ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Eylem kök ve gövdelerinden (ulaç ekleriyle) türetilmiş sözcük. Ulaçlar, yapılışlarına göre ikiye ayrılırlar: Eylem kök ve gövdelerinden özel eklerle türetilen ulaçlar; ad eylemlerden ya da belirtme or...

Bir tarikata bağlı olanların barındıkları, tapındıkları ve tören yaptıkları yer. Tekke olarak da bilinir....

Buğdaygillerden, 60-100 cm. boylanabilen otsu bir bitki (Alopecurus pratensis). Genellikle nemli çayırlarda yetişir. İyi bir hayvan yemi olan tilkikuyruğundan hekimlikte de yararlanılır. Ayrıca horozi...

Yirmi dört Oğuz boyundan biri. Afşarlar, Oğuz göçleriyle İran, Suriye ve Anadolu'ya yayıldılar. İran'da zaman zaman önemli siyasî olaylara karıştılar. 18. yüzyılda İran tahtını ele geçiren Nadir Şah, ...

Hun-Oğuz destanı kahramanı. Nûh aleyhisselâmın torunu olan Türk'ün neslinden Kara Hanın oğludur. Allah'ın varlığına ve birliğine inanırdı. Üstün kahramanlık ve teşkilâtcılık vasıflarına sâhipti. Gençl...

Arabistan ve Sahra Çölü'nde esen aşırı sıcak ve kurak bir tür rüzgâr. Bu tür rüzgâra, gökyüzü bulutsuzken karanın aşırı ısınması neden olur. Sıcaklığı çok yüksek, nem oranı çok düşüktür. Sıcak esen he...

Nemrut Dağı'ndaki tümülüs ve mezar. Aynı yerde bir de tapınak kalıntısı vardır. Kommagene Kralı I. Antiokhos tarafından yaptırıldı (İ.Ö. 30). Tümülüs ve tapınak, tepe üzerinde oluşturulan teraslarda y...

Alaturka müzikte faslın başında ve ortasında ses ya da çalgıyla doğaçtan yapılan gezinti. Doğaçtan, içten geldiği gibi çalınmasına ve söylenmesine karşın taksimin bir ölçüsü, usulü ve makamı vardır. Ü...

Ballıbabagiller (Lamiaceae ya da Labiatae) familyasının Lavandula cinsini oluşturan 20 kadar türün ortak adı. En önemli türü olan İngiliz lâvantası, uçucu yağ elde etmek için yetiştirilir. Türkiye'de ...

ABD ile SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği) arasında 1961′de resmen başlayan siyasî, ekonomik ve teknolojik çekişme. Ay yarışı gerçekte, uzay çalışmalarında en başarılı ülke olma yarış...

Volga Nehri ve kolu Kama'nın boylarında, Ural Dağları'nın doğusundaki bölgede yaşayan, Türkçe konuşan kavim. Tatarlar, Rusya'nın Avrupa kıtasında kalan bölümünde ve Sibirya'nın güneyinde de yaygın ola...

Kırım'ın kuzeydoğusunda, kuzeyde Ukrayna, doğuda Rostov ve Krasnodar bölgeleri arasında kalan iç deniz. Kerç Boğazı ile Karadeniz'e bağlanır. Kuzeydoğusunda Taganrog Körfezi'ne Don Irmağı karışır. Alç...

Korindonun (Al2O3) hematit ve manyetitle birlikte koyu renkli yumrular hâlinde bulunan cinsi. Sertlik derecesi 9, yoğunluğu 4'tür. Türkiye'de Konya, Zonguldak, Tokat, Niğde, Antalya illeri ile Batı An...

Eski Roma'da üç sınıftan ikincisinin üyesi olan yurttaşlara verilen ad. Orta Çağ Avrupası'nda özel eğitimle yetişmiş, belli ülküler taşıyan, soylu, atlı savaşçı. Derebeylik düzeninde soyluluk unvanlar...

Doğu Anadolu'nun başlıca ırmaklarından biri. Bingöl Dağı'ndan çıkar. Tuzluca ilçesinin kuzeyinde başlıca kolu Arpa Çayı'nı alır ve Türkiye-Ermenistan ve Nahçıvan sınırında akar. Ağrı dağlık kitlesinin...

Savaş uçaklarını uzak mesafelere taşıyan, uçakların inip kalkmasına elverişli savaş gemisi. I. Dünya Savaşı'nda çarpışmaların kıtalardan binlerce kilometre uzaklıkta cereyan etmesi ve bunun karşısında...

Osmanlı toplumunda kitaplara boyalı resim yapan; ipek, ibrişim, renkli tire ve yünle elişi işleyen ve binalarda yağlıboya ya da suluboya işleri yapan sanatkâr. Kitaplara minekâri resimler yapmak eski ...

Uzun lifli bir pamuk türü (Gossypium hirsutum). Amerika'da yetişen bir pamuk tohumundan üretilmiştir. Gövdesi dik ve güçlü, alt meyve dalları üsttekilerden daha uzundur. Kozaları sarkık ve rüzgâra day...

Eski bir uzunluk ölçüsü. Türkiye'de metre sisteminin 26 Mart 1931'de resmen kabul edilmesinden önce kullanıldı. Yapı işlerinde ve arazi uzunluklarını ölçmekte kullanılan mimarî arşın yaklaşık 75 cm., ...

Orta Çağ'da Müslüman Arapların Anadolu'ya verdikleri, "Roma Ülkesi" anlamına gelen ad. Bu deyim Osmanlılarca da kullanıldı. Önceleri tüm Hristiyan toprakları anlamına gelirken 7. yüzyıldan sonra yalnı...

Arapçada göç anlamı taşıyan bu sözcük, İslâm tarihinde Hz. Muhammed ve ilk Müslümanların Mekke'den Medine'ye yaptıkları göç için kullanılır....

İslâm devletlerinde Müslüman olmayanlardan alınan özel vergi. İki türlü olurdu. Birisi "haracı ruus" (kişilerden alınırdı ve "cizye" olarak adlandırılırdı), öteki "haracı arazi" (toprak vergisi) idi. ...

Davranışlar, düşünceler ve kavramlar arasında yer ve zaman birliğinin etkisiyle kurulan bağlantılar sonucu, bilinç alanına bunlardan birisi girince ötekini de bilince çekmesi olayı. ...

Antik Yunan ve Roma'da at ve araba yarışlarının yapıldığı yer. Roma'da sirk olarak bilinirdi ve bunların en ünlüsü Circus Maximus'tu. Hipodrom alanı U biçiminde olur ve kenarlarında, basamaklar hâlind...

Ötleğenler (Sylviidae) familyasından Orthotomus cinsine ait yaklaşık on kuş türünün ortak adı. Boyları 10-15 cm arasında değişir. Sırtı sarı, sarımsı yeşil, göğsü beyaz, tepesi kızıl kahverengidir. Yu...