ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Halk şiirinde koşma türünün özel bir ezgiyle söylenen biçimi. Kafiye düzeni koşmanınki gibidir. Hece ölçüsünün sekizli kalıbıyla söylenir. Varsağının halk şiirindeki öteki türlerden ayrımı, kullanılan...

Hayvan postunun deriye dönüştürülmesi işlemi. Temizlenip yıkanan ham deriye tanen maddesi uygulanır ve böylece derideki jelatin, suda çözünmez bir madde hâline gelerek protein ipliklerini birbirine ba...

Güvenli ortamlara yapılmış derebeylik konağı. Bir bölge hâkiminin, prensin, derebeyin hâkim olduğu bölgede ekseriya sarp yerlere yapılmış, yüksek duvarlı kulelerle takviye edilmiş yapılardır. Orta...

Resmî adı Senegal Cumhuriyeti'dir. Başkenti Dakar olan ülkenin nüfusu, 10 390 296 kişi (2000), yüz ölçümü 196 720 km2dir. Yönetim biçimi cumhuriyettir. Ülkenin para birimi CFA frangı, resmî dili Frans...

Bağışıklık sisteminde görevli proteinlere verilen ad. Kanda hücre içine girmemiş mikroorganizmaları, virüsleri ve başka yabancı partikülleri yok ederler. Kana bir bakterinin karışması durumunda bağışı...

Işığın bitki üzerine olan etkilerinden biri. Bu etkilerin çoğu, ışığın direkt etkisine bağlı ise de, indirekt etki ile de bâzı değişmelerin olduğu anlaşılmıştır. İndirekt etkiye bir örnek verirsek; yü...

İslâm toplumunda örfî ve şerî hukuku uygulayan mahkemenin başkanı. Osmanlı İmparatorluğu'nda kadılar, medreselerden yetişirdi. Yalnız yargı işleriyle değil, bulundukları bölgelerden zahire toplanması,...

(Les Trois Mousquetaires). Alexandre Dumas Père'in tarihî romanı (1844). Romandaki olaylar XIII. Louis döneminde geçer. Kişilikleri birbirinden farklı olmakla birlikte görev ve arkadaşlık duygularıyla...

Zeytingillerden, beyaz, kırmızı ya da sarı renkli, çiçekleri güzel kokulu olan bir ağaççık. Akdeniz iklimine özgü güzel kokulu bitki, yıllar yılı aşkın göstergesi, masum bir hediye olarak kullanılmış ...

Genel fikirlerin ya da kavramların varlığını yadsıyan, yalnızca tek tek şeylere karşılık olarak genel işaretlerin bulunduğunu bildiren öğreti, nominalizm. Özellikle Orta Çağ düşüncesi, yani skolastik ...

Yaklaşık olarak eşit sayıda artı ve eksi iyonlar içeren, yoğunluğu düşük bütünüyle iyonlaşmış gaz. Elektrik iletkenliği vardır ve manyetik alandan etkilenir. Plâzma fiziği adı verilen plâzmayla ilgili...

Hristiyanlarda evlenirken gelinin damada götürdüğü mal ya da para. Avrupa ülkelerinin bir kısmı ile Türkiye'deki Rum ve Ermeni ailelerinde günümüzde de bu gelenek sürdürülmektedir. Amaç, kız evlâdın, ...

Belli bir çalışma alanına, bilim ya da sanata özgü olup tek anlamı bulunan sözcük ya da kavram. Örneğin, gol futbol, mısra edebiyat, dörtgen de bir geometri terimidir....

Hava basıncını ölçer. Hava tahminlerinde ve yüksekliğin hesaplanmasında barometrelerden yararlanılır. En çok kadranlı barometre kullanılır. Bu tip barometrede içi boş, ince, silindir şeklinde ve y...

İktisatta para hacmini azaltarak, tüketimi kısıtlamayı ve bu yolla enflasyonu düşürmeyi öngören politika. Bu kuram, enflasyonun, dolaşımda gereğinden fazla para bulunması ya da işletme veya özel kişil...

Osmanlı Devleti'nde merkezi idarede önemli politik, yönetimsel, askerî, dinî ve ekonomik işlerin ve şikâyetlerin görüşülüp karara bağlandığı organ. Diğer İslâm devletlerindeki divanlardan ayrı olarak,...

Birim kütle başına düşen ısı sığası (simgesi c). Bir başka deyişle, birim kütlenin sıcaklığını 1 derece artırmak için gerekli ısı miktarı. SI birim sisteminde joule/kilogram-kelvin cinsinden ölçülür. ...

Bir organik asidin karboksilinden OH grubu çıkarılınca geriye kalan kök (simgesi R - C = O)....

İki parçadan birinin dönme hareketi yapmasını sağlayan bir birleştirme aracı. Kapı, kepenk, pancur, mobilya kapakları, açılır kapanır masalarda çeşitli menteşeler kullanılır. Menteşeler, yumuşak demir...

Birleşmiş Milletler'e bağlı üye ülkelerin kalkınmalarına katkıda bulunacak üretim projelerine finansman sağlamakla görevli malî kuruluş. Temmuz 1944'te kurulmuş ve 1946'da resmen faaliyete başlamıştır...

M.Ö. 3. yüzyılın sonunda, Orta Asya'nın büyük bölümüne yaklaşık 500 yıl egemen olan ve M.S. 370′de Avrupa'yı istilâ ederek büyük bir imparatorluk kuran Türk topluluğu. Hunlar, M.Ö. 5. yüzyılda O...

Osmanlı Devleti'nde resmî tercüman. Tanzimat'a kadar özellikle uluslararası ilişkilerde görev yapan, çoğunlukla Rum, Ermeni, Yahudi gibi azınlık topluluklarından oluşan devlet memuru tercümanlara veri...

(İ.Ö. 116 Reate, günümüzde Rieti/İtalya-27 ?), Lâtin yazar. Cicero ile dostluk kurdu. Roma'da avukatlık yaptı. Sezar, Varro'yu kamu kütüphaneleri ile ilgili önemli çalışmalarla görevlendirdi. Augustus...

Simetri ekseni çevresinde dönmekte olan bir cismin dönme eksenini, tepesi cismin merkezinde yer alan dönel bir koni oluşturacak biçiminde dolanması. Presesyon hareketi, topacın kafa sallamasına benzer...

Bir tür zırhlı, ağır savaş gemisi. 1905'teki Çuşima Savaşı'ndan sonra duyulan ihtiyaç sonucu yapımı gerçekleştirilen İngiliz savaş gemisi. "Dreadnought" adını taşıyordu (1907). Bu ad "hiçbir şeyden ko...