ansiklopedik bilgi ile ilgili bilgi kaynakları

Osmanlılarda ilköğretim kurumlarına verilen ad. Genellikle mahalle camilerinin ve mescitlerinin yanında ve bazı yerlerde özel olarak hayırsever kimseler tarafından yaptırılır ve yönetimleri de yaptıra...

El, yüz kurulamak, burun ve ter silmek veya ufak tefek parçaları içine koymak için, kenarları çekili veya işlemeli bezlerden meydana gelen dokumalar, yağlık, çevre. Dört köşe şeklinde, ceplerde de...

Birbirine düşman iki kişi arasında, tanıklar önünde, öldürücü silâhlarla yapılan, daha önce kararlaştırılmış dövüş. Bir hesaplaşma niteliğinde olan düelloyu, Fransız filozofu Montesquieu'ye göre ilkin...

Maddenin taşıdığı enerjinin fonksiyonu olarak ölçülen, öyle ki sıcaklık değişiminin, kullanılan ölçüm maddesinin sıcaklığından bağımsız olduğu sıcaklık. Mutlak sıcaklık da denir. Bu sıcaklık ölçeğinde...

Sarı renkli tabii arsenik sülfür minerali. Limon sarısı renginde, özgül ağırlığı 3.45, sertliği 1,5-2 ve kimyâsal bileşimi AS2S3 olan rombik trimentrik prizma yapısına sâhip çok zehirli bir maddedir. ...

Canlı dokuların X ışınlarına ve radyoaktif cisimlerin etkisine karşı gösterdiği duyarlık. Bu, alınan ışınların yoğunluğuna, niteliğine yani dalga uzunluğuna bağlıdır. Dokulara ve dokuların fizyolojik ...

Yüksek sıcaklıkları ölçmeye yarayan aygıt. Değişik türleri vardır. Platin dirençli termometreler ve ısılçift ilkesiyle çalışan pirometrelerin, sıcaklığı ölçülecek cisimle temas hâlinde olmaları gerekl...

Basınç ya da sıcaklık değişimiyle bir madde ya da karışımın evrelerinde (katı, sıvı, gaz) ve bileşiminde oluşan değişiklikleri gösteren grafik. Faz diyagramı da denir. Hâl diyagramındaki çizgiler madd...

Havanın sıvılaştırılmasında kullanılan makine. Kritik sıcaklığı düşük olan oksijen, hidrojen, azot gibi gazlar için de uygun bir sıvılaştırma makinesidir. Sıvılaştırılacak hava sıkıştırılarak bir soğu...

Doğu Türkistan'da Tarım havzasının güneyinde geniş çöl. Yüzölçümü 259.000 km2 dir. Kuzeyde Tien-Şanlar ile güneyde Kunlunlar arasındadır. Dünyanın en kurak kum çöllerinden biridir. Hayat ve tarım anca...

Kahkahaçiçeğigillerden, asalak bir bitki; bağboğan, cinsaçı. Çiçekleri eflâtun renklidir. Asalak yaşadığından klorofili yoktur (rengi yeşil değildir). Saçı andıran uzun saplarıyla asmalara, ağaçlara, ...

Eskiden İndigofera cinsi bitkilerden elde edilen mavi renkli boyarmadde. Çivit doğulularca çok eski çağlardan beri bilinirdi. Bitki, su ile mayalanmaya bırakıldığında, bileşiminde indoksil bulunan sıv...

Elektrik alan şiddetinin iki nokta arasındaki çizgisel integrali (simgesi V ya da U). Bir yükün elektrik alanı içinde bir noktadan ötekine (izlediği yol ne olursa olsun) gitmesi hâlinde yapılan iş, yü...

Çay şekeri olarak bilinen disakkarit karbonhidrat (C12H22O11). Şekerpancarı, şekerkamışı, kırmızı pancar ile çiçeklerde, hurma, ceviz ve bademde bulunur. Başlıca kaynağı şekerkamışı ve şekerpancarıdır...

Dünyanın, Güneş etrafında bir kez tam dönmesi için geçen süre. Sene olarak da bilinir. Bir yıl, yaklaşık olarak 365 gün 6 saattir. Astronomide, uzunlukları farklı, değişik yıl tanımları vardır. ...

Marksist felsefede, iktisadî olguların toplumsal ve siyasî üstyapıyı belirlemesiyle ilgili bakış açısı. Tarihsel maddecilik, maddenin tek gerçeklik olduğunu ve şeylerin diyalektik olarak geliştiğini y...

Yıl çıbanı, Halep çıbanı, Bağdat çıbanı, Diyarbakır çıbanı, Antep çıbanı gibi adlarla da anılan ve dünyâda belirli iklim bölgelerinde görülen bir hastalık. Akdeniz ve Ortadoğu'da sık olan Şark çıbanın...

Madrid'de bulunan İspanya ulusal müzesi. 1819'da kraliyet koleksiyonlarının bir araya toplanmasıyla kuruldu. Bugün müzede İspanyol, Flaman ve Venedik ressamlarının en güzel yapıtlarından oluşan 3.000 ...

Dört yüzü de üçgen biçiminde olan piramit. 6 ayrıtı, 4 köşesi vardır. Yüzlerinin sayısı en az olan üç boyutlu geometrik cisimdir. Her bir yüzü eşkenar üçgenlerden oluşmuşsa düzgün dörtyüzlü adını alır...

Bir tekerleğe geçirilerek sarsıntıyı önlemeye ve çekişi sağlamaya yarayan simit biçiminde kauçuk yastık. Motorlu taşıtlarda kullanılan lastiğin yanı sıra, genel olarak kauçuk ya da kauçuktan yapılmış ...

Kesişim kümesi boş olmayan, iki ışınla oluşan ve köşeleri ortak, açısal bölgeleri karşıt olan iki açıdan her biri. Ters açıların ölçümleri birbirine eşittir....

Zar kanatlılar (Hymenoptera) Apoidae üst familyasında yer alan yaklaşık 12 bin böcek türünün ortak adı. Arıların kanatları zar yapısında ve bedenleri genellikle tüylüdür. En gelişmiş yuva yapımı ve to...

Hastalıkları iyileştirmek, hafifletmek ya da önlemek amacıyla başvurulan teknik ve bilimsel çalışmaların tümü, hekimlik. Tıp, hastalık ve ölümün doğal bir neden olduğunun anlaşılmadığı ve nedeninin ...

Anadolu masal ve efsanelerinde yer alan doğaüstü bir yılan, "şah-ı maran" (yılanların şahı). Bu yaratık, kadın başlı ve yılan gövdeli olarak betimlenir. Türk edebiyatında Şahmeran ile ilgili ilk hikây...

Yeryüzü ve denizaltındaki doğal mağaralarda araştırma ve incelemeyi konu alan bilim dalı. Mağarabilim deyimi, ilk olarak 1890'da arkeolog Emil Riviere tarafından ileri sürüldü. 1774 yılında Esper, Bav...