ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Türkçede halkıyât olarak kullanılmıştır. Daha çok geçmiş kavimleri ve onların kültürlerini inceler. Maddî mânevî kültürleri etnoğrafyanın malzemelerine dayanarak açıklar. Genel anlamda insanlığın kült...

Osmanlı ordusunda bir asker sınıfı. Osmanlılardan önce de Anadolu beylikleri donanmalarında azap denen askerler bulunuyordu. Osmanlılarda ise donanma ve tersane azaplarından başka; kale muhafızlıkları...

Sekiz notanın (do-re-mi-fa-sol-la-si-do) kalın sesten inceye ya da inceden kalına gitmek üzere sıralanmış dizisi. ...

Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulan düzenli orduya verilen ad (1826). Önce bir serasker komutasında "tertip" adı verilen sekiz alay kuruldu. Her tertibe kumandan olarak bir binbaşı atand...

Kuran surelerini meydana getiren cümlelerin her biri. Mekke'de inen ayetlere Mekki (Mekkeli), Medine'de inenlere Medeni (Medineli) denir. Mekki ayetlerin çoğunluğu Hicret'ten önce inmiştir. Ayetler, i...

Orkestra eşliğinde söylenen solo şarkı. En çok opera ve oratoryo gibi dramatik türlerde kullanılmakla birlikte barok çağda oda ve kilise kantatlarında ve Heinrich Albert ile Mozart'ın yazdıkları aryal...

Yıldızların durumlarına bakarak geleceği önceden tahmin etme sanatı. Yeryüzünde oluşan tüm olayların ve insanların yazgılarının gökcisimlerince belirlendiği inancına dayanır. Astroloji özellikle Orta ...

Mercanların bir araya toplanmasıyla oluşmuş, halka biçiminde adacık. Mercanada da denilir. Deniz yüzeyinden birkaç metre yükseklikte olan atolün dışa bakan yamacı diktir. Ortadaki denizkulağının derin...

Eylem kök ve gövdelerinden (ulaç ekleriyle) türetilmiş sözcük. Ulaçlar, yapılışlarına göre ikiye ayrılırlar: Eylem kök ve gövdelerinden özel eklerle türetilen ulaçlar; ad eylemlerden ya da belirtme or...

Bir ülkede para arzını, kredileri ve kredi maliyetlerini düzenlemekten sorumlu kurum. Ayrıca Merkez bankası birçok ülkede, bankacılık sisteminin işleyişini denetlemek, çeklerde takas işlemini yürütmek...

Dörderli iki takım arasında oynanan oyun. At sırtındaki oyuncular, çim sahada ve iki kale arasında, tahtadan yapılmış topu hareket ettirebilmek için esnek saplı uzun polo sopaları kullanırlar. Orta As...

Nemli ağaç gövdelerinden, dere, göl ve denizlere kadar çok çeşitli ortamlarda yeşil bir örtü şeklinde görülen canlılara genel olarak alg adı verilir. Algler, Tallus adı verilen vücut yapılarına sa...

Santalgiller (Santalum) familyasından, küçük boylu bir tür ağaç ve bunun hoş kokulu odununa verilen ad. Sandal ağacı olarak da bilinir. Hindistan ve Malakka'nın dağlık bölgelerinde yetişir. Yaprak dök...

Bir elementin, kimyâsal reaksiyonda elektron alması olayına indirgenme denir. İndirgenme olayına reduksiyon, yükseltgenme olayına da oksidasyon denir. Reaksiyonda elektron vererek yükseltgenen elemen...

Genç Osmanlılar ya da Yeni Osmanlılar denir. Genç Türk anlamında Fransızca bir deyim Jeune Turc sözcüğünden gelir. Abdülhamit döneminde siyasal muhalefet hareketine katılan kişilere ve bunların kurduğ...

Kimyâsal sembolü In olan metalik bir element. İndiyumun tabiatta bilinen bir minerali yoktur. Çok az rastlanan bu element genellikle çinko minerallerinde bulunmaktadır. 1803 yılında Winkler tarafından...

Açık yerlerde bulunmaktan doğan korku, bilmedik şeyler karşısında duyulan hastalık derecesinde korku, bir çeşit fobidir. Bu genellikle genç kadınlarda görülen bir fobidir. Hasta evinden dışarı çıkmak ...

Birkaç satıcının mevcut olduğu piyasa türü. Bu piyasa türünde az sayıda satıcı, belli bir sektörün mal ve hizmet talebini karşılar. Oligopol piyasasında, piyasa belli firmalarca paylaşılmış olup, firm...

Sıcak ya da soğuk sıvıları, uzun süre sıcaklık değişimine uğramadan muhafaza etmeye yarayan kap. İlk kez İngiliz bilim adamı James Dewar tarafından, sıvılaştırılmış gazları muhafaza etmek amacıyla bul...

X-ışınları Röntgen tarafından keşfedilmesinden bugüne, çok kısa dalga boyları ve yüksek enerjileri ile günlük hayat içinde çok önemli ve yaygın kullanım alanları bulmuştur. Bunlardan en önemli birkaçı...

Yavaş ve sarsmadan, donma noktasının altına kadar soğutulan sıvının katılaşmaması olayı. Donmada gecikme de denir. Sıvı sarsılınca ya da içine katı parçalarından atılınca katılaşma başlar ve ısı çıkış...

Elle çevrilen bir kol ve kova ipinin sarıldığı silindir biçiminde bir tamburdan oluşan ve kuyudan su çekmeye yarayan araç. En eski kaldırma aygıtlarından biridir. Uzak Doğu'da ortaya çıkış tarihi bili...

Doğum ya da evlilik yoluyla birbirine bağlı bireylerin oluşturdukları toplumsal birim. Dört temel aile tipi vardır: Ana, baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile; kardeşleri ve diğer akrabaları da kap...

Osmanlı İmparatorluğu'nda Cezayir, Tunus ve Trablusgarp (Libya) eyaletlerinin üçüne birden verilen ad. Daha çok korsanlıkla geçinen bu ocaklar, merkeze görünürde bağlıydılar. ...

Ameliyatla iyileştirme yöntemine dayalı tıp dalı. Eski çağlardan beri uygulanagelmiştir. İyonya'da Hipokrates zamanında gelişti, İskenderiye Okulu'nun ve Romalıların da bu gelişmeye önemli katkıları o...