibaren aldığı ad. İnsan yavrusu, ana rahminde iki evre (safha) göst...

Yıllık geliri yüz bin akçeden çok olan dirlik. Osmanlı Devleti'nin dirlik sisteminde, yüksek kıdemli ümeraya belli bir hizmet karşılığı ya da padişahın yakınlarına, devlete yararlık gösterenlere gelir...

Etkeni verem basili ya da Koch basili olarak adlandırılan Mycobacterium cinsi bakteriler olan bulaşıcı hastalık. Tüberküloz olarak da bilinir. Verem, başta sığır olmak üzere öteki evcil hayvanlarda da...

(1882 Radomir-1949 Moskova), Bulgar devlet adamı, politikacısı ve yazarı. 1905'ten itibaren devrimci eylemlere katıldı. Sık sık tutuklandı. Milletvekili oldu (1913), siyasî eylemlerinden dolayı 1915-1...

(İ.Ö. 413 Sinop-323, ?), Yunan düşünürü. Atina'da yaşadı. Kinik düşünce okulunun kurucusu Antisthenes'in öğrencisiydi. Platon tarafından "Çılgın Sokrates" adıyla nitelenen Diogenes, gerçek mutluluğa u...

Konusu, hareketsiz ya da cansız varlıklar olan resim, ölüdoğa. Natürmortun konusunu, koparılmış çiçekler, meyveler, avlanmış hayvanlar, vazo, kitap gibi eşyalar oluşturur. Eski Çağ'dan beri yapılag...

İdrarda albümin bulunması durumu. Bu olaya daha doğru bir deyimle proteinüri de denilmektedir. Böbrek bozukluğunun en erken belirtilerinden biridir. Ayrıca yüksek protein içeren perhiz uygulamaları, b...

Lağım adı verilen tüneller açarak patlayıcı madde yerleştiren ve bunu patlatarak kale duvarlarını yıkan askerlere verilen ad. Osmanlı askerî örgütlenmesinde, Kapıkulu ocaklarına bağlı bir lağımcı ocağ...

Türkiye'nin güneydoğu köşesinde, yukarı çığırı Hakkâri ilinde kalan ırmak. İran sınırı yakınında Miremir Dağları'nda doğar, Cilo Dağları arasında son derece sarp ve derin boğazlardan geçer ve Çukurca ...

Asya'nın kuzeyinde bir bölge. Yüz ölçümü yaklaşık olarak 13 milyon km2dir. Kuzeyinde Kuzey Buz Denizi, doğusunda Büyük Okyanus, güneyinde Amur Irmağı ve Orta Asya Dağları, batısında Ural Dağları yer a...