ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

(1785 Rouen-1838 Paris), Fransız fizikçi ve kimyacı. Petit'le birlikte, Dulong ve Petit Yasası'nı ve cıvanın mutlak genleşme katsayısını, ayrıca azot klorür, hipofosforöz asit ve katetometreyi buldu; ...

Karolenj İmparatorluğu'nu üç parçaya ayıran antlaşma (843). Charlemagne'nın oğlu I. Louis'nin (Dindar) ölümünden sonra (840) imparatorluğun parçalanması ve dağılması çok daha hızlandı. Louis'nin yerin...

Memeliler sınıfının kediler (Felidae) türüne ait bir büyük kedi türü. Leoparların uzun bir kuyruğu vardır. Genel olarak kuyrukları bedenlerinin uzunluğunun yarısından fazladır. Başları büyük ve yuvarl...

Renksiz, kristal yapılı, suda az çözünen organik asit (2, 6, 8 trihidroksi pürin, C5H4O3N4). Kuşlarda, omurgasızlarda ve yılanlarda ve protein metabolizmasının ve birçok böcek, sürüngen, kuş ve primat...

Uçlarından çekilen bir çubukta meydana gelen enine birim uzamanın, boyuna birim uzamaya oranıdır. Çubuğun hacminde önemli bir değişme olmazsa, bu oran 0,5'tir. Ancak pratikte genellikle daha azdır. Po...

Atom çekirdeğinin parçalanması ya da iki küçük çekirdeğin birleştirilmesi sırasında açığa çıkan enerji. Nükleer santrallerin reaktör ünitelerinde, nükleer fisyon tepkimesi güvenli biçimde denetim altı...

Proton ve nötron dışında, baryonların uzun ömürlü olanlarına verilen ad. Tanımda sözü edilen uzun ömürlülük 10-23 saniyenin üzerindeki sürelerdir. Lambda, sigma, ksi ve omega-eksi parçacıkları, hipero...

Sodyum klorürün (adî tuz) sudaki derişik çözeltisinden oluşan tuzlu su. Salamura, peynir, et, balık, turşu, asma yaprağı gibi yiyeceklerin bozulmaması için, koruyucu katkı maddesi olarak kullanılır. ...

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kemençe, kaval ya da davul-zurna eşliğinde toplu olarak oynanan halk oyunu. Genellikle asker uğurlama, düğün ve ulusal bayramlarda oynanır. Ezgice zayıf ve tekdüze, ritm ola...

Bir tür doğal kuyu, mağara. Kireçli bölgelerde yeraltına giren akarsuların alçıtaşı, kireçtaşı gibi taşları eritmesiyle oluşur. Bazıları çok derindir ve bunlara dolan sularla göller oluşmuştur. Düdenl...

Ürenin jelatin eşliğinde hipokloritle yükseltgenmesi sonucunda ya da amonyaktan klor gazı geçirilerek elde edilen renksiz bir sıvı (N2H4). Tuzlar, hatta alkali metaller için iyi bir çözücüdür. Kararsı...

Akarsuların, deniz ya da göl kıyısına taşıdığı, çakıl, kum ve milden oluşan, çoğunlukla üçgen biçimli birikinti düzlüğüdür. Deltayı oluşturan akarsular, deniz düzeyine yakın ovalara indikleri zaman hı...

Bir dildeki sesleri gösteren ve belirli bir sıraya göre dizilmiş harflerin tümü. Sözcük, Türk abecesindeki ilk üç harfin okunuşu bir araya getirilerek üretilmiştir; alfabe sözcüğüyle eş anlamlıdır. İl...

Yaralı dokularda meydana gelen, sindirim sırasında hidroklorik asit salgılanmasını uyaran organik bir bileşik [C3H3N2 . (CH2)2NH2]. İltihap oluşması histaminle ilintilidir. Kan dolaşımına da çeşitli e...

Kalıtsal materyali bir zarla çevrili çekirdek içinde olmayan hücre. Mavi-yeşil algler ve bakteriler prokaryot hücreye sahip canlılardır. Prokaryot hücreye sahip canlılarda çekirdek zarı, belirgin kro...

Bir tiyatro, sinema, televizyon ya da radyo yapıtının sahnelerini ve akışını gösteren yazılı metindir. Film senaryoları; filmde kullanılacak mekânları, müzikleri ve karakterlerin diyaloglarını içerir....

Madenî para, altın ve madalya basımıyla görevli kuruluş. Osmanlı Devleti'nde ilk darphane I. Mehmet tarafından yaptırıldı. Darphanede basım işleri 1841 yılına kadar çekiçle dövülerek yapılırken daha s...

Troyalı efsane kahramanı. "İlyada"da adı geçmeyen Laokoon, Vergilius'un "Aeneis" destanında Troya'nın yıkılışıyla ilgili olarak anlatılan korkunç bir serüvenin kahramanıdır. Troyalılara, Akaların Troy...

Yer altında bulunan erimiş kızgın maddelerin, yeryüzüne çıktığı koni biçimindeki tepelere verilen ad. Yanardağ olarak da bilinir. Volkandan çıkan sıcak ve sıvı hâldeki maddelere lâv denir. Volkanlarda...

Romalılarda önce krallara, cumhuriyet döneminde de konsüllere danışmanlık yapan meclis. Cumhuriyet'in kurulmasıyla patrici yaşlılarından oluşan Roma senatosu (Lâtincesi Senatus-senes, yaşlılar) devlet...

19. yüzyıl sonlarında özellikle Edebiyatı Cedidecilerin geliştirdikleri bir nazım biçimi. Divan şiirindeki müstezattan şu özellikleriyle ayrılır: a) Serbest müstezat, hem aruz hem de hecenin çeşitl...

Hava basıncını ölçer. Hava tahminlerinde ve yüksekliğin hesaplanmasında barometrelerden yararlanılır. En çok kadranlı barometre kullanılır. Bu tip barometrede içi boş, ince, silindir şeklinde ve y...

Hristiyanlarda evlenirken gelinin damada götürdüğü mal ya da para. Avrupa ülkelerinin bir kısmı ile Türkiye'deki Rum ve Ermeni ailelerinde günümüzde de bu gelenek sürdürülmektedir. Amaç, kız evlâdın, ...

Canlıların yaşaması ve yaşamsal işlevlerini (büyüme, çoğalma) sürdürebilmesi için gerekli olan maddeleri yapmak amacıyla canlı hücrenin içinde meydana gelen kimyasal işlemler....

Ambalaj yapımında kullanılan, saydam ve geçirgen olmayan selüloz filmi. 1911'de J.E. Brandenburger tarafından geliştirilmiştir. Odun hamuru (palp) sodyum hidroksitle karıştırılır, dinlendirilerek karb...